I OZ 767/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-07
Skład orzekający: Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczne oszczędności i osiągająca stałe dochody, które przekraczają najniższe krajowe wynagrodzenie, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący, osiągając stały miesięczny dochód przekraczający najniższe krajowe wynagrodzenie oraz dysponując znacznymi oszczędnościami (około 30.000 zł na lokacie bankowej), nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Jego sytuacja finansowa nie uzasadnia twierdzenia o niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J.N. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi odmawiające mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych). Skarżący argumentował, że ponosi wysokie koszty postępowania i nie jest w stanie dalej finansować sprawy. WSA odmówił prawa pomocy, wskazując na jego stałe dochody z umów o pracę (łącznie z rodziną ok. 9.000 zł miesięcznie) oraz oszczędności w kwocie 30.000 zł, które jego zdaniem znacząco przewyższają potencjalne koszty sądowe i nie powodują uszczerbku w jego utrzymaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt III SAB/Łd 5/07 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Łd 63/96 w przedmiocie skargi J. N. na bezczynność i niewłaściwe działanie różnych organów i osób postanawia: oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt III SAB/Łd 5/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił J.N. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.N. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 r. w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Łd 63/96 w przedmiocie skargi J.N. na bezczynność i niewłaściwe działanie różnych organów i osób.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu (...) marca 2009 roku J.N. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2009 roku odrzucającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 kwietnia 1997 roku w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 63/96.
Jednocześnie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał m.in. na dotychczas poniesione koszty postępowania w tej sprawie, wyliczając je na ponad 2.000 zł. Podniósł w związku z tym, że nie jest już w stanie finansować dalszego toku postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. N. i synem J. N. (26 lat). Skarżący jest właścicielem dwóch mieszkań o powierzchni odpowiednio 75 m2 i 30 m2. Zarówno skarżący jak i jego żona oraz syn osiągają stałe dochody z tytułu umów o pracę. Skarżący w wysokości ok. 3.000 zł, jego żona również w wysokości ok. 3.000 zł oraz syn także w wysokości ok. 3.000 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości ok. 9.000 zł miesięcznie, czyli ok. 3.000 zł na jednego członka rodziny. Skarżący podał również, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 30.000 zł, zgromadzonymi na terminowej lokacie bankowej.
Postanowieniem z dnia 13 marca 2009 roku referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie z dnia (...) kwietnia 2009 roku skarżący wskazał, że ponosi duże koszty postępowania, m.in. funduje nagrody pieniężne dla uczestników programów oraz konkursów uniwersyteckich. Skarżący podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny blokuje skargę z dnia 16 lutego 1997 roku wskazującą na bezprawie Prezydenta Miasta Łodzi i organów administracji. Podniósł argumenty skierowane przeciwko temu postępowaniu.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, że analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący posiada środki majątkowe w kwocie znacznie przewyższającej wysokość nawet potencjalnych kosztów sądowych, a zatem przeznaczenie ich na tenże cel, nie będzie stanowić uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Ponadto w ocenie tego Sądu bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostają również argumenty zawarte w sprzeciwie. Okoliczność, że skarżący finansuje udział w konkursach i programach uniwersyteckich nie może mieć znaczenia dla oceny zasadności znaczenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy aktualna sytuacja finansowa skarżącego, jak wyżej wykazano, nie pozwala na uznanie, że spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na zmianę powyższego stanowiska nie wpływa również argumentacja skierowana do postępowania o wznowienie, bowiem w tym incydentalnym postępowaniu nie może być oceniana.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J.N. stwierdzając, że ze względu na "kontynuowanie przez Sąd bezprawia" niemoralnym jest żądanie od niego kolejnych opłat za prowadzenie postępowania. Przyznał także, że dochodów jakie osiąga jego rodzina nie można uznać za niskie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód w kwocie przekraczającej najniższe krajowe wynagrodzenie (z wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 marca 2009 r. wynika, iż wspólny dochód skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 9 tysięcy złotych brutto miesięcznie) nie może być za taką osobę uznany. Ponadto środki majątkowe jakimi dysonuje skarżący (terminowe lokaty bankowe w kwocie około 30 tysięcy złotych) przekraczają w sposób znaczny wysokość potencjalnych kosztów sądowych, do których pokrycia mógłby on zostać zobowiązany.
W związku z powyższym należy uznać, że wskazane bowiem w formularzach PPF oszczędności i stan majątkowy skarżącego, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, nie narusza obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło