I FZ 314/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1473/07 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 października 2007 r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1473/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 8 października 2007 r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w wymienionej skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając go przedwczesnym wydaniem tej decyzji wobec braku wykazania przesłanek uruchomienia odpowiedzialności subsydiarnej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania podatkowe. Uzasadnienie wniosku skarżący oparł na zarzutach wobec samej decyzji. Ponadto wskazał na podstawie art. 224 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji będzie godziło w ważny interes strony. Według tego Sądu wniosek taki, ze względu na treść art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), po przekazaniu skargi sądowi, sąd może uwzględnić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie WSA skarżący nie wykazał możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu zawartych w tym przepisie, przesłanka zaś ważnego interesu strony jest uwzględniana w postępowaniu podatkowym, a nie sądowoadministracyjnym. Powoływanie się na nieokreślony ważny interes oraz ocena skarżącego co do niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem nie są okolicznościami wypełniającymi przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwą wykładnię poprzez nieprzyjęcie, iż zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący powołał się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, w którym stwierdzono, że sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy, natomiast szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie musi mieć charakteru materialnego. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji nie zbadał sprawy w należyty sposób, bowiem nie ocenił jej na podstawie całości akt, a z samego wniosku skarżącego wyraźne wynikało, że wykonanie decyzji doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu. Szkoda ta (uszczerbek w majątku) spowodowana zostanie wykonaniem decyzji wydanej niezgodnie z prawem i stanem faktycznym. Ponadto skarżący powołał się na przyznane mu częściowo prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest zasadny, bowiem jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący nie wskazał na okoliczności spełniające zakres przesłanek z tego przepisu. Natomiast z akt sprawy również nie wynika, aby przesłanki te zachodziły. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że konieczne jest wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na nieokreślony ważny interes strony lub jej twierdzenie o niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem i stanem faktycznym. Ponadto faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), a tak zdaje się rozumieć to skarżący. W odniesieniu do argumentu strony, iż WSA nie zbadał dogłębnie akt sprawy, aby wywnioskować z nich, że zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonego aktu, należy wskazać, że: 1) jak podniesiono wyżej, wstrzymanie wykonania aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym po pierwsze jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej, po drugie ma charakter fakultatywny, a po trzecie jego orzeczenie wywodzić się może jedynie z wniosku skarżącego (sąd nie ma bowiem możliwości, w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymywania aktów administracyjnych z urzędu) - trudno zatem przerzucić ciężar uzasadnienia takiego wniosku (przez poszukiwanie możliwości zajścia wymienionych zagrożeń) na sąd; 2) konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, czy ewentualnie zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i o jaką szkodę stronie mogłoby chodzić lub jakich trudnych do odwrócenia skutków obawia się strona; 3) skoro sąd jest związany w ocenie wniosku przesłankami zawartymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., to w interesie strony pozostaje uzasadnienie wniosku przez wykazanie możliwości zajścia tych przesłanek i uprawdopodobnienia okoliczności na taką możliwość wskazujących. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Wskazać należy również, że nie jest zasadne powoływanie się przez skarżącego na przyznane mu częściowo prawo pomocy, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia należało stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.