II GZ 2/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 sierpnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2224/07 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2224/07, po rozpoznaniu wniosku J.N., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r., wydanej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w W. nakładającą na J.N. karę w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia należnej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia po przeanalizowaniu dokumentów nadesłanych przez skarżącego, stwierdził że jego sytuacja finansowa nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zapłata wymaganej decyzjami kwoty nie spowoduje utraty płynności finansowej przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącego oraz ograniczenia możliwości świadczenia przewozów. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.N. wskazał na szereg faktów, które Sąd pominął w orzeczeniu, a które mogłyby uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji. Podniósł, iż duża część wydatków związanych z prowadzeniem działalności finansowej nie może zostać wykazana w deklaracjach podatkowych, są to m.in. spłaty zobowiązań na rzecz banków. Opóźnienie w regulowaniu tych zobowiązań grozi znaczną szkodą w postaci obciążenia karnymi odsetkami oraz kosztami związanymi z podjęciem ewentualnych czynności windykacyjnych i egzekucyjnych, jak też dalej idącymi skutkami w postaci odebrania autobusów będących zabezpieczeniem tych zobowiązań. Dopuszczenie do zaległości w spłacaniu kredytów mogłoby spowodować utratę zdolności kredytowej. Ponadto skarżący stwierdził, że prowadzi działalność transportową w trudnych warunkach – w tym na drogach utrzymywanych w fatalnym stanie technicznym, co powoduje przyspieszone zużywanie się podzespołów pojazdu oraz częste awarie. W piśmie z dnia 18 września 2008 r. skarżący podniósł również, że jego spółka utraciła rezerwy środków, co grozi zawieszeniem zdolności przewozowej, a w ślad za tym pozbawieniem wymaganych licencji i zezwoleń. Do pisma tego załączył zestawienie przychodów i wydatków spółki za okres od stycznia do sierpnia 2008 r. oraz informację z banku o stanie zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa nie precyzuje pozytywnych przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności – por. J. Borkowski – Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym – "Monitor Prawniczy" 2006, nr 14, s. 677. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w art. 61 § 3 "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wniosek w niniejszej sprawie dotyczy decyzji organu, którą utrzymano w mocy decyzję nakładającą na skarżącego obowiązek zapłaty kary w wysokości 3.000 zł. Mimo obiektywnie niewielkiej kwoty do zapłaty, mając jednak na uwadze okoliczności przedstawione przez skarżącego w załącznikach do pisma z dnia 18 września 2008 r. należy zauważyć, że z dokumentów tych wynika, że spółka prowadzona przez J.N. poniosła w okresie od stycznia do sierpnia 2008 r. stratę w wysokości 30.839,06 zł. Uprawdopodabnia to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trudną sytuację finansową skarżącego na dzień składania zażalenia na postanowienie Sądu odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązek zapłaty kary nałożonej decyzją organu w sytuacji konieczności prowadzenia bieżącej działalności i ponoszenia w związku z tym koniecznych wydatków oraz ponoszenia wydatków związanych z zaciągniętym kredytem, mogłoby pogłębić trudną sytuację finansową skarżącego i spowodować trudności w bieżącej działalności. Ze względu na charakter wykonywanej działalności – przewóz osób, zaprzestanie prowadzenia przez skarżącego usług, mogłoby z kolei spowodować zagrożenie w postaci cofnięcia przez organy administracji odpowiednich licencji, niezbędnych do wykonywania działalności transportowej. W tym stanie rzeczy, mając na względzie przedstawione dokumenty i wynikającą z nich sytuację finansową, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.