III SA/Wa 1906/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-22
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Bożena Dziełak, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, jeśli podatnik nie wykazał istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, mimo że posiadał środki na zapłatę podatku ze sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie odmówiły rozłożenia na raty zaległości podatkowej, ponieważ Skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Udzielenie ulgi podatkowej ma charakter wyjątkowy i wymaga obiektywnych przesłanek, a nie subiektywnego przekonania podatnika. W sytuacji, gdy podatnik dysponował środkami na zapłatę podatku ze sprzedaży nieruchomości, a mimo to nie uiścił go w terminie, nie można uznać, że wystąpiły okoliczności uzasadniające przyznanie ulgi.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o rozłożenie na 15 rat zaległości w podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży nieruchomości, powołując się na ważny interes podatnika. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania ulgi, uznając, że sytuacja finansowa spółki i historia korzystania z ulg nie uzasadniają jej przyznania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o ulgach i brak wykazania przez spółkę ważnego interesu podatnika. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za luty 2007 r. oddala skargę
Skarżąca – I. sp. z o.o. w W. złożyła wniosek z 26 marca 2007 r. o rozłożenie na 15 rat zapłaty podatku od towarów i usług za luty 2007 r. w kwocie 2.991.032 zł, należnego z tytułu sprzedaży nieruchomości. Zdaniem Skarżącej udzielenie ulgi umożliwi jej normalne funkcjonowanie i zapewni utrzymanie płynności finansowej. Skarżąca oświadczyła, iż w okresie ostatnich trzech lat wysokość udzielonej jej pomocy publicznej nie przekroczyła 100.000 Euro i wniosła o udzielenie pomocy de minimis. Powołała się na "ważny interes podatnika", o którym mowa w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzupełnieniu wniosku złożonym 24 kwietnia 2007 r. Skarżąca przedstawiła informację o otrzymanej pomocy publicznej. Załączyła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową od 2004 r. (bilanse, rachunki zysków i strat, zeznania CIT, wykaz środków trwałych i nieruchomości).
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił Skarżącej rozłożenia na raty zapłaty ww. zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Wyjaśnił, że, na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 z zastrzeżeniem art. 67b Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzje w tym przedmiocie mają charakter wyjątkowy i podejmowane są w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Udzielenie ulgi podatkowej powinno mieć miejsce w przypadkach szczególnych i wyróżniających sytuację strony na tle innych podatników.
Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego zgromadzony materiał źródłowy nie daje podstaw do zastosowania ulgi. Argumentację Skarżącej uznał za wyjątkowo lakoniczną. Na jej podstawie nie można stwierdzić wpływu podniesionych okoliczności na możliwość realizacji przez Skarżącą zobowiązań podatkowych. Z wniosku nie wynika, aby poczyniła ona jakiekolwiek kroki w celu poprawienia sytuacji ekonomiczno-finansowej, co świadczy o przenoszeniu na budżet państwa odpowiedzialności za działania podejmowane w ramach prowadzonej działalności.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał 12 decyzji organów podatkowych, na podstawie których Skarżąca otrzymała ulgi na kwotę 27.141,11 Euro, z czego kwota 5.391 zł objęta była pięcioma jego decyzjami. Skarżąca nie wywiązywała się jednakże terminowo z płatności rat określonych tymi decyzjami. W ocenie organu oznacza to, że nagminnie występując o udzielenie ulg, Skarżąca traktuje tę nadzwyczajną instytucję jako stały element finansowania swojej działalności. Dodatkowo wskazał zaległości Skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych.
W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w świetle tych okoliczności nie można uznać, iż wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika w sensie obiektywnym. Interes ten wystąpi bowiem wówczas, gdy w okolicznościach faktycznych i prawnych danej sprawy występują takie, które wyróżniają sytuację wnioskodawcy w stosunku do innych podmiotów gospodarczych. Powstanie zaległości jest wynikiem suwerennej decyzji Skarżącej o nieregulowaniu zobowiązań podatkowych. Nie powstały one z przyczyn od niej niezależnych, np. klęski żywiołowej. Zaległość dotyczy podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości, a zatem należy przypuszczać, że Skarżąca miała możliwość jego uiszczenia. Pomimo uzyskanej wcześniej pomocy wciąż generuje ona zaległości podatkowe.
Naczelnik Urzędu Skarbowego przeanalizował sytuację finansową Skarżącej w okresie od 2004 r. Uznał, iż nie nastąpiło nagłe pogorszenie wskaźników ekonomiczno-finansowych, utrzymujących się na stałym, niskim poziomie.
Rozważając przesłankę interesu publicznego stwierdził, że względy społeczne wymagają, aby przepisy prawa respektowane były przez wszystkie podmioty gospodarcze, ponieważ zapewnia to regularny wpływ środków finansowych do budżetu Państwa. Udzielenie ulgi sytuowałoby Skarżącą w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów, terminowo regulujących zobowiązania podatkowe, a znajdujących się w podobnej lub gorszej sytuacji finansowej.
W odwołaniu, uzupełnionym po zapoznaniu się z aktami sprawy, Skarżąca wniosła o zmianę powyższej decyzji i uwzględnienie jej wniosku. Zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, a mianowicie art. 122 i art. 187 § 1 przez niepodjęcie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz pominięcie istotnych okoliczności, a nadto wybiórcze i dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego; art. 67a § 1 pkt 2 przez jego niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę ważnego interesu podatnika w oderwaniu od istoty i celu wnioskowanej ulgi oraz jego błędną interpretację i uznanie, że przepis ten wymaga, aby interes podatnika korelował z interesem publicznym; art. 210 § 1 pkt 6 przez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji przyczyn pominięcia podnoszonych przez nią okoliczności; art. 210 § 4 przez brak uzasadnienia faktycznego. Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 Konstytucji RP w związku z przyznaniem pierwszeństwa interesowi publicznemu przed interesem strony.
Skarżąca podkreśliła specyfikę wnioskowanej ulgi, której udzielenie nie prowadzi do rezygnacji Skarbu Państwa z należności, a jedynie do rozłożenia jej zapłaty w czasie. Postępowanie dowodowe powinno być więc prowadzone w kierunku stwierdzenia, czy podatnik ma możliwości płatnicze pozwalające mu na wywiązania się z proponowanych rat oraz czy udzielnie ulgi pozwoli mu na kontynuowanie działalności. Tymczasem organ powołał liczne decyzje przyznające ulgi, nie uwzględniając, iż wydano je w okresie 5 lat i opiewają one na łączną kwotę 27.141,11 Euro, znikomą w stosunku do łącznej kwoty (11.065.000 zł) wpłaconych podatków. Organ nie zbadał też, czy Skarżąca wywiązuje się z innych zobowiązań, np. wobec ZUS i z tytułu podatku od nieruchomości. Powołując się na wielomilionowe zaległości podatkowe pominął okoliczność, iż wynikają one z decyzji, których wykonanie zostało wstrzymane.
Skarżąca wniosła również o uzupełnienie materiału dowodowego przez uzyskanie od Urzędu Skarbowego zaświadczenia o stanie jej zaległości.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] września 2007 r. decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Podkreślił uznaniowy charakter, decyzji dotyczących ulg podatkowych oznaczający, iż organ jest uprawniony, a nie zobligowany do wydania decyzji zgodnej z oczekiwaniem strony. O istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie, a obiektywne okoliczności powstania zadłużenia i rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Okoliczności powstania przedmiotowej zaległości podatkowej nie mają cech wyjątkowości. Skarżąca sprzedając nieruchomość uzyskała obrót stwarzający realną możliwość zapłaty podatku. Powstanie zaległości było zatem skutkiem jej świadomego zaniechania uiszczenia podatku. Nie bez znaczenie jest, iż zaległość ta dotyczy podatku od towarów i usług, wkalkulowanego w ceny sprzedawanych towarów i usług i przez to w istocie płaconego przez ich nabywców.
Odnosząc się do argumentu Skarżącej, iż udzielenie ulgi umożliwi jej normalne funkcjonowanie i zapewni utrzymanie płynności finansowej, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że niewystarczająca efektywność prowadzonej działalności sama w sobie nie jest wystarczającym uzasadnieniem zastosowania ulgi. Zgodził się z organem pierwszej instancji, że Skarżąca nie czyni żadnych starań celem poprawienia swojej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Jakkolwiek organ pierwszej instancji wielokrotnie okazywał zrozumienie dla sytuacji Skarżącej, udzielając ulg w spłacie zobowiązań, nie przyniosło to rezultatów oraz nie pozwoliło jej na normalne funkcjonowanie i utrzymanie płynności finansowej. Niedopuszczalne jest pojmowanie ulg podatkowych jako sposobu na stałe finansowanie działalności gospodarczej. Skarżąca potraktowana wyjątkowo nie wywiązywała się z układów ratalnych wynikających z decyzji. Nie powinna ona traktować ulg jako stałego elementu swojej działalności. Decydując się na jej prowadzenie Skarżąca przyjęła na siebie wynikające stąd ryzyko, którego nie można przerzucać na innych podatników. W opinii organu odwoławczego kolejna decyzja o udzieleniu Skarżącej ulgi byłaby promowaniem jej niewłaściwych działań i przenoszeniem ich skutków na Skarb Państwa. Stałaby w sprzeczności z istotą i celem działalności gospodarczej, a ponadto stanowiłaby pozbawione podstaw faktycznych uprzywilejowanie Skarżącej w stosunku do innych podatników.
Zdaniem organu odwoławczego rozłożenie zapłaty zaległości podatkowych na raty dopuszczalne jest tylko, gdy istnieje realna możliwość spłaty rat. Możliwości takich Skarżąca nie wykazała. Nie przedstawiła ani planów naprawy sytuacji, ani też źródeł finansowania spłaty rat. Proponowana przez nią kwota raty, tj. 199.402, 13 zł (bez odsetek za zwłokę, opłaty prolongacyjnej i bieżących zobowiązań) znacznie przewyższa możliwości płatnicze Skarżącej, która od 2005 r. wykazuje straty i zmniejsza zatrudnienie. Dyrektor Izby Skarbowej dokonał analizy sytuacji Skarżącej wykazując, iż pomimo zmniejszenia straty w 2006 r., wzrosła ona do 31 marca 2007 r.
Odnosząc się do dokonanej przez Skarżącą wpłaty podatków i należności wobec ZUS (wraz z odsetkami) organ odwoławczy stwierdził, że wywiązywanie się przez nią z obciążeń budżetowych jest obowiązkiem i nie może być wystarczającą przesłanką udzielenia wnioskowanej ulgi. Skarżąca dokonuje bowiem wpłat z chwilą, gdy ciążą na niej tytuły wykonawcze.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ pierwszej instancji szczegółowo omówił wszystkie okoliczności sprawy, odnosząc się zarówno do ważnego interesu podatnika, jak i interesu publicznego. Nie są więc zasadne zarzuty naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 Konstytucji RP. Materiał dowodowy zgromadzony został i rozpatrzony bez naruszenia prawa procesowego.
W złożonej skardze Skarżąca wniosła o zmianę powyższej decyzji i uwzględnienie jej wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, powtarzając zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 2; uzupełniając zarzut naruszenia 122 i art. 187 § 1 o akceptację przez Dyrektora Izby Skarbowej działań organu pierwszej instancji w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie jej wniosku dowodowego; art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 przez brak uzasadnienia faktycznego wobec nierozpoznania zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 67a § 1 pkt 2 oraz wobec lakonicznego odniesienia się do pozostałych zarzutów odwołania.
Zdaniem Skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zasadzie powtarza argumentację organu pierwszej instancji. Tak jak w odwołaniu podkreśliła specyfikę wnioskowanej ulgi, wyrażającą się w braku rezygnacji Skarbu Państwa z przysługującej mu należności. Zarzuciła, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie wskazał dowodów, w oparciu o które uznał, że nie wykazała ona możliwości spłaty rat. Podstawy takiej nie mogą stanowić jedynie wysokość straty bilansowej i redukcja zatrudnienia, której przyczyn organ nie wyjaśnił. Nie wziął też pod uwagę osiągnięcia przez nią w 2006 r. zysku w kwocie 2.321.371 zł, od którego uiszczono podatek dochodowy (441.060 zł). W opinii Skarżącej jej sytuacja uległa znacznej poprawie.
Skarżąca do zaskarżonej decyzji odniosła również zarzut eksponowania jedynie niekorzystnych dla niej okoliczności oraz nierozważenia w kontekście wnioskowanej ulgi rozmiarów pomocy publicznej (udzielonej na podstawie 12 decyzji, w okresie 5 lat) i wysokości uiszczanych przez nią podatków. Podstawą niektórych decyzji była ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych, co wiązało się z koniecznością uiszczenia opłaty restrukturyzacyjnej. Powyższe świadczy o negatywnym nastawieniu do niej organów podatkowych.
Skarżąca zarzuciła, iż organ odwoławczy nie odniósł się do pozostałych zarzutów odwołania, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji zawiera wymagane elementy i nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP.
Skarżąca ponowiła argumentację o bezprawnym dokonywaniu oceny zasadności wniosku opartego na ważnym interesie podatnika w kontekście interesu publicznego. Jej zdaniem dawanie pierwszeństwa interesowi publicznemu jest sprzeczne z art. 67 Ordynacji podatkowej i zasadą państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
O opinii Skarżącej organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, mimo wskazywanych w decyzji braków w tym materiale, dotyczących wykazania możliwości spłaty rat. Brakiem tych ustaleń obciążył natomiast Skarżącą, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca zarzuciła również nierozpoznanie złożonego przez nią wniosku dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Decyzje, jakie zapadły w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje możliwość, na wniosek podatnika, umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Wskazany przez Skarżącą we wniosku przepis art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej od 1 września 2005 r. reguluje kwestię odraczania terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego.
Ponieważ Skarżąca jest przedsiębiorcą, zastosowanie do udzielenia wnioskowanej przez nią ulgi mają przepisy art. 67b Ordynacji podatkowej, określającego warunki udzielenia ulg stanowiących pomoc publiczną, nie stanowiące tej pomocy oraz będące tzw. pomocą de minimis.
Podkreślić jednakże należy, że bez względu na uregulowania ww. przepisu w każdym przypadku organ udzielający ulgi powinien stwierdzić czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli ważny interes podatnika lub interes publiczny nie występują w sprawie, organ podatkowy nie może udzielić ulg w spłacie należności, nawet jeżeli pomoc taka byłaby dopuszczalna na gruncie odrębnych przepisów, w tym art. 67b Ordynacji podatkowej.
Zasadnie zatem organy podatkowe skoncentrowały się na ocenie, czy sytuacja Skarżącej uzasadnia przyjęcie, że za wnioskowanym przez nią rozłożeniem na raty spłaty zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2007 r. przemawia istnienie jej ważnego interesu lub interesu publicznego.
Zgodzić się należy z poglądem Skarżącej, iż przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej określa "ważny interes podatnika" jako samodzielną przesłankę udzielenia ulgi, nie wymagając aby nie kolidowała ona z przesłanką "interesu publicznego". W istocie Skarżąca powtarza tu stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt 2751/03. Tym niemniej należy odróżnić sytuację, gdy organy podatkowe stwierdzając istnienie ważnego interesu strony przeciwstawiają mu interes publiczny, od sytuacji, gdy w ocenie organów przesłanka ważnego interesu strony w ogóle nie wystąpiła. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z drugą z tych sytuacji co oznacza, iż powyższy argument Skarżącej nie przystaje do niniejszej sprawy.
Organy podatkowe nie negują, iż w interesie Skarżącej leży uzyskanie ulgi. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca podkreślił wyjątkowość interesu podatnika jako przesłanki udzielenia ulgi, określając go przymiotnikiem "ważny". Natomiast subiektywne przeświadczenie Skarżącej, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi nie jest wystarczające dla uznania tej przesłanki za spełnioną, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne nie potwierdzają tego.
Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że nie zachodzą przesłanki udzielenia Skarżącej przedmiotowej ulgi. Sąd podziela pogląd organów podatkowych o wyjątkowym charakterze ulg podatkowych.
Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że Skarżąca wnosiła o ulgę w formie rozłożenia zapłaty zaległości podatkowej na raty, której udzielenie nie wiązałoby się z rezygnacją Skarbu Państwa z przysługujących mu należności. Skutkiem udzielenia tej ulgi jest bowiem odstępstwo od określonych ustawą zasad i terminu uiszczania podatku od towarów i usług. Dlatego też, jak każda inna ulga podatkowa, rozłożenie spłaty zaległości podatkowej na raty ma charakter wyjątkowy i taki też charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające jej udzielenie.
W toku postępowania nie stwierdzono, aby zaistniały okoliczności o takim charakterze. Uzasadnione było w tym względzie wskazanie na okoliczności powstania zaległości oraz sytuację finansową Skarżącej.
Zdaniem Sądu przyjęcie przez organy podatkowe, że nieuiszczenie podatku w terminie było decyzją Skarżącej, znajduje uzasadnienie w jej wyjaśnieniach oraz poczynionych ustaleniach.
Skarżąca sprzedała nieruchomość i dysponowała środkami finansowymi na zapłatę podatku związanego z tą transakcją. Część tych środków – co wynika z treści wniosku – przeznaczona została na spłatę należności publicznoprawnych. Decyzją Skarżącej było, na jaki cel przeznaczy kwotę uzyskaną tytułem ceny. To ona za stosowne uznała zaniechanie uiszczenia bieżącego zobowiązania podatkowego, skutkiem czego było jego przekształcenie się w kolejną zaległość. Prowadząc działalność gospodarczą i dokonując sprzedaży musiała liczyć się z koniecznością zapłaty podatku.
Skoro Skarżąca zdecydowała się przeznaczyć posiadane środki finansowe na cele inne niż terminowa zapłata podatku od towarów i usług naliczonego w związku ze sprzedażą nieruchomości, to nie może oczekiwać, że Skarb Państwa przejmie na siebie negatywne dla niej skutki takiego działania. Tym bardziej, że jak słusznie wskazywały organy podatkowe, podatek ten ma szczególny charakter, w konsekwencji obciążając konsumentów i w założeniu swoim będąc neutralnym dla jego podatników.
Okoliczność, że z punktu widzenia Skarżącej rozłożenie zapłaty podatku na raty ułatwiłaby jej normalne funkcjonowanie i zapewniło utrzymanie płynności finansowej nie może być jedynym powodem udzielenia ulgi. Skarżąca korzystała już z tego rodzaju ulg – jak wynika z akt sprawy i co podnosiły organy podatkowe, nie zawsze wywiązując się z przyjętych na siebie zobowiązań.
Nie jest zasadny zarzut, że organy podatkowe eksponując okoliczności niekorzystne dla Skarżącej, dowodzą swojego negatywnego nastawienia do niej. Wcześniejsze pięciokrotne uwzględnienie jej wniosków o zastosowanie ulg podatkowych ewidentnie przeczy temu twierdzeniu.
Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że instytucja rozłożenia zapłaty zaległości podatkowych na raty nie może być codzienną niejako formą wspierania działalności Skarżącej. Tym bardziej, iż kolejne ulgi – jak sama podnosi ona – udzielane na przestrzeni pięciu lat, nie przyniosły efektu w postaci uporania się z trudnościami finansowymi.
Skarżąca podkreślała, że udzielona jej dotychczas pomoc publiczna nie była wielka i domagała się zestawienia wysokości tej pomocy z wysokością zapłaconych podatków. Argument ten jest chybiony. Były to bowiem takie ulgi, o jakich udzielenie Skarżąca wnioskowała. Jeżeli zaś z udzieleniem ulgi wiązał się obowiązek uiszczenia określonych opłat, np. opłaty restrukturyzacyjnej, to rzeczą podatnika, a nie organu podatkowego jest dokonanie oceny, czy ubieganie się o tak obwarowaną ulgę leży w jego interesie. Czynienie z ustawowych warunków udzielenia przyznanej ulgi określonego rodzaju argumentu przemawiającego za przyznaniem innej jeszcze ulgi nie mogło być skuteczne.
Przede wszystkim jednakże podkreślić należy, że płacenie podatków w wysokości i terminach płatności określonych ustawą, nie jest przejawem dobrej woli podatników, a jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym obciążającego każdy podmiot konstytucyjnego obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, także - podatków (art. 84 Konstytucji RP).
Rację ma więc Dyrektor Izby Skarbowej twierdząc, że znaczne kwoty podatków uiszczane przez Skarżącą nie uzasadniają udzielenia jej wnioskowanej ulgi. Wysokość podatków z reguły odzwierciedla rozmiar prowadzonej działalności, czy też podlegającej opodatkowaniu czynności. Tak samo nie mogłaby być powodem odmowy udzielenia ulgi ta jedynie okoliczność, że kwota podatku do uiszczenia nie jest wysoka.
Organy podatkowe udzielają ulg nie dlatego, że podatnik płaci wysokie podatki, ale dlatego, że w określonym momencie jego sytuacja, spowodowana zdarzeniami niecodziennymi, wyjątkowymi i z reguły niezależnymi od jego woli, uzasadnia w danym, konkretnym przypadku udzielenie takiej ulgi.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w części spłaca obciążające ją należności publicznoprawne, których wysokość zwiększają odsetki za zwłokę. Jednakże czyni to kosztem bieżących zobowiązań, co jak wskazują organy podatkowe, powoduje powstawanie kolejnych zaległości. Udzielenie kolejnej ulgi w postaci rozłożenia spłaty zaległości na raty nie rozwiąże więc problemów Skarżącej.
W ocenie Sądu organy podatkowe dokonały rzetelnej analizy sytuacji finansowej Skarżącej, opierając się na dostarczonych przez nią dokumentach finansowych oraz posiadanych informacjach, uwzględniając przy tym okres kilku lat. Wnioski z tej analizy, a mianowicie utrzymywanie się problemów ekonomiczno-finansowych Skarżącej, są prawidłowe.
To, że Skarżąca w zeznaniu podatkowym za 2006 r. wykazała dochód i w rezultacie podatek dochodowy, nie zmienia faktu, iż w obrazującym jej sytuację rachunku zysków i strat za ten rok wykazała ona stratę brutto z działalności gospodarczej, którą podatek ten powiększył (strata netto). Aczkolwiek jest to strata niższa niż powstała w 2005 r., to w rachunku zysków i strat na 31 marca 2007 r. ponownie wykazano relatywnie wysoką stratę. Działalność Skarżącej od 2005 r. nie przynosi zysku. Z jednej więc strony, jak ustaliły organy podatkowe sytuacja finansowo-ekonomiczna Skarżącej nie uległa nagłemu pogorszeniu, z drugiej zaś nie jest to sytuacja, która uzasadniałaby przyjęcie, że Skarżąca będzie mogła wywiązać się z obowiązku uiszczania zaproponowanych przez nią rat, tym bardziej, że obciąża ją wielomilionowe zadłużenie z tytułu należności publicznoprawnych.
Istnienie realnej możliwości spłaty rat jest okolicznością istotną z punktu widzenia oceny zasadności udzielenia ulgi polegającej właśnie na rozłożeniu spłaty zaległości w czasie. Słusznie zatem organy podatkowe uwzględniły ją przy podejmowaniu decyzji. Oceny tej organy podatkowe dokonują na podstawie przedłożonych im przez wnioskodawcę dokumentów przedstawiających jego sytuację oraz informacji posiadanych z urzędu. Zdaniem Sądu przedłożone przez Skarżącą dokumenty finansowe były wystarczające do stwierdzenia, że Skarżąca nie ma możliwości uiszczania proponowanych we wniosku 15 rat, których wysokość obliczona przez organy podatkowe (bez odsetek i opłaty prolongacyjnej) wyniosłaby 199.402,13 zł.
Wbrew zarzutowi Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej nie twierdził, iż materiał dowodowy zawiera braki. Uznał on jedynie, iż w jego świetle trudno dać wiarę, że Skarżąca, która nie realizowała decyzji ratalnych, wywiąże się z warunków kolejnej decyzji. Wprawdzie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, jednakże nie oznacza to, że podatnik wnoszący o udzielenie mu ulgi podatkowej może czuć się zwolniony z konieczności wykazania okoliczności przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku. Na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie przedłożyła dowodów, które podważyłyby twierdzenie organu pierwszej instancji, iż nie podejmuje ona działań w celu poprawienia swojej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Ograniczyła się do samego kwestionowania wniosków tego organu. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia ww. przepisów Ordynacji podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak już wskazywano nie jest zasadny zarzut przeciwstawienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" i przesłanki "interesu publicznego". W sprawie niniejszej organy podatkowe nie dały też pierwszeństwa przesłance "interesu publicznego". Istnienie każdej z tych przesłanek organy podatkowe oceniły osobno, dochodząc do prawidłowego wniosku, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z nich. Jest to zgodne z treścią art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, przewidującego dwie przesłanki udzielenia ulgi. Obowiązkiem organu podatkowego jest ocena wystąpienia każdej z nich, niezależnie od tego, którą wskazuje wnioskodawca.
Zdaniem Sądu argumentacja organów podatkowych dotycząca braku przesłanki "interesu publicznego" zasługuje na akceptację. Sąd przede wszystkim podziela pogląd, że udzielenie kolejnej ulgi postawi Skarżącą w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, terminowo regulujących zobowiązania, a będących w analogicznej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Organy podatkowe nie ograniczyły się zatem do prostej konstatacji o konieczności zapewnienia regularnego wpływu środków finansowych do budżetu, ale też przesłankę tę łączyły ze względami sprawiedliwości i bezpieczeństwa, koniecznością respektowania przepisów przez wszystkie podmioty. Uwzględniły też cel ulgi, jako instytucji wyjątkowej w systemie prawa podatkowego.
Reasumując stwierdzić należy, że dokonana przez organy podatkowe interpretacja art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej jest prawidłowa, tak jak i rozstrzygnięcie będące wynikiem jej zastosowania w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu uzasadnienia obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji spełniają wymogi z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe oceniły przedstawione przez Skarżącą przyczyny, dla których domagała się ona rozłożenia zapłaty zaległości podatkowej na raty. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki udzielenia tej ulgi. To, że podjęte decyzje nie są zgodne z oczekiwaniami Skarżącej nie czyni ich uzasadnień wadliwymi. Organy podatkowe wyczerpująco uzasadniły swoje rozstrzygnięcia, jak tego wymaga art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Nie może być skuteczny zarzut powtórzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej argumentacji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie ograniczył się do mechanicznego jej powielenia. W sytuacji zaś, gdy argumentację tę i oparte na niej rozstrzygnięcie uznał za prawidłowe, jej akceptacja i posłużenie się dla uzasadnienia własnej decyzji nie może być uznane za naruszenie wymogów stawianych uzasadnieniu.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkował się również do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, którą to okoliczność należy ocenić przez pryzmat całego uzasadnienia, a nie jedynie końcowych jego fragmentów, gdzie wprost stwierdzono, iż zarzuty te są niezasadne.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy Skarżąca wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego o zaświadczenie organu pierwszej instancji o kwocie obciążających ją zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że nie będąc Skarżącą zaświadczenia takiego nie mógł uzyskać. Natomiast jako organ odwoławczy nakazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przekazanie informacji o zaległościach, co ten uczynił. Podejmując decyzję Dyrektor Izby Skarbowej dysponował więc informacją aktualną i ocenił znaczenie uiszczania przez Skarżącą wysokich kwot podatków.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie narusza prawa.
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło