II OZ 589/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-16
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu skargi wniesionej do sądu administracyjnego, od którego nie wniesiono skargi kasacyjnej, rodzi skutek powagi rzeczy osądzonej, uniemożliwiając tym samym pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków tej skargi?Ratio decidendi
Postanowienie o odrzuceniu skargi wniesionej do sądu administracyjnego, od którego nie wniesiono skargi kasacyjnej, nie rodzi skutku powagi rzeczy osądzonej. Instytucja przywrócenia terminu do usunięcia braków skargi ma na celu usunięcie negatywnych skutków procesowych wynikających z uchybienia terminowi, gdy strona nie ponosi winy. Prawomocne postanowienie o przywróceniu terminu niweczy skutki procesowe wcześniejszego odrzucenia skargi.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił skarżącym termin do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając, że skarżący uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminu z powodu wadliwego działania Poczty Polskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieważność postępowania, argumentując, że sprawa została prawomocnie osądzona postanowieniem o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2009 r. w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi.Pełny tekst orzeczenia
II OZ 589 / 09 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2510/07 w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi M. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić zażalenie.
II OZ 589 / 09
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił M. S. i J. S. termin do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi i uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci dołączenia odpisów tejże skargi.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż M. S. i J. S. po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostali wezwani solidarnie do uzupełnienia braków skargi. Wezwania te nie zostały jednak podjęte przez skarżących, więc po dwukrotnym ich awizowaniu nastąpił ich zwrot do Sądu z adnotacją "mieszkanie zamknięte". W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 lutego 2008 r. odrzucił skargę wniesioną przez M. S. i J. S. z uwagi na nie usunięcie braków skargi w terminie. Doręczenie powyższego postanowienia nastąpiło przez zastosowanie tzw. fikcji prawnej, było ono dwukrotnie awizowane i zwrócone Sądowi z adnotacją "mieszkanie zamknięte".
Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i złożenia odpisów skargi, uzasadniając fakt nie usunięcia w terminie tych braków, wadliwym działaniem Poczty Polskiej. Do wniosku, który wpłynął do Sądu w dniu [...] lutego 2009 r. skarżący dołączyli trzy odpisy skargi, wnioski o przyznanie im prawa pomocy oraz pismo reklamacyjne wystosowane do Poczty Polskiej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższy wniosek zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ skarżący uprawdopodobnili okoliczność, wskazującą na brak winy w uchybieniu przez nich terminu do usunięcia braków skargi. Z pisma Poczty Polskiej wynika, że instytucja ta nie wyklucza nieprawidłowego doręczania w 2008 r. przesyłek poleconych kierowanych do skarżących.
Tym samym zdaniem Sądu pierwszej instancji uprawdopodobniono okoliczności, wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci dołączenia odpisów tejże skargi, a zatem na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną- p.p.s.a.) należało przywrócić termin do dokonania wyżej wskazanych czynności.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., które to naruszenie skutkuje nieważnością postępowania na zasadzie art. 183 § 2 pkt 3 in fine p.p.s.a.
Wskazując na powyższe uchybienie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci braku jej odpisów (na podstawie art. 189 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.) oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż wniosek skarżących o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności, podlegał odrzuceniu, bowiem sprawa ta została prawomocnie osądzona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., od którego nie wniesiono skargi kasacyjnej. Ponadto w postępowaniu tym nie zachodzi możliwość zastosowania art. 165 p.p.s.a., ponieważ postanowienie o odrzuceniu skargi kończy postępowanie, a zatem ma charakter postępowania kończącego sprawę, co wyklucza jego uchybienie lub zmianę wskutek zmiany okoliczności sprawy.
W ocenie wnoszącego zażalenie organu, dopóki więc pozostaje w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę, to prowadzenie kolejnego postępowania w sprawie jest niedopuszczalne. Zatem w ocenie organu w niniejszej sprawie występuje przesłanka nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Odpowiedź na zażalenie wnieśli M. S. i J. S., wnosząc "o jej odrzucenie" oraz wyjaśniając, że nie otrzymywali korespondencji wysyłanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a informację o odrzuceniu skargi uzyskali bezpośrednio w Sądzie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Uznać należy za chybiony przedstawiony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i wedle którego w niniejszej sprawie zaistniała podstawa nieważności postępowania wskazana w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Stwierdzić trzeba, iż powaga rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.) jest cechą przypisaną tylko tym wyrokom sądu, które zawierają rozstrzygnięcia co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Tak więc, powaga rzeczy osądzonej łączy się z materialnoprawnymi skutkami rozstrzygnięcia (orzeczenia) Sądu co do istoty sprawy. Jeżeli więc Sąd nie wydał orzeczenia co do istoty sprawy, a takiego w niniejszej sprawie nie wydano, to nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej. Oznacza to, że postanowienie, którym została odrzucona skarga wniesiona przez strony, nie rodziło skutku powagi rzeczy osądzonej, a zatem postanowienie o jej odrzuceniu, nie stało na przeszkodzie ani ponownemu wniesieniu przez tę samą stronę w terminie do zaskarżenia, kolejnej skargi, ani też nie stanowiło przeszkody do pozytywnego dla strony skarżącej rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków wcześniej wniesionej skargi. Inaczej mówiąc okoliczność, że Sąd już raz orzekł prawomocnym postanowieniem w przedmiocie odrzucenia skargi nie wyklucza możliwości wniesienia "nowej" skargi, bowiem odrzucenie skargi nie powoduje powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2005 r., V CZ 100/05, niepublikowane, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2005 r. OSK 1708/04 niepubl.). Stwierdzić trzeba, iż prawomocne postanowienie o przywróceniu terminu do usunięcia braków skargi niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jej wcześniejszym odrzuceniem. Instytucja, bowiem przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona lub uczestnik postępowania nie ponoszą winy w jego uchybieniu. Przywrócenie tegoż terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin do dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym rozpoczyna swój bieg na nowo (por. H. Knysiak - Molczyk [w:] T. Woś Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 332- 333).
Zważywszy więc na to, iż wywody zaprezentowane we wniesionym zażaleniu nie są zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło