II SA/Kr 1155/06

WyrokWSA w Krakowie2008-02-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Firek, Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę lub ją umorzyć?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przepis ten powinien być stosowany w sposób ścisły i wymaga jednoznacznego uzasadnienia konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części lub rażącego naruszenia przepisów procesowych przez organ I instancji. W sytuacji, gdy organ odwoławczy miał wątpliwości co do legitymacji strony lub interesu prawnego, powinien był dokonać właściwej oceny tych kwestii, a w razie potrzeby umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, zamiast uchylać decyzję i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o stwierdzeniu naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji pierwotnie stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brała w nim udziału. Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji, uznając, że organ ten prawidłowo wszczął postępowanie wznowieniowe, ale nieprawidłowo ocenił wpływ braku udziału Wspólnoty na rozstrzygnięcie. Skarżąca Sp. z o.o. zarzuciła Kolegium naruszenie art. 149 § 2 i art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie NSA Izabela Dobosz AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "[...]" Sp. z o.o. w K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pakt 4 i 5, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późna, zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), stwierdził, że decyzja z [...] marca 2005 r. nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji pn. budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze, garażem w podpiwniczeniu, miejscami postojowymi, drogami wewnętrznymi, wjazdem od ul. [...], sieciami infrastruktury technicznej ( w tym stacja trafo) na działce nr [...], budowa wjazdu, sieci infrastruktury technicznej na działce nr [...] i części działki nr [...], budowa sieci infrastruktury technicznej na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w K. na wniosek "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. wydana została z naruszeniem prawa. Na skutek odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 145, art. 146 § 2, art. 151 § 1 oraz na podstawie art. 138 § 2, uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jednocześnie w myśl art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podkreśliło, że postanowienie o wznowieniu postępowania jest jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści, poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania i otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Dopiero w toku wznowionego postępowania, jak wskazało dalej Kolegium, organ prowadzący wznowione postępowanie zobowiązany jest więc stwierdzić, czy: - przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie, i - jakie z tego wynikaj ą skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Elementy te muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2001 r., sygn. akt SA 420/01). Sekwencja czynności podejmowanych przez organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania powoduje, iż udzielenie negatywnej odpowiedzi na którymkolwiek "etapie" postępowania, oznacza niemożność przejścia do kolejnego etapu postępowania prowadzonego w sprawie wznowienia. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie wnioskodawczyni - Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. - złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2005 roku nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji pn. budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze, garażem w podpiwniczeniu, miejscami postojowymi, drogami wewnętrznymi, wjazdem do ul. [...] i sieciami infrastruktury technicznej (w tym stacja trafo), na działce nr [...], budowa wjazdu, sieci infrastruktury technicznej na działce nr [...] i części działki nr [...], budowa sieci infrastruktury technicznej na działce nr [...] obr. [...] jedn. ew. [...] przy ulicy [...] w K. na wniosek "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w K. - wskazując na fakt, iż - w jej ocenie - jako strona tego postępowania nie brała w nim udziału, a jako podstawę wznowienia przywołała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Kolegium, mając na uwadze złożony wniosek organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania prawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Kolegium zaznaczyło, że postanowienie o wszczęciu postępowania ma charakter aktu ściśle procesowego i nie rozstrzyga sprawy wznowienia postępowania i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, a stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście zaistniała i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być efektem postępowania przeprowadzonego po jego wszczęciu (vide: wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r, sygn. akt l SA 1326/86, publ. ONSA 1987, nr 2, poz. 80). Kolegium podniosło ponownie, że dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia nastąpić może odniesienie się do przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, a to: - ustalenia, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna było dotknięte jedną z wad opisanych przepisami art. 145 § 1 k.p.a., bądź art. 145a k.p.a., (a następnie w sytuacji pozytywnej odpowiedzi na to pytanie), - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia nowej sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, w ocenie Kolegium, że przedsięwzięta przez organ l instancji kolejność czynności w sprawie była prawidłowa i "przechodzenie" do kolejnych etapów wznawianego postępowania zasługuje na aprobatę. Wnioskodawca składający wniosek oparty na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., znajduje się w subiektywnym (choć być może uzasadnionym obiektywnie) przekonaniu, iż przymiot strony w zakończony postępowaniu mu przysługiwał. Rzecz w tym, iż organ przyjmujący wniosek nie ma podstaw prawnych by na etapie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania badać, czy rzeczywiście zachodzą podstawy wznowienia postępowania, na które powołuje się wnioskodawca. Co prawda wszczęcie postępowania może nastąpić tylko na wniosek strony (co w domyśle sugerować może, iż poprzez wydanie postanowienia wznawiającego postępowanie, organ właściwy przesądza o przyznaniu wnioskodawcy legitymacji strony zakończonego ostateczną decyzją postępowania). Jednakże w myśl art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie (wznawiające postępowanie) stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tym samym w sytuacji powoływania się przez wnioskodawcę we wniosku o wznowienie na podstawę opisaną art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., właściwy w sprawie wznowienia organ zobligowany jest "przyjąć" twierdzenia wnioskodawcy o istniejącym po jego stronie interesie prawnym, dającym podstawy do złożenie wniosku o wznowienie. Tylko jednoznaczne bowiem ustalenie braku wskazania przez wnioskodawcę którejś z podstaw opisanych art. 145 § 1 k.p.a., bądź art. 145a k.p.a., stwarzałoby podstawę do wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Niemniej jednak po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia, organ zobligowany jest - przed rozstrzygnięciem istoty sprawy -jednoznacznie ustalić, czy przyczyny wznowienia wskazywane przez wnioskodawcę rzeczywiście istniały. Na tym właśnie etapie następuje weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy składającego wniosek (z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) o istniejącym - w jego ocenie - interesie prawnym, dającym legitymację strony, do uczestniczenia w przeprowadzonym postępowaniu. Skoro po przeanalizowaniu sygnalizowanej przez Wnioskodawcę przyczyny wznowienia organ "dojdzie do przekonania", dalej wywiodło Kolegium, że ta przyczyna w istocie wystąpiła, to dysponuje możliwością prowadzenia dalszego postępowania, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, a postępowanie winno zostać zakończone na tym etapie, zgodnie z dyspozycją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Kolegium w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z taką samą "kategorią" strony postępowania, co w postępowaniu prowadzonym w tzw. trybie "zwykłym". Kolegium wskazało, że w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Legitymację do złożenia wniosku o wznowienie ma więc każdy kto twierdzi, że wydana decyzja dotyczy interesu prawnego, bądź obowiązku prawnego Wnioskodawcy. Zagadnienie posiadania interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu musi być rozpatrywane odmiennie w każdej indywidualnej sprawie z tego zakresu. Z uwagi na charakter planowanej do realizacji inwestycji, działania zmierzające do zakreślenia kręgu stron postępowania do osób graniczących z terenem inwestycji może uzasadnia tezę o zbyt wąskim zakreśleniu kręgu stron postępowania, w szczególności jeżeli uwzględnić fakt, iż inwestycja planowana jest w odległości kilku metrów od granicy działki, w odniesieniu do której odwołującej się Wspólnocie przysługuje tytuł prawny. Kolegium stanęło na stanowisku na stanowisku, że brak jest podstaw do mechanicznego przyjmowania, że osoba mająca tytuł prawny do nieruchomości graniczącej z terenem planowanej inwestycji zawsze i w każdym przypadku dysponować będzie legitymacją strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie - w zależności od charakteru planowanej inwestycji - może zaistnieć i taka sytuacja, że podmiot nie graniczący z terenem objętym wnioskiem Inwestora takim przymiotem strony będzie dysponował. Kolegium podzieliło więc argumentację organu l instancji co do przyznania przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu przy jednoczesnym powołaniu się na linię orzeczniczą sądu administracyjnego, w kwestiach będących przedmiotem zainteresowania organu administracji przy wydawaniu indywidualnego orzeczenia. Kolegium wskazało jednak, że twierdzenia odwołującej się Wspólnoty w zakresie braku udziału w postępowaniu, a poprzez to braku możliwości wpływania na rozstrzygnięcie w pełni zasługują na uwzględnienie. Ponadto Kolegium wskazało, że organ l instancji prowadząc postępowanie wznowione winien zgodnie z powszechnie obowiązującym przepisami prawa dokonać analizy wystąpienia wszystkich przyczyn wznowienia, nie zaś ograniczać się tylko do jednej z nich. W tym zakresie bardzo istotne i prawnie relewantne pozostają twierdzenia strony dotyczące uzyskanych w trakcie postępowania uzgodnień oraz opinii. Konieczne jest wobec powyższego ponowne przebadanie, jaki wpływ na kształtowanie się tego interesu posiada fakt pominięcia jej jako strony postępowania, co zresztą w sprawie pozostaje bezsporne. Analiza ta uwzględniać musi, co oczywiste, w szczególności charakter planowanej inwestycji oraz rodzaj zabudowy na analizowanym obszarze. Kolegium wskazało tytułem przykładu tezę sformułowaną przez sąd administracyjny w orzeczeniu nie przytaczanym w zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt II S.A./Kr 2071/99, nie publik.), a z której wynika, że: "nie można wyprowadzać generalnej tezy i uogólnić przypadków, w których właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać się stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Tak samo nie można wyliczyć przypadków jakie sąsiedztwo będzie uprawniało zainteresowanego, do wzięcia udziału w sprawie. W niektórych przypadkach, może być to bezpośrednie sąsiedztwo ( graniczenie nieruchomości ) w innych zaś dalsze sąsiedztwo. Jak podkreśliło Kolegium istota rzeczy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jak będzie oddziaływała zamierzona inwestycja na prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości. Tylko okoliczności konkretnej sprawy mogą zadecydować o wystąpieniu przesłanek z art. 28 k.p.a. Zdaniem Kolegium można założyć sytuacje, że przy budowie inwestycji uciążliwej dla środowiska jej oddziaływanie przekroczy ramy bezpośredniego sąsiedztwa. W takim przypadku nie może budzić wątpliwości, że zamierzona inwestycja może oddziaływać na zakres praw i obowiązków także właściciela nieruchomości sąsiedniej nawet nie bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji ( por. wyrok NSA z dnia 22. 12. 1999 r., sygn. akt. II SA/Kr 1727/97). W ocenie Kolegium konieczna jest ponowna analiza materiałów zgromadzonych w sprawie, po kątem przeznaczenia planowanego budynku, jego uciążliwości dla otoczenia, wysokości, długości ściany w sąsiedztwie nieruchomości należącej do odwołującej Wspólnoty, która umożliwi udzielenie odpowiedzi na pytanie, jak bardzo inwestycja oddziaływać będzie na interes prawny odwołującej się Wspólnoty. Kolegium wskazało, że przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy rzeczą organu l instancji będzie, mając na uwadze regulację art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., odnieść się całościowo do argumentacji podniesionej we wniosku o wznowienie przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w K., dokładne wskazanie, czy zasługują one na uwzględnienie, a jeżeli nie to z jakich przyczyn. Dopiero wówczas możliwe będzie udzielenie odpowiedzi na pytanie, które z rozstrzygnięć wskazanych art. 151 k.p.a. i jakiej treści powinno zapaść w wyniku wznowienia postępowania. Mając na uwadze konieczność wyeliminowania powyżej opisanych uchybień Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło jak w sentencji decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosło "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w K. Zarzuciło organowi II instancji naruszenie art. 149 § 2 i 138 § 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca uważa, że skoro w myśl art. 149 § 2 k.p.a. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia, to oznacza to, że może on badać tylko te przyczyny, które zostały wskazane we wniosku o wznowienie. Nie może badać innych, gdyż jest związany wolą strony wyrażoną we wniosku o wznowienie. Nie zgadza się zatem strona skarżąca ze stwierdzeniem Kolegium, że organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania powinien dokonać ustaleń co do zaistnienia wszystkich przyczyn wznowienia. Nieprawidłowe jest także wskazanie Kolegium co do konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy. Organ l instancji, po ponownym przeanalizowaniu sprawy we wznowionym postępowaniu doszedł do wniosku, że w wyniku wznowienia, mimo nie brania udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., zapadłaby w istocie decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Nie uznał zarzutów Wspólnoty za uzasadnionych. Wbrew zatem twierdzeniom Kolegium organ l instancji uznał, że Wspólnota winna brać udział w tym postępowaniu lecz jej zarzuty nie są zasadne. W takim razie nie zachodzi konieczność ponownej analizy materiałów zgromadzonych w sprawie, w szczególności pod kątem przeznaczenia planowanego budynku, jego uciążliwości dla otoczenia,, długości ściany w sąsiedztwie nieruchomości odwołującej się Wspólnoty, a więc pod kątem naruszenia jej interesów prawnych. Art. 138 § 2 k.p.a. daje podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, gdy postępowanie przed organem l instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. A więc, gdy organ l instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego alby, gdy zostało ono przeprowadzone ale naruszono w nim w sposób rażący przepisy postępowania. Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 136 k.p.a. dającego możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji nie uzasadniają podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Strona skarżąca uważa, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organowi odwoławczemu na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia, a ewentualnie mógł on skorzystać z kompetencji wynikających z art. 138 § 1 pakt 2 k.p.a., tj. uchylić decyzję dotychczasową i orzec co do istoty. Kolegium uchyliło się jednak od własnej oceny naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego 1 przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie zaskarżona decyzja kasacyjna zapadła w postępowaniu w sprawie wznowienia, nie mniej jednak, zasady korzystania przez organ odwoławczy z kompetencji ustanowionych w art. 138 k.p.a. są analogiczne jak w zwykłym postępowaniu. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 15 k.p.a. każda sprawa administracyjna, także i prowadzona w trybie nadzwyczajnym, musi być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w l instancji, a następnie w II instancji. Organ odwoławczy w ramach postępowania wznowieniowego, jak tu już zaznaczono powyżej, stosuje postanowienia art. 138 k.p.a. w pełnym zakresie. W ramach postępowania odwoławczego dokonuje powtórnego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie objętym decyzją organu l instancji i gdy dojdzie do przekonania, że jego rozstrzygnięcie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu l instancji utrzymuje je w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu II instancji nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu l instancji, bo organ odwoławczy uważa, że rozstrzygnięcie organu l instancji jest niezgodne z przepisami prawa materialnego lub procesowego, to ma on kompetencje merytoryczno-reformacyjne (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). W ramach nich może uchylić decyzję l instancji i orzec co do istoty bądź uchylić decyzję l instancji i umorzyć postępowanie l instancji. Wreszcie może uchylić decyzje l instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji (art. 138 § 2 k.p.a.), albo umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 § 3 k.p.a.). Art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W takim razie niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca. Decyzja organu odwoławczego, podjęta w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., jak wynika z treści tego przepisu, ograniczona jest do przypadków, gdy zachodzi konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Konieczność zaś przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji organu l instancji. W rozpatrywanej sprawie argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie przekonuje, że zachodziła co najmniej konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, dająca podstawy do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia. Nie wskazało Kolegium, że co prawda przeprowadzono postępowanie wyjaśniające ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Kolegium wyraziło natomiast zastrzeżenia co do interesu prawnego wnioskującej o wznowienie postępowania, a potem odwołującej się Wspólnoty, ale przez pryzmat oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na interes prawny Wspólnoty. Całkowicie jednak nie zwróciło uwagi Kolegium na kwestię legitymacji Wspólnoty do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu Zarząd wspólnoty mieszkaniowej może reprezentować ogół tych mieszkańców, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Skoro działka nr [...], bezpośrednio granicząca z terenem inwestycji, jest niezabudowana, to co do tej nieruchomości Wspólnota, jej Zarząd, nie mogą prawnie skutecznie działać lecz poszczególne osoby fizyczne będące jej współwłaścicielami. Istotnie, jak wynika z materiałów akt sprawy, wśród tych osób są również podpisani pod wnioskiem o wznowienie, tak więc to wobec nich należało ustalić kwestię interesu prawnego i w konsekwencji legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kwestia ta nie wymagała jednak, zdaniem Sądu, konieczności przeprowadzenia postępowania w znacznej części, a co za tym idzie uchylenia decyzji organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Kwestie te wymagały jedynie powtórnej i właściwej oceny przez organ odwoławczy. Jeżeli w jej wyniku organ odwoławczy doszedłby do przekonania, że doszło w sposób wadliwy do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia, postępowanie to jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (art. 105 § 1 k.p.a.). Zabrakło więc uzasadnieniu decyzji Kolegium takiej argumentacji, która by pokazywała konieczność ustalenia wskazanych przez Kolegium okoliczności przez pryzmat ich wpływu na treść rozstrzygnięcia oraz obrazowała, że ich ustalenie przekracza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego jak również niemożność dokonania tych czynności przez organ odwoławczy z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Samo stwierdzenie Kolegium o konieczności zbadania i pozostałych przesłanek wznowieniowych także nie mogło być uznane za wystarczający powód do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego. Uzasadnienie decyzji administracyjnej stanowi odzwierciedlenie motywów podjętego rozstrzygnięcia. Organy odwoławcze nie mogą uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia. Skoro stosowanie art. 138 § 2 wymaga wykładni ścieśniającej - exceptio est strictissimae interpretationis (Z. Janowicz, glosa do uchwały 7 sędziów z dnia 13 stycznia 1983 r., III AZP 7/82, PiP 1984 z. 2, s. 142; por. także wyr. NSA z dnia 25 listopada 2003 r., IV SA 1496/02, niepubl.; wyr. NSA z dnia 6 września 2001 r., II SA/Gd 2235/99, niepubl.; wyr. NSA z dnia 6 sierpnia 1999r., IV SA 2776/98, niepubl.; wyr. NSA z dnia 13 maja 1999 r., IV SA 723/97, niepubl.; wyr. NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., IV SA 2246/97, niepubl.), to konieczność skorzystania z przyznanych tym przepisem kompetencji kasacyjnych powinna być w sposób jednoznaczny umotywowana. Sąd dokonując kontroli wydanych decyzji pod względem ich legalności, przeprowadza również kontrolę wykładni przepisów będących ich podstawą prawną rozstrzygnięcia. Z uwagi na tą wyjątkowość art. 138 § 2 k.p.a., powody uchylenia decyzji organu l instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia muszą być w pełni wyartykułowane. Sąd nie może się domyślać pewnych zależności pomiędzy koniecznością ustalenia okoliczności wskazywanych przez organ a treścią rozstrzygnięcia danej sprawy jak i w odniesieniu do zasad postępowania administracyjnego. To organ odwoławczy winien kwestie te zobrazować, tak aby odzwierciedlały jego rozumienie normy prawnej wyrażonej w stosowanym przepisie jak i proces decyzyjny podlegające sądowej kontroli. Wobec tego zasadny jest zarzut podniesiony w skardze naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku. O kosztach natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło