IV SA/Gl 922/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nauczycieli oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] H.J. zwróciła się do Prezydenta Miasta B.- B. o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego (egzaminacyjnego) na nauczyciela mianowanego, informując jednocześnie o zakończeniu stażu i uzyskaniu pozytywnej oceny dorobku zawodowego oraz przedkładając przy tym wymagane dokumenty. Postępowanie konkursowe przeprowadzono w dniu [...], z którego Komisja Egzaminacyjna sporządziła protokół. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta B.- B. odmówił H.J. nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Od decyzji tej odwołanie złożyła zainteresowana. Podkreśliła wadliwe działanie komisji, w szczególności, że w trakcie egzaminu zadano jej aż czternaście pytań, na które nie mogła wyczerpująco odpowiedzieć w bardzo krótkim czasie, wyznaczonym przez Komisję (tylko około 20 minut). Dodała, że członkowie Komisji nie pozwolili jej na samodzielne i pełne odpowiedzi na te pytania. Dodała, że w sporządzonym protokole zamieszone zostały jedynie bardzo ogólne i skrótowe zapisy o jej wypowiedziach, nie oddające tego co faktycznie powiedziała. Decyzją z dnia [...] Ś. Kurator Oświaty w K. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu analizując obowiązujące w sprawie przepisy prawne – a mianowicie Kartę Nauczyciela i rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie uzyskiwania awansu zawodowego przez nauczycieli -stwierdził, że zgodnie z ich brzmieniem powołana została komisja egzaminacyjna w skład której weszły przewidziane prawem osoby, czyli eksperci, przedstawiciele związku zawodowego i organu założycielskiego. Komisja taka podejmuje swoje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu, a z przeprowadzonego egzaminu sporządza się protokół. Z akt sprawy wynika, że w skład komisji egzaminacyjnej powołano sześć osób- tj. przedstawiciela organu prowadzącego szkołę i organu sprawującego nadzór pedagogiczny, dyrektora szkoły, przedstawiciela związków zawodowych oraz dwóch ekspertów z listy ustalonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Przedmiotowa Komisja podjęła działania w składzie 5-osoboym, czyli w przewidzianym przepisami kworum. W sporządzonym protokole zamieszczono treść zadanych zainteresowanej (pięciu) pytań oraz informację o udzielonych odpowiedziach. Analizując zarzuty odwołania zainteresowanej, organ odwoławczy zauważył, iż wydanie przez Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej zaświadczenia o niezdaniu egzaminu przez wnioskującą było bezpodstawne. Ponadto zauważył, że przepisy rozporządzenia wykonawczego nie precyzują ilości pytań i czasu trwania egzaminu, a w tym konkretnym przypadku z protokołu wynika, że zadano pięć pytań, zaś udzielone odpowiedzi w ocenie członków Komisji nie były satysfakcjonujące. Wyjaśnił także, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego elementy. Z przedłożonej dokumentacji wynika jednakże, że strona nie została pouczona o możliwości wglądu do zgromadzonego materiału, nie została jej także udzielona odpowiedź na pismo o umożliwienie zapoznania się z dokumentacją związaną z postępowaniem w sprawie jej awansu. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie w sprawie awansu zawodowego zainteresowanej prowadzone było z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 i art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodał także, że sporządzony w sprawie protokół nie odpowiada wymogom zawartym w przepisie § 14 cytowanego rozporządzenia wykonawczego, poprzez pominięcie w nim treści udzielonych odpowiedzi zainteresowanej oraz zamieszczenie informacji uogólnionych, nie odnoszących bezpośrednio do udzielonych odpowiedzi. Dlatego też w ocenie organu należało orzec jak w sentencji. Przystępując ponownie do rozpatrzenia sprawy, zarządzeniem z dnia [...] Prezydent Miasta B.-B. powołał Komisję egzaminacyjną dla nauczyciela ubiegającego się o stopień nauczyciela mianowanego. Termin posiedzenia tej komisji a tym samym termin przeprowadzenia ponownego egzaminu - ubiegającej się o awans H.J.- wyznaczony został na dzień [...], o czym zostali poinformowani zarówno członkowie komisji jak i zainteresowana. Pismem z dnia [...] skierowanym do Prezydenta Miasta B.- B. zainteresowana, argumentując, że w dniu [...] zdała wymagany egzamin, powiadomiła że rezygnuje z egzaminu wyznaczonego na dzień [...]. Jednocześnie w końcowym fragmencie tego pisma wniosła o uznanie egzaminu z dnia [...] za zdany, gdyż nie może "odpowiadać za błędy komisji egzaminacyjnej kolejnym egzaminem". Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B.- B. odmówił nadania stopnia nauczyciela mianowanego H.J. W podstawie prawnej przywołał art. 9b ust. 4 pkt. 2, ust. 6 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.jend. Dz.U z 2006 r. , Nr 97, poz. 674 ze zm.), § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.) oraz art. 105 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że w związku ze złożeniem w piśmie z dnia [...] oświadczenia o rezygnacji z egzaminu oraz brakiem stawienia się w dniu [...] przed komisją egzaminacyjną wyznaczoną przez Prezydenta Miasta, nie można było orzec odmiennie. Pismem z dnia [...] H.J. wniosła odwołanie do Ś. Kuratora Oświaty. W odwołaniu tym stwierdziła, że nie ma żadnej podstawy prawnej przeprowadzania w jej przypadku ponownego egzaminu, bo podstawą taką nie może być przecież opinia prawnika. Dlatego też argumentując, iż nie ma żadnego powodu do ponownego przeprowadzania ponownego egzaminu, gdyż egzamin taki zdała w dniu [...], powtórzyła, iż nie może ponosić konsekwencji błędnego procesowania powołanej wówczas Komisji. Wskazując na argumentację organu drugiej instancji odnoszącą się do oceny poprzedniego postępowania konkursowego podkreśliła, że zdając wymagany egzamin, nie może powtórnie uczestniczyć w postępowaniu egzaminacyjnym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Ś. Kurator Oświaty w K., działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9n ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r,. (t.jedn. Dz.U. z 1006 r. Nr 97, poz 674 ze zm.) utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu po przestawieniu dotychczasowego postępowania w sprawie stwierdził, że warunkiem nadania nauczycielowi kontraktowemu kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku pracy (zgodnie z zapisem art. 9b ustawy - Karta Nauczyciela) oraz odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną i zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. W myśl art. 9b ust. 6 tej ustawy – w przypadku niespełnienia przez nauczyciela wskazanych powyżej warunków, właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej odmawia nauczycielowi nadania stopnia awansu zawodowego. Z akt sprawy wynika, że zainteresowana nie stawiła się przed Komisją Egzaminacyjną w dniu [...]. Z stąd też Komisja nie dokonała rozstrzygnięć, o których mowa w § 13 rozporządzenia wykonawczego z 2004 r. Nie zostało więc też wydane zaświadczenie, o którym mowa w ust. 6 cytowanego powyżej przepisu. W konsekwencji nie został spełniony jeden z warunków niezbędnych dla nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego, wynikający z zapisu art. 9b ust. 1 pkt 2 – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez zainteresowaną organ odwoławczy wskazał, że podstawą dla przeprowadzenia powtórnego postępowania egzaminacyjnego przez organ pierwszej instancji jest decyzja Ś. Kuratora Oświaty nr [...] z dnia [...] uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta B.- B. Nr [...] z dnia [...], zobowiązując tym samym organ pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wniosku zainteresowanej. Zgodnie z zapisem § 13 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, nauczyciel zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną, jeżeli średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej 7. Zainteresowana podczas pierwszego postępowania egzaminacyjna uzyskała średnią arytmetyczną [...], co oznacza, ze nie zdała egzaminu. Jednakże, wobec uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, organ pierwszej instancji, kompetentny w kwestii nadania zainteresowanej stopnia awansu zawodowego, zmuszony był przeprowadzić ponownie całe postępowanie prowadzące do wydania decyzji w sprawie awansu zawodowego, którego końcowym efektem była kwestionowana przez stronę w odwołaniu decyzja z dnia [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H.J. zarzuciła działającym w sprawie organom administracji działanie niezgodne z prawem, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W dużej części skargi skarżąca odniosła się do postępowania egzaminacyjnego z dnia [...], podnosząc, iż w powołanej wówczas Komisji nie byli reprezentowani specjaliści o specjalności odpowiadającej typowi i rodzajowi jej specjalności zawodowej. Dodała, że nie ma w jej ocenie, żadnej podstawy dla nakazania jej przystąpienia do powtórnego egzaminu, gdyż ten egzamin zdała. W jej przekonaniu, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania obligowało organ do wnikliwego, obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, prowadząc przede wszystkim do usunięcia uchybień proceduralnych w działaniu komisji egzaminacyjnej, nie było natomiast podstawą do nakazania jej przystąpienia do ponownego egzaminu. W odpowiedzi na skargę Ś. Kurator Oświaty w K. wniósł o oddalenie skargi. W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania, odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi stwierdził, iż uchybienie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] z uwagi na uchybienia formalne nie jest równoznaczne ze zdaniem egzaminu wymaganego do uzyskania stopnia awansu zawodowego i odmienne twierdzenie jest bezzasadne. Zgodnie z zapisem § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2004 r. nauczyciel zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną, jeżeli obliczona średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej 7, zaś zainteresowana w dniu [...] podczas postępowania egzaminacyjnego uzyskała średnią arytmetyczną [...], co oznacza, że egzaminu nie zdała. Bezpodstawne także było wnioskowanie w postępowaniu odwoławczym o uznanie przez kuratora egzaminu za zdany w dniu [...], gdyż zgodnie z art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela – organem kompetentnym do nadania w drodze decyzji administracyjnej stopnia nauczyciela mianowanego jest wyłącznie organ prowadzący szkołę – czyli Prezydent Miasta B.-B. Dlatego też nie jest możliwe uznanie przez Kuratora w postępowaniu odwoławczym, pomimo błędów komisji, że nauczyciel zdał egzamin. Nauczyciel otrzymuje stopień awansu zawodowego, jeśli spełni wszystkie wymogi wskazane w art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela. W piśmie z dnia [...] skarżąca usprawiedliwiając swoją nieobecność na rozprawie, podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podkreśliła trudną sytuację finansową, spowodowaną m.in. brakiem wnioskowanego awansu. Argumentując, że awans je przysługiwał, dodała, że pozew wniesiony do Sądu Rejonowego oddal oddalony, a wyrok utrzymany przez Sąd Okręgowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Zasady postępowania w sprawach awansu zawodowego nauczycieli, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w rozdziale 3a "Awans zawodowy nauczycieli" ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.jedn. Dz.U. z 2003 , Nr 118, poz.1112 ze zm.) – tj. w artykułach od art. 9a do art. 9i oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.). Stosownie do treści art. 9 b ust. 1 przywołanej ustawy warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a- 3, odbycie stażu (...) zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz w przypadku nauczyciela mianowanego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Analiza powyższych zapisów musi prowadzić do wniosku, iż uzyskanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela możliwe jest jedynie wtedy, gdy spełnione zostały łącznie wszystkie niezbędne, wymienione powyżej warunki. W przypadku skarżącej, w wyniku złożenia przez nią w dniu [...] wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego (egzaminacyjnego) na nauczyciela mianowanego, zarządzeniem z dnia [...] Prezydent Miasta B. – B. (czyli organ prowadzący szkołę – art. 9g ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela) powołał Komisję Egzaminacyjną do przeprowadzenia postępowania egzaminacyjnego wnioskującej H.J. Komisja ta w dniu [...] przeprowadziła postępowanie egzaminacyjne, będące podstawą decyzji Prezydenta Miasta B.- B. z dnia [...] odmawiającej nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W wyniku odwołania zainteresowanej do organu nadrzędnego – Ś. Kuratora Oświaty w K., decyzja ta została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Zatem w związku z koniecznością powtórzenia całego postępowania kwalifikacyjnego (egzaminacyjnego) prowadzącego do wydania decyzji o awansie zawodowym nauczyciela niezbędne stało się powołanie nowej Komisji Egzaminacyjnej, która przeprowadziłaby wymagane postępowanie egzaminacyjne. Została ona powołana zaradzeniem Prezydenta Miasta B.- B. z dnia [...], a jej posiedzenie, tym samym ponowne postępowanie egzaminacyjne, wyznaczone zostało na dzień [...]. Skarżąca, prawidłowo powiadomiona o terminie egzaminu, nie stawiła się przed Komisją, wskutek czego organ założycielski, Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy, utrzymując powyższą decyzję w mocy. Działanie organów administracji należy uznać za zgodne z obowiązującym prawem. Nie można bowiem podzielić zarzutów skargi, jak również nie można podzielić stanowiska skarżącej, że wymagany egzamin zdała przed Komisją Egzaminacyjną w dniu [...]. Kiedy uważa się egzamin na zdany rozstrzygają przepisy rozporządzenia wykonawczego. Jak wynika z przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopniu awansu zawodowego przez nauczycieli – komisja egzaminacyjna podejmuje działania w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków, a każdy z członków komisji ocenia spełnianie przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego, w punktach według skali od 1 do 10 punktów. Na podstawie liczby punktów przyznanych przez poszczególnych członków komisji oblicza się średnią arytmetyczną punktów, przy czym jeżeli liczba członków komisji jest większa niż trzy osoby, odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą ocenę punktową. Zgodnie z cytowanym przepisem - nauczyciel zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną, jeżeli obliczona średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej 7. Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania, należy wyraźnie stwierdzić, iż skarżąca nie zdała w dniu [...] egzaminu przed powołaną zarządzeniem Prezydenta Miasta z dnia [...] Komisją Egzaminacyjną. Jak wynika bowiem z protokołu tej Komisji, pięciu jej członków oceniło skarżącą punktami – kolejno [...], co przy odrzuceniu najniższej i najwyższej punktacji – czyli [...], sprawia, że pozostaje w sumie [...] punktów, a średnia arytmetyczna wynosi [...] punktów. W myśli zacytowanego powyżej zapisu § 13 pkt 4 – zdany egzamin to egzamin, gdy średnia arytmetyczna uzyskanych punków wynosi co najmniej 7 punktów. W takiej sytuacji, a zatem wtedy kiedy nauczyciel nie zdał egzaminu, może on ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego po odbyciu, na wniosek nauczyciela i za zgodą dyrektora szkoły, dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy. W rozpatrywanej sprawie, pomimo, iż skarżąca nie zdała egzaminu, to wobec zakwestionowania działania tej Komisji i uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta B.- B. przez organ odwoławczy – Ś. Kuratora Ś. nie musiała ona składać kolejnego wniosku o przeprowadzenie egzaminu, gdyż sprawa ponownie trafiła do organu pierwszej instancji z powodu uwzględnienia złożonego odwołania. Wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji zmuszony był więc powtórzyć całe postępowanie wymagane w sprawach awansu zawodowego nauczycieli. Zarządzeniem z dnia [...] powołana więc została przez organ założycielski szkoły – nowa komisja egzaminacyjna. Skarżącą jednakże nie stawiła się przed Komisją, uważając że wymagany egzamin zdała już poprzednio. Dokonując jednak dokładnej analizy wszystkich pism zainteresowanych złożonych w tej sprawie, można zauważyć jej niekonsekwencję. Z jednej strony bowiem skarżąca twierdzi, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]. oznacza zdanie przez nią egzaminu, z drugiej zaś strony w kolejnych pismach zwraca się o "uznanie egzaminu za zdany". Jak już wspomniano powyżej uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego jest uzależnione od spełnienia przez nauczyciela trzech warunków: posiadania wymaganych kwalifikacji, odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, a także uzyskania pozytywnego wyniku w postępowaniu przed komisją egzaminacyjną. Uznając, że strona spełnia pierwsze dwa wymienione warunki, nie można uznać, iż postępowanie egzaminacyjne zostało zakończone pozytywnym wynikiem. Uzyskanie bowiem przez skarżącą w postępowaniu egzaminacyjnym przed pierwszą Komisją Egzaminacyjną [...] punktów (a nie wymaganych 7) oznacza, że egzamin nie zakończył się pozytywnie, natomiast do egzaminu przez drugą Komisją Egzaminacyjną, wobec faktu nie stawienie się skarżącej przed Komisją, nie doszło. Zatem skarżąca nie spełniła jednego z warunków koniecznych i niezbędnych do uzyskania awansu zawodowego – nie zdała egzaminu. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.