IV SA/Wa 2454/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-20
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia wydania decyzji o wykupie nieruchomości z naruszeniem prawa była prawidłowa, biorąc pod uwagę zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i błędnej wykładni przepisów dotyczących przymusowego wykupu gospodarstw rolnych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 79 § 1, 10, 80 i 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, nie zbadał wystarczająco przesłanek do przymusowego wykupu gospodarstwa rolnego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 1968 r. i nie wykazał w uzasadnieniu, czy zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub jej odmowy.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Wojewoda odmówił stwierdzenia, że decyzje Naczelnika Miasta i Gminy C. oraz Naczelnika Powiatu W. z 1974 r. o wykupie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa zostały wydane z naruszeniem prawa. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, nieobiektywne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących przymusowego wykupu gospodarstw rolnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądzono od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej J.T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 2454/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia (...) października 2007 r. nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Kujawsko -Pomorskiego z dnia (...) lutego 2005 r. nr (...), którą odmówiono stwierdzenia, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia (...) kwietnia 1974 r. nr (...) oraz Naczelnika Powiatu we W. z dnia (...) września 1974 r. nr (...) o wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 20,94 ha oznaczonej na mapie jako działka (...) wchodząca w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 35,38 ha, położonego we wsi Z. Gmina C. stanowiącego własność B. T., wydana została z naruszeniem prawa.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji Naczelnika Powiatu W. z dnia (...) września 1974 r. oraz Naczelnika Miasta i Gminy C. z dnia (...) kwietnia 1974 r. zwrócili się do Wojewody Kujawsko - Pomorskiego, J. T., J. T. i J. T. - spadkobiercy B. T. Wnioskodawcy zarzucili, iż powołane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu (...) lutego 2005 r. Wojewoda wydał decyzję, którą odmówił stwierdzenia, że kontrolowane, w postępowaniu nieważnosciowym decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie czy gospodarstwo należące ówcześnie do B. T. spełniało cechy gospodarstwa rolnego wykazującego niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, w szczególności wskutek nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej zgodnie z § 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 58). Jednocześnie w protokole z dnia 9 kwietnia 1974 r. zespół specjalistów ocenił, że gospodarstwo zostało doprowadzone do upadku albowiem nie stosowano właściwego nawożenia organicznego i mineralnego oraz środków ochrony roślin czy odnowienia materiału siewnego. Z zeznań świadków wynika, iż tereny B. T. były zagospodarowane. Sołtys wsi Z. stwierdził jednak, iż B. T. zamierzała zdać gospodarstwo na Skarb Państwa ponieważ sama nie
IV SA/Wa 2454/07
była w stanie właściwie zagospodarować gruntów a na dodatek gospodarstwo było zadłużone.
Wydając decyzję z dnia (...) lutego 2005 r. Wojewoda wziął głównie pod uwagę fakt, iż właścicielka sama zwróciła się do Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy w C. z wnioskiem o zadysponowanie jej gruntami z uwagi na trudną sytuacje materialną.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Wojewody, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymując ją w mocy podniósł, iż decyzją z dnia (...) kwietnia 1974 r. Naczelnik Miasta i Gminy C. wszczął postępowanie dotyczące przymusowego wykupu w drodze licytacji części nieruchomości oznaczonej jako działka (...) wchodzącej w skład gospodarstwa B. T. położonego we wsi Z. gmina C. Podstawą dla wszczęcia tego postępowania było zakwalifikowanie w/w gospodarstwa do grupy gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz .U. Nr 11, poz. 58).
Minister wskazał, iż ze znajdującego się w aktach archiwalnych, protokołu z dnia 9 kwietnia 1974 r. wynika, że przedmiotowe gospodarstwo było prowadzone nieprawidłowo bowiem niestosowano właściwego nawożenia organicznego i mineralnego, środków ochrony roślin, odnowienia materiału siewnego. Nie odnaleziono natomiast innych dokumentów, które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, czy w ciągu 3 lat przed wydaniem decyzji z (...) kwietnia 1974 r. wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane, czy plony czterech zbóż ziemniaków były niższe o 1/3 od plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, czy obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosiła łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej.
Z uwagi na brak dokumentów archiwalnych mogących stanowić dowód w sprawie, organ I instancji 14 stycznia 2005 r. przeprowadził dowód z przesłuchania świadków: J. K. C. S. i M. .P. Z zeznań świadków wynika, iż grunty były częściowo zagospodarowane. J. K. i M. P. zeznali także, że była właścicielka gospodarstwa B. T. zamierzała je oddać na rzecz Skarbu Państwa ponieważ nie była w stanie właściwie ich zagospodarować a na gospodarstwie ciążyło zadłużenie.
IV SA/Wa 2454/07
Przywołując treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ wskazał, iż przesłanką warunkującą przejęcie przedmiotowego gospodarstwa był niski poziom produkcji, powstały z tego powodu zaniedbania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala, zdaniem Ministra, na przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie ta przesłanka została spełniona. W związku z tym nie można stwierdzić, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia (...) kwietnia 1974 r. oraz decyzja Naczelnika Powiatu we W. z dnia (...) września 1974 r. są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wobec całokształtu okoliczności Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego jako prawidłową.
Na decyzję Ministra, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie postanowień art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa oraz art. 158 § 2 kpa poprzez
nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieobiektywne rozpatrzenie całego materiału
dowodowego w sprawie, a także braku w niej faktycznego i prawnego uzasadnienia,
w szczególności zaś wydanie orzeczenia niezgodnego, co do zasady, z wnioskiem
skarżącej, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 158 § 2 kpa, do orzekania o
naruszeniu prawa, jeśli wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji, jako
wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a przy tym, nie zachodziły żadne
przeszkody prawne, o których mowa w art. 156 § 2 kpa, aby nie mógł on zostać
uwzględniony,
- naruszenie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie
nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14 ze
zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie
zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji
wskutek zaniedbania i w sprawie ustalenia nakładów niezbędnych do przywrócenia
żyzności gruntów.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż podstawą kontrolowanych w postępowaniu nieważnościowym decyzji, był wniosek zespołu specjalistów oceniających poziom przedmiotowego gospodarstwa. Zespół ten tworzyli dwaj pracownicy Urzędu Miasta i Gminy oraz sołtys. "Stworzyli" oni, zdaniem skarżącej, dwa protokoły, z których miało wynikać, że gospodarstwo wykazywało niski poziom
IV SA/Wa 2454/07
produkcji wskutek zaniedbania. Ustalenie zawarte w protokołach nie dawały jednak podstaw do uznania, że gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. Przede wszystkim brak było w nich stwierdzenia, że gospodarstwo rolne nie korzystało ze środków wpływających na wzrost produkcji rolnej w ostatnich trzech latach. Ponadto na jednym z protokołów brak było podpisu członka komisji. Brak też daty w protokole. Nadto skarżąca wskazała, iż Minister jako organ odwoławczy był zobowiązany rozpatrywać sprawę ponownie. A zatem winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające albo decyzję Wojewody uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe uregulowania Sąd doszedł do przekonania, iż skarga ma usprawiedliwione podstawy co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu nadzorczym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego - postępowanie nadzorcze jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy
IV SA/Wa 2454/07
dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156§1 kpa a nie rozpoznanie sprawy w zakresie takim jak w postępowaniu zwykłym (wyrok NSA z 25 maja 1985 r. I SA 89/85 ONSA 1985/1/30, z dnia 22 maja 1987 r. IV SA 1062/86 ONSA 1987/1/35 ).
Strona skarżąca zarzuciła organom wydanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia (...) kwietnia 1974 r. nr (...) oraz Naczelnika Powiatu we W. z dnia (...) września 1974 r. z rażącym naruszeniem prawa.
O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a więc gdy jest ewidentnie sprzeczna z wyrażonym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a poza tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa z naruszeniem "rażącym". Naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa (vide wyrok NSA z 18 lutego 2002 r. sygn. akt IV SA 732/00, wyrok NSA z 23 grudnia 2004 r. sygn. akt OSK 992/04)
Przedmiotem postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie były orzeczenia Naczelnika Powiatu we W. z dnia (...) września 1974 r., decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia (...) kwietnia 1974 r. oraz z dnia (...) września 1974r. o wykupie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 20,94ha wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 35,38ha.
Organy wydające w/w decyzje jako podstawę prawną orzekania wskazały art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 3, poz. 14 ze zm.) oraz stosowne przepisy rozporządzeń wykonawczych. Treść tych przepisów wskazuje, że mogą być przymusowo wykupione takie nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, które wykazują niski poziom produkcji wskutek zaniedbania w szczególności nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej. Ówczesny ustawodawca, zgodnie z delegacją zawartą w art. 1 ust. 2 tej ustawy, określił w drodze rozporządzenia tryb zaliczania gospodarstw do takiej kategorii. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. nr 11, poz. 58) określone zostało kiedy gospodarstwo rolne
IV SA/Wa 2454/07
uznaje się za wykazujące niski poziom produkcji wskutek zaniedbania. Zgodnie z treścią §1 tego rozporządzenia gospodarstwa rolne uznaje się za wykazujące niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności wskutek nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej, jeżeli w przeciągu ostatnich trzech lat:
1. nie wszystkie grunty orne są rolniczo wykorzystywane lub
2. plony czterech zbóż i ziemniaków są niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym
3. obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosi łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej przyjmując:
a. 1 sztukę bydła za jedną sztukę przeliczeniową,
b. 1 sztukę trzody chlewnej za 0,2 sztuki przeliczeniowej,
c. 1 sztukę owiec za 0,1 sztuki przeliczeniowej.
Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organ ocenił dowody znajdujące się w aktach archiwalnych w szczególności protokół z dnia 9 kwietnia 1974r. stwierdzając, że z protokołu tego wynika, iż przedmiotowe gospodarstwo było prowadzone nieprawidłowo, bowiem nie stosowano właściwego nawożenia organicznego i mineralnego środków ochrony roślin. Jednocześnie organ stwierdził, że wobec tego, że nie odnaleziono innych dokumentów pozwalających na stwierdzenie, czy zachodziły w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki do zastosowania przepisów ustawy z dna 24 stycznia 1968r. przeprowadził dowód z przesłuchania świadków: J. K., C. S. i M. P. Na podstawie tak zgromadzonych dowodów organ stwierdził, że kontrolowane decyzje nie są dotknięte wadą nieważności w szczególności, że nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Tymczasem należy stwierdzić, że organ w swej ocenie nie jest konsekwentny. Należy bowiem zwrócić uwagę, że -jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej do Sądu decyzji - powodem dopuszczenia dowodu z zeznań świadków była konieczność jednoznacznego stwierdzenia czy w ciągu 3 lat przed wydaniem decyzji wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane, czy plony czterech zbóż i ziemniaków są niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach przy jednoczesnej, wskazanej w rozporządzeniu, obsadzie inwentarza żywego. Świadkowie nie potwierdzają jednoznacznie tych okoliczności, a z zeznań świadków C. S. i M. P.
IV SA/Wa 2454/07
wręcz wynika, że grunty B. T. były zagospodarowane, obsiewane żytem i owsem a właścicielka zajmowała się hodowlą owiec.
Organ - wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi należytego rozpoznania sprawy, na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 77§1 i 80 kpa) - nie ocenił tej części zeznań, przyjął jedynie, że skoro świadkowie zeznali, że B. T. zamierzała oddać grunty na rzecz Skarbu Państwa to nie ma podstaw do przyjęcia, że kontrolowane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem - jak sam wcześniej wskazuje organ - wszczęcie postępowania dotyczącego przymusowego wykupu w drodze licytacji części nieruchomości uzależnione było od stwierdzenia, że gospodarstwo wykazuje niski poziom produkcji wskutek zaniedbania w szczególności nieskorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji, nie zaś od zamiaru właściciela oddania gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. Co więcej - nie w każdym przypadku stwierdzenia zaniedbania gospodarstwa mogły mieć zastosowanie wskazane wyżej przepisy a jedynie wtedy gdy w przeciągu ostatnich trzech lat albo:
- nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane albo
- plony z czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od
przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym
obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosiła łącznie na 1 ha użytków rolnych
mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej.
Obowiązkiem zatem organu prowadzącego postępowanie w trybie nieważnościowym było zbadanie czy spełnione zostały przesłanki wynikające z powołanego wyżej przepisu rozporządzenia - czy kontrolowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jak podnosili wnioskodawcy. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 107§3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera tych wszystkich elementów.
Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 79§1 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków. Tymczasem z akt sprawy nie wynika ażeby organ administracji przeprowadzając dowód z zeznań świadków j.w. powiadomił uprzednio skarżącą o terminie przeprowadzenia tego dowodu. Powyższe uchybienie
IV SA/Wa 2454/07
stanowi naruszenie także art. 10 kpa, który nakazuje organom administracji zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania.
W świetle powyższych ustaleń należało przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77§1, 79§1, 10, 80, 107§3 kpa, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a zatem należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
Dodatkowo wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 158§2 kpa i 156§1pkt. 2 kpa. Zgodnie z treścią tego pierwszego przepisu jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności o których mowa w art. 156§2 (nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w §1 pkt. 1,3,4 i 7 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne) organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Przepis art. 158§2 kpa ma jednak zastosowanie w dalszej kolejności -najpierw organ - na podstawie §1 art. 158 rozstrzyga w sprawie nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie sprawy, w rozumieniu art. 158 § 1 kpa następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności określonej decyzji. Wynikiem wyjaśnienia okoliczności sprawy będzie albo ujawnienie istnienia przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenie, że przesłanki te nie występują i decyzja jest prawidłowa lub też dotknięta innymi wadami niż wymienione w art. 156 § 1 kpa, tj. niekwalifikowanymi. W pierwszym przypadku treścią rozstrzygnięcia zamieszczonego w decyzji organu będzie stwierdzenie jej nieważności, w drugim natomiast odmowa stwierdzenia nieważności. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że istnieją warunki do stwierdzenia nieważności decyzji organ winien zbadać czy nie zachodzi któraś z przesłanek wyłączających stwierdzenie nieważności wymienionych wart. 156§2kpa.
W niniejszej sprawie umknęło uwadze organu odwoławczego, iż Wojewoda orzekł o "odmowie stwierdzenia, że decyzje Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia (...) kwietnia 1974 r. i z (...) września 1974 r. (...) wydane zostały z naruszeniem prawa". Jednocześnie organ stwierdził, iż powyższe decyzje nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a zatem są prawidłowe. Rozstrzygnięcie organu nie
IV SA/Wa 2454/07
jest w żadnej mierze konsekwencją dokonanej oceny kontrolowanych w postępowaniu nieważnościowym decyzji.
Stwierdzając, iż decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa organ winien odmówić stwierdzenia nieważności tej decyzji. Orzeczenie o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa winno skutkować wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji (upływ czasu bądź wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych).
W konsekwencji zatem organ w pierwszej kolejności winien zbadać czy kontrolowane rzez niego decyzje są dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 156§1 kpa a dopiero przy stwierdzeniu takich okoliczności rozważyć czy na przeszkodzie stwierdzenia nieważności nie stoją okoliczności wymienione w §2. Organ w niniejszej sprawie w żaden sposób w uzasadnieniu nie wykazał ażeby zaistniała którakolwiek z takich przesłanek.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję należy wyeliminować z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi weźmie pod uwagę wskazówki zawarte w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
W punkcie II orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło