II SA/Gl 968/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WNSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Starszy referent Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. K. i K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta B. w prowadzonym postępowaniu w sprawie przedsięwzięcia polegającego na budowie kanalizacji sanitarnej w B. wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], w którym stwierdził brak potrzeby sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej przy ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb [...], dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb [...]) w B. W podstawie prawnej powyższego postanowienia organ wskazał art. 123 kpa oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2006 r, nr 129, poz. 902 z zm.). Uzasadniając odstąpienie od potrzeby sporządzania raportu organ podał, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest zaliczone przez § 3 ust. 1 pkt 72a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określania rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 z zm.) do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane, to biorąc pod uwagę zakres rzeczowy inwestycji i opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nie ustalił obowiązku sporządzania raportu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. i K. K. podnosząc, że dla inwestycji zlokalizowanej wzdłuż cieku wodnego z licznymi przejściami przez ciek i studzienkami raport oddziaływania na środowisko powinien być sporządzony. Zarzucili pozbawienie ich czynnego udziału w postępowaniu i brak opracowania alternatywnego przebiegu kanalizacji sanitarnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. utrzymało w mocy w całości postanowienie organu I instancji, podzielając zawartą w jego uzasadnieniu argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. i K. K. domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania w sprawie. Twierdzili, że inwestorem przedsięwzięcia jest Gmina B., a firma [...] tylko reprezentuje jej interesy. W ocenie skarżących oznacza to, że postępowanie przed organem I instancji było prowadzone przez stronę postępowanie. Powyższy zarzut dodatkowo skarżący uzupełnili pismem z dnia [...]r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że zgodnie z art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska organem właściwym do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, a w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 7 pkt 4, a które realizowane jest przez gminę, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane. W przypadku uregulowania przez przepisy prawa wprost właściwości organu nie znajdują zastosowania przepisy kpa dotyczące wyłączenia pracownika lub organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie niezależnie od podniesionych w niej zarzutów. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując tej kontroli zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej ppsa) Sąd nie jest związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze ale jest zobowiązany do zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W sytuacji gdy Sąd stwierdzi, że zaskarżona decyzja (tu postanowienie) obarczona jest jedną z wad określonych w art. 156 kpa stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ppsa zobowiązany jest do stwierdzenia nieważności tej decyzji (postanowienia). Z taką właśnie sytuacją – zdaniem składu orzekającego – mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych, nadesłanej na żądanie Sądu przez SKO w B, decyzji tego organu z dnia [...]r. nr [...] i pisma Prezesa SKO w B. z dnia [...]r. wynika, że Prezydent B. w postępowaniu w sprawie przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej wydał w dniu [...]r. postanowienie nr [...] w przedmiocie nie stwierdzenia potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko opisanego już wyżej przedsięwzięcia. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 123 kpa oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Postanowienie to pozostaje w obiegu prawnym, nie złożono w stosunku do tego postanowienia zażalenia, a więc nie było przedmiotem kontroli instancyjnej, obecnie posiada przymiot ostateczności. Omawiane postanowienie z dnia [...]r. jest tożsame z postanowieniem z dnia [...]r., które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem. O tożsamości sprawy rozstrzygniętej dwoma postanowieniami, z których pierwsze jest ostateczne mówimy wtedy gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Fakt, że wydana przez Prezydenta Miasta B. w dniu [...]r. decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, została po rozpoznaniu odwołania M. i K. K., uchylona decyzją SKO w B. z dnia [...]r. nie uprawniał organu I instancji do ponownego wszczęcia postępowania w sprawie (zawiadomienie o wszczęciu z [...] r.) ale zobowiązał do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej wyrażenia zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzja kasacyjna SKO z dnia [...] r. nie dotyczyła postanowienia z dnia [...]r. w przedmiocie potrzeby sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, które to postanowienie w dacie orzekania przez SKO było już postanowieniem ostatecznym. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem z dnia [...]r., a więc pierwsze z tych postanowień dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3. Organ odwoławczy utrzymując to postanowienie w mocy naruszył z kolei art. 156 § 1 pkt 2 (z rażącym naruszeniem) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 126 kpa. Mając powyższe a uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 135, 152 i 200 ppsa, orzeczono jak w sentencji. Stwierdziwszy zatem z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 wyżej powołanej ustawy nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, Sąd został zwolniony od obowiązku ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych skargi. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań Sądu. SJ/