IV SA/Gl 786/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-02-15
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie o świadczenia rodzinne i uchylił ostateczną decyzję przyznającą zasiłek, w sytuacji gdy ustalenia dotyczące wspólnego wychowywania dziecka z jego ojcem nie zostały należycie udokumentowane i wyjaśnione?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji uchybiły przepisom prawa procesowego, ponieważ wznowienie postępowania i uchylenie ostatecznej decyzji nastąpiło bez należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności dotyczących wspólnego wychowywania dziecka z jego ojcem. Brak wystarczających dowodów i analizy prawnej w tym zakresie stanowi naruszenie obowiązków organu, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. uchylającą ostateczną decyzję przyznającą skarżącej D.S. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie z urzędu, uznając, że wyszły na jaw nowe okoliczności dotyczące wspólnego wychowywania syna skarżącej z jego ojcem, co skutkowało utratą prawa do świadczeń. Skarżąca w odwołaniu kwestionowała te ustalenia. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] r. [...], wydaną na podstawie art. 104 i 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 pkt 11 i 17 a, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 8 pkt 3a, pkt 6 i 7, art. 11 a, art. 14, art. 15 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 i 3 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), Prezydent Miasta R. uchylił w całości ostateczną decyzję własną z dnia [...] nr [...] przyznającą D.S. (S.) zasiłek rodzinny na rzecz dziecka E.S. w okresie od dnia [...] do dnia [...] wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami za ten okres na rzecz tego samego dziecka.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazał, że postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 K.p.a. wznowione zostało z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej powołaną decyzją ostateczną z dnia [...], bowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu jej wydania nieznane organowi, a mianowicie fakt wspólnego wychowywania syna strony M.S. z jego ojcem Z.S. Z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji wywiedziono, że strona jest [...] i w złożonym w dniu [...] wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego oświadczyła, że nie wychowuje dziecka z jego ojcem. Jednak na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] i [...] ustalono, że Z.S. utrzymywał ze swoim synem stały kontakt. Stwierdzona przez ten organ zmiana sytuacji rodzinnej strony wymagała zatem weryfikacji ilości członków jej rodziny i uzupełnienia dokumentów potwierdzających dochód Z.S. Doprowadziło to do ustalenia, że strona w skutek uwzględnienia dochodu Z.S. nie spełnia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i tym samym utraciła prawo do zasiłku rodzinnego na rzecz dziecka E.S. w okresie od dnia [...] do dnia [...] wraz z powołanymi dodatkami do tego zasiłku. Jednocześnie organ I instancji zauważył, że na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych strona była zobowiązana do niezwłocznego poinformowania o tym organu wypłacającego wskazane świadczenia. Końcowo zaznaczył, że nienależnie pobrane świadczenia zostaną ustalone odrębną decyzją.
W odwołaniu od powyższej decyzji D.S. wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy. Akcentowała, że jest [...] prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe, a jej córka E.S. uczy się w K. i nie stanowi rodziny z Z.S., ojcem [...] syna M. Zatem nie miała obowiązku, a nawet prawa doliczać jego dochodu, bowiem pomagał on zaspokajać potrzeby materialne wyłącznie swojego syna, a nie pozostałych jej dzieci.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu podniosło, że po wznowieniu postępowania wydana została decyzja z dnia [...], w której uchylono decyzję ostateczną z dnia [...] przyznającą odwołującej zasiłek rodzinny na rzecz dziecka E.S. w okresie od dnia [...] do dnia [...] wraz z powołanymi dodatkami do tego zasiłku i jednocześnie odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w stanie prawnym obowiązującym w okresie zasiłkowym [...], ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia (...). Z akt sprawy wynika, że odwołująca nie ma zasądzonych alimentów na rzecz syna M., a jego ojciec regularnie przekazuje środki finansowe na jego utrzymanie, ma z nim stały kontakt, interesuje się jego sprawami i organizuje mu czas wolny. Zdaniem organu odwoławczego od samego początku uczestniczy w wychowaniu syna. W tej sytuacji brak jest podstaw prawnych do niezaliczenia Z.S. do składu rodziny odwołującej, która od miesiąca [...] wspólnie z nim zamieszkuje i wychowuje syna. W konsekwencji należało ponownie przeliczyć dochód odwołującej wliczając do członków jej rodziny również Z.S. Dokonana weryfikacja dochodu wykazała, że miesięczny dochód odwołującej wynosi [...] zł., a zatem przekracza kryterium ustawowe wynoszące [...] zł. miesięcznie. Z tego powodu organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo postąpił odmawiając przyznania zasiłku rodzinnego, jak i dodatków do tego zasiłku, gdyż w oparciu o treść art. 8 o świadczeniach rodzinnych te dodatki, przysługują tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego, ten zaś odwołującej nie przysługiwał.
W skardze z dnia [...] D.S. nie sprecyzowała zarzutów wobec treści otrzymanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jej uchyleniem przez Sąd.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji należy stwierdzić, że uchybiają one przepisom prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zapadły w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] przyznającą skarżącej zasiłek rodzinny na rzecz dziecka E.S. w okresie od dnia [...] do dnia [...] wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego i podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły.
Przypomnieć trzeba, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Nadto, przepisy te podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
Z brzmienia przepisu art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wynika, że organ administracji publicznej może uchylić decyzję dotychczasową i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy, jedynie wówczas, gdy stwierdzi istnienie jednej z podstaw określonych w art. 145 § 1 lub art. 145 a K.p.a. Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle, przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.
Postępowanie nadzwyczajne ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności, wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145 a K.p.a., nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Natomiast z brzmienia art. 149 K.p.a. regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch spraw, to jest po pierwsze - postępowania co do przyczyn wznowienia oraz po drugie - co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 K.p.a. wznowione zostało z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...], bowiem zdaniem organu pierwszej instancji wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu jej wydania nieznane organowi, a mianowicie fakt wspólnego wychowywania syna skarżącej M.S. z jego ojcem Z.S. W konsekwencji wszczęcia tego postępowania w dniu [...] wydana została decyzja pierwszoinstancyjna, która uchyliła w całości, powołaną już wcześniej, ostateczną decyzję tego organu z dnia [...].
W jej uzasadnieniu organ pierwszej instancji powołał się na oświadczenie skarżącej z dnia [...] i oświadczenie ojca jej syna – Z.S. z dnia [...], złożone podczas wywiadu środowiskowego.
Jednakże zauważyć przyjdzie, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika w zakresie jakiego postępowania oświadczenia te zostały odebrane.
Wzór złożonego oświadczenia wskazuje na postępowanie w trybie § 14 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z póżn. zm.), wydanego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i służącego realizacji przepisów tej ustawy. Natomiast niewątpliwe złożone oświadczenia stanowiły podstawę do poczynienia istotnych w sprawie ustaleń, co do wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.
Tymczasem, jak stanowi art. 149 § 2 K.p.a., po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ prowadzi postępowanie zmierzające do ustalenia, czy w istocie przyczyna wznowienia występuje. Z akt administracyjnych nie wynika, aby organ prowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe. Zatem stwierdzić przyjdzie, że organ administracji poczynił ustalenia, co do przyczyn wznowienia, w oparciu o dowody przeprowadzone poza tym postępowaniem.
Nadto przyszło rozważyć, czy istotnie oświadczenie skarżącej, w oparciu o które organ pierwszej instancji uznał, że syna M. wychowuje wspólnie z jego ojcem, może stanowić przyczynę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ ten nie wskazał i nie wyjaśnił od kiedy ojciec uczestniczy w wychowaniu syna oraz jaka była sytuacja skarżącej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia jego zameldowania w jej mieszkaniu, co miało miejsce w miesiącu [...].
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 i art. 77 K.p.a. to na organie administracji publicznej spoczywa bezwzględny obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zebrania niezbędnych dowodów do jej załatwienia. Utrwalone jest też stanowisko doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że obowiązek przeprowadzania postępowania co do istotnych okoliczności, spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Ciężar dowodu na podstawie art. 77 § 1 K.p.a. obciąża zatem organ administracyjny orzekający w sprawie.
Podnieść trzeba, że merytoryczną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Zatem przy jej rozpatrywaniu nie bez znaczenia pozostaje problem związany z ustawowym pojęciem samotnego wychowywania dziecka, stanowiący istotną przesłankę przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Tym samym ustalenia, czy w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym tj. dnia [...], w oparciu o treść art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zachodziła w sprawie przesłanka wspólnego wychowywania dziecka z jego rodzicem. Rozważań w tym zakresie nie poczyniły organy administracji obu instancji orzekające w sprawie.
Zauważyć przyjdzie, że w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 (publ. OTK-A z 2005, Nr 5, poz. 51, Zbiór Lex nr 155506) Trybunał Konstytucyjny uznał art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z Konstytucją RP. Trybunał stwierdził, że użyte w tym przepisie sformułowanie nie pozwala na jednoznaczne określenie sytuacji, w której spełnione jest kryterium niewychowywania dziecka wspólnie z jego ojcem lub matką. Skoro zatem kryterium to było niejasne dla Trybunału Konstytucyjnego, to zachodzi zasadnicza wątpliwość, czy było ono zrozumiałe dla skarżącej w dacie składania wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych. Nie oznacza to jednak, że organ administracji był zwolniony od dokonania oceny złożonego wówczas przez skarżącą wraz z wnioskiem oświadczenia w szczególności w zakresie samotnego wychowywania dziecka. Tym bardziej, iż z wniosku wynikało, że w skład jej rodziny wchodzi trójka dzieci S. i E. S., których ojciec [...] oraz M.S. W tej sytuacji organ administracji powinien dokonać ustaleń, czy i w jakim zakresie ojciec jej syna wypełnia obowiązek alimentacyjny wobec niego, czyli obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania.
Dodatkowo zaznaczyć przyjdzie, że w postępowaniu o przyznanie świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, a powołana przesłanka miała istotny wpływ na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. Zatem w sytuacji, gdy skarżąca złożyła wniosek w dniu [...] wywodząc prawo zasiłku rodzinnego i m.in. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, obowiązkiem organu - przed przyznaniem jej prawa do wnioskowanych świadczeń - było ustalenie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wówczas obowiązującego brzmienia tego przepisu. Tym samym odpowiedź na pytanie, czy skarżąca nie wychowuje dziecka wspólnie z jego ojcem. Z akt nie wynika, aby organ poczynił jakiekolwiek ustalenia w tym kierunku, przyjmując za wystarczające złożone wówczas przez skarżącą oświadczenie, iż jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, za chybione należy uznać wydanie nowej decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sytuacji, gdy decyzja dotychczasowa zapadła na skutek nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w sposób nie uprawniający do jej rozstrzygnięcia, a więc bez przeprowadzenia istotnych dowodów, które organ zauważył i uzupełnił później wznawiając na tej podstawie postępowanie. Sprawą inną jest, czy skarżąca składając wniosek celowo wskazała nieprawdziwe dane bądź zataiła okoliczności, które były istotne dla ustalenia jej prawa do świadczeń rodzinnych. Jednakże te kwestie stanowią przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania tylko w trybie art. 32 w związku z art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Według art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy, której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Natomiast zgodnie z ustępem drugim tego przepisu w sprawach nieuregulowanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z treści przywołanych przepisów wynika, że ustawodawca wprowadził szczególny tryb dotyczący weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych. Zatem z uwagi na to, że art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym względem postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego powinien być on stosowany w pierwszej kolejności przed rozwiązaniami zamieszczonymi w tym Kodeksie. Z tego też powodu zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji możliwa jest w pierwszej kolejności w tych przypadkach, które są przewidziane w tym przepisie. Natomiast uruchomienie trybów nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przewidzianych postanowieniami Kodeksu postępowania administracyjnego będzie możliwe jedynie wówczas, kiedy zaistnieje przesłanka nie objęta normą prawną zamieszczoną w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji dopiero po wydaniu decyzji o zmianie lub uchyleniu ostatecznej decyzji w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ administracji uruchomić może kolejne postępowanie zmierzające do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Nie jest zatem możliwe domaganie się zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, jeżeli organ administracji dokona weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przypomnienie to jest niezbędne z uwagi na zapis zawarty w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, informujący skarżącą o tym, że nienależnie pobrane świadczenia zostaną jej ustalone odrębną decyzją.
Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, nieuprawnione było przyjęcie, na tle poczynionych w sprawie ustaleń, iż dochód ojca jednego z dzieci skarżącej należy w całości wliczyć do dochodu jej rodziny. Dochód rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organy obu instancji uznały jednak, iż przyjęcie ustalenia wspólnego wychowywania syna skarżącej z jego ojcem stanowi dostateczną podstawę do go do członków jej rodziny i wliczenia jego dochodu do dochodu jej rodziny. Tymczasem organy pominęły całkowicie okoliczność, iż z oświadczenia skarżącej i ojca dziecka wynika, że w badanym okresie nie zamieszkiwali oni razem i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego. Nadto skarżąca oświadczyła, że ojciec ten łożył wyłącznie na utrzymanie swojego syna. Wprawdzie, jak zauważył organ pierwszej instancji, wspólne wychowywanie nie oznacza prowadzenia wspólnego czy też odrębnego gospodarstwa domowego, jednakże wspólne zamieszkanie i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego niewątpliwie sprzyja pełnej realizacji obowiązków rodzicielskich, a zatem ma istotny wpływ na ocenę przesłanki wspólnego wychowywania dziecka. W tej sytuacji łączenie dochodów skarżącej oraz ojca jednego z jej dzieci nie może być uznane za wystarczające dla ustalenia rzeczywistego dochodu rodziny skarżącej. Wprawdzie rodzina w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza rodziców dzieci (art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jednak przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego do zasiłku rodzinnego nie można było nie uwzględnić wskazanych wyżej okoliczności i nie dokonać niezbędnych ustaleń dla prawidłowej oceny wiarygodności oświadczeń złożonych w tym zakresie przez skarżącą, jak i ojca jej syna. Skoro wysokość dochodu decyduje o prawie do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, to obowiązkiem organów administracji jest ustalenie tego dochodu w sposób zgodny ze stanem faktycznym sprawy.
W ocenie Sądu, nie można uznać za usprawiedliwione doliczanie do dochodu rodziny, dochodu ojca jednego z [...] dzieci, którego udział w utrzymaniu tej rodziny ogranicza się wyłącznie do pomocy materialnej związanej z utrzymaniem jego dziecka.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że sprawa nie została należycie wyjaśniona oraz oceniona, co uchybia art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Wobec nie wyjaśnienia sprawy we wskazanym wyżej zakresie musi to nastąpić przy ponownym jej rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji, który uwzględni rozważania dokonane przez Sąd i ewentualnie uzupełni materiał dowodowy w naprowadzonych wyżej kierunkach oraz dokona analizy merytorycznej całokształtu poczynionych w niej ustaleń. Dopiero pełne ustalenia faktyczne i kompletne rozważania prawne stanowić będą podstawę do wydania prawidłowej decyzji, która spełniać będzie wszystkie wymagania przewidziane w art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Ponadto, w oparciu o treść art. 152 P.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, która traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło