I SA/Wa 1905/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: asesor WSA Artur Kot asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K. Ś i Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. solidarnie na rzecz skarżących K. Ś. i Z. Ś. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., nr [...] odmówiło K. Ś. i Z. Ś. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] ustalającej opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z wydaniem decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] Burmistrz Miasta O. zatwierdził projekt podziału działki oznaczonej nr [...] położonej w O. przy ul. [...] stanowiącej własność Z. i K. małżonków Ś. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Burmistrz Miasta O. ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości związanej z wydaniem decyzji o zatwierdzeniu jej podziału. Po rozpatrzeniu odwołania Z. Ś. i K. Ś. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Na skutek skargi właścicieli przedmiotowej nieruchomości na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1361/06 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżący w postępowaniu administracyjnym zgłaszali uwagi dotyczące sporządzonego operatu szacunkowego oraz wnioskowali o umożliwienie im wzięcia udziału w rozprawie przed organem, natomiast organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do wniosków skarżących i wydał decyzję bez przeprowadzenia rozprawy. Ponownie rozpatrując odwołanie K. i Z. małżonków Ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia 2 lipca 2007 r. K. Ś., w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, poinformowała Urząd Miasta w O., że wraz z mężem w dniach od 3 lipca do 29 lipca 2007 r. będą przebywali poza stałym miejscem pobytu, a w związku tym wszelką korespondencję będą mogli odebrać dopiero po powrocie. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Burmistrz Miasta O. ustalił na rzecz K. i Z. małżonków Ś. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z wydaniem decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]. Powyższa decyzja doręczona została właścicielom przedmiotowej nieruchomości zastępczo, bowiem po dwukrotnym awizowaniu, wróciła do nadawcy niepodjęta. W związku z pismem działającego w imieniu Burmistrza, Sekretarza Miasta O. z dnia 30 lipca 2007 r. informującym właścicieli przedmiotowej nieruchomości, że w sprawie została wydana decyzja ustalająca opłatę adiacencką, K. i Z. Ś. pismem z dnia 11 sierpnia 2007 r. wystąpili o jej przesłanie. Decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] lipca 2007 r. doręczono wnioskodawcom przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2007 r. Wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2007 r. K. i Z. Ś. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., załączając do niego stosowne odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie postanowieniem z [...] września 2007 r. nr [...] orzekło o wniesieniu odwołania z uchybieniem ustawowego terminu przysługującego do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia nr [...], powołując się na przepis art. 58 § 1 i 2 kpa, organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie obligatoryjne przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie K. i Z. Ś. nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. Zdaniem organu fakt, że strona powiadomiła, iż w dniach od 3 - 29 lipca 2007 r. nie będzie przebywać w miejscu stałego zamieszkania, wykracza poza zakres art. 41 § 1 kpa, który nakłada nie tylko obowiązek zawiadomienia o nieprzebywaniu pod wskazanym adresem, ale również wskazania adresu do korespondencji w przypadku dłuższego pobytu poza miejscem zamieszkania. Ponadto wnioskodawcy o wyjeździe zawiadomili dopiero w dniu 2 lipca 2007 r., co uniemożliwiło organowi doręczenie decyzji jeszcze przed ich wyjazdem. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z przepisem art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603), ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. W niniejszej sprawie decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia [...] lipca 2004 r. stała się ostateczna w dniu 10 sierpnia 2004., stąd wyjazd K. i Z. Ś. mógł doprowadzić do niemożności ustalenia opłaty adiacenckiej w związku z upływem wskazanego wyżej 3-letniego terminu. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] września 2007 r., nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. Ś. i Z. Ś. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 kpa oraz art. 41 § 1 i 2 kpa poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że ze swojej strony dopełnili ciążących na nich obowiązków i poinformowali o czasowej nieobecności w stałym miejscu zamieszkania, a zatem nie mogą ponosić ujemnych konsekwencji prawidłowego postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga jest zasadna, gdyż rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Instytucja przywrócenia terminu unormowana w art. 58 kpa stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Organ administracji publicznej, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, przy czym przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Tak więc ratio legis instytucji przywrócenia terminu, co potwierdza również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z 24 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Ka 1230/94, LEX 26528), sprowadza się do usunięcia ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nabiera ustalenie spełniania przez skarżących wymogu braku winy w uchybieniu terminowi, który miał zostać przywrócony i właściwego uprawdopodobnienia tej okoliczności. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą więc mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W kontekście powyższego rozważenia wymaga, podnoszona przez skarżących, jako wyłączająca ich winę, przyczyna uchybienia terminowi, a mianowicie przebywanie poza miejscem zamieszkania. Jak wynika z akt sprawy K. Ś. pismem z dnia 2 lipca 2007 r., złożonym w tym samym w dniu w Urzędzie Miasta O., poinformowała organ, że wraz z mężem w dniach od 3 lipca do 29 lipca 2007 r. będą przebywali poza stałym miejscem zamieszkania, a w związku tym wszelką korespondencję będą mogli odebrać dopiero po powrocie. Pomimo tego Burmistrz Miasta O. w dniu [...] lipca 2007 r. wydał decyzję, którą nadano w urzędzie pocztowym na adres skarżących w dniu 5 lipca 2007 r. Pismem z dnia 30 lipca 2007 r. Urząd poinformował właścicieli przedmiotowej nieruchomości, że w sprawie zapadła decyzja ustalająca opłatę adiacencką, w związku z czym w dniu 11 sierpnia 2007 r. skarżący wystąpili o przesłanie przedmiotowego orzeczenia. Decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia [...] lipca 2007 r. doręczono im przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2007 r. W dniu 17 sierpnia 2008 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, załączając do niego stosowne odwołanie. Przedstawione okoliczności nie zostały jednak w żaden sposób uwzględnione podczas rozstrzygania w zakresie przywrócenia uchybionego terminu. Organ II instancji uznał, że skarżący winni byli wskazać adres do korespondencji, bądź ustanowić pełnomocnika, a skoro tego nie uczynili, to nieuprawdopodobnili braku winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko organu należy uznać za błędne, bowiem wszystkie przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione. Zaistnienie powołanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu zostało uprawdopodobnione, bowiem skarżący nie byli w stanie, przebywając poza stałym miejscem zamieszkania odebrać decyzji Burmistrza Miasta O. z dnia [...] lipca 2007 r., a tym samym złożyć w terminie odwołania. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony niezwłocznie po ustaniu wskazanej przyczyny uchybienia, a wraz z wnioskiem dokonano czynności, której terminowi uchybiono. Za nietrafne należy natomiast uznać twierdzenie skarżących, że decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. została wadliwie doręczona, skoro organ został poinformowany o ich nieobecności w miejscu zamieszkania w dniach od 3 lipca do 29 lipca 2007 r. Stwierdzić należy, że powyższy fakt nie powodował niemożności wydania we wskazanym okresie przez Burmistrza Miasta O. decyzji i jej doręczenia stronom postępowania. Dopełnienie jednak przez skarżących obowiązku poinformowania organu o swojej nieobecności, co skutkowało nieodebraniem decyzji, a tym samym wniesieniem odwołania z uchybieniem ustawowego terminu, stanowi natomiast pozytywną przesłankę do przywrócenia tego terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.