VII SA/Wa 1996/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-26

Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Mirosława Kowalska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia, a istnieją podstawy faktyczne i prawne do jego rozpoznania, nawet jeśli żądanie strony może okazać się bezzasadne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieją podstawy faktyczne i prawne do jego merytorycznego rozpoznania. Umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się obiektywnie niemożliwe do załatwienia przez rozstrzygnięcie co do istoty. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania strony oznacza bezzasadność żądania, a nie bezprzedmiotowość postępowania, które powinno zostać zakończone decyzją merytoryczną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło zgodności z pozwoleniem na przebudowę drogi wybudowanego osadnika betonowego. Skarżący zarzucał, że zjazd do jego działki jest zbyt wąski i jego lokalizacja jest wadliwa, a przesunięcie osadnika rozwiązałoby problem. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. T. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z pozwoleniem na przebudowę drogi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. T. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007r, nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z pozwoleniem na przebudowę drogi powiatowej nr [...] W. R. – M. –S. P. na odcinku w km [...] zlokalizowanym na działce nr [...] we wsi M., gm. G. w zakresie wybudowania osadnika betonowego na wysokości działki nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Na wniosek J. T. z dnia 5 czerwca 2006 r., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania osadnika betonowego na wysokości działki wnioskodawcy nr [...] położonej w M. gm. G. W toku postępowania ustalono, że osadnik został wykonany przez Powiatowy Zarząd Drogowy w G., przy przebudowie drogi powiatowej nr [...] W. R. – M. – S. P. Przebudowa drogi zrealizowana została na odcinku, który obejmował również teren na wysokości działki nr ew. [...], na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., Starosty G. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na roboty budowlane przy przebudowie drogi. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., znak: [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po stwierdzeniu nieistotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie w/w drogi powiatowej. Nieistotne odstąpienia polegały na przedłużeniu rowu krytego w km [...] o 5 m i budowę dodatkowego zjazdu z kostki betonowej w km [...] na działkę nr [...] o szerokości jezdni 3,90 m. Odstąpienia te zostały wykonane na podstawie zgody projektanta udzielonej na planie zagospodarowania pasa drogowego. 2 Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie. Odwołanie od w/w decyzji złożył J. T. wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie, co do istoty lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W wyniku rozpoznania odwołania zapadła zaskarżona decyzja organu drugiej instancji W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ I instancji, prawidłowo zastosował art. 105 § 1 k.p.a. stwierdzając bezprzedmiotowość sprawy. Przedmiotem postępowania było wykonanie osadnika betonowego na wysokości działki nr [...] w M. przez Powiatowego Zarządcę Drogi w G. W związku z koniecznością wykonania dodatkowego zjazdu z działki skarżącego przedłużono rów kryty oraz konsekwentnie zmieniono również pierwotną lokalizację osadnika betonowego (na początek tego rowu). Na powyższe zmiany projektant wyraził zgodę. Dodatkowy zjazd został wykonany zgodnie z przepisami w szczególności z § 78 i 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r., "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie" (Dz.U. z 1999 r., nr 43, poz. 430). W świetle w/w przepisów m.in. zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5 m w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze. Natomiast zjazd indywidualny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 4,5 m w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że szerokość jezdni dodatkowego zjazdu wynosi 3,90 m (protokół kontroli obowiązkowej z dnia 13 czerwca 2006 r.). Zdaniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie nie zostały, więc naruszone przepisy skutkujące koniecznością wydania nakazu przesunięcia spornego osadnika. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł J. T. Skarżący wskazał, że pierwotnie projekt nie przewidywał budowy zjazdu prowadzącego do jego działki nr [...], projekt opracowano na mapie, która nie uwzględniała podziału nieruchomości w wyniku, którego powstała w/w działka. Po interwencji skarżącego, inwestor zdecydował się na korektę projektu - 3 wybudowano zjazd do działki nr [...]. Zdaniem skarżącego zjazd nie spełnia jednak swojej roli, nie można wjechać nań ciągnikiem, ma szerokość 3 m 80 cm, z jednej strony ogranicza go usytuowanie osadnika, którego przesunięcie o ok. 40 cm rozwiązywałoby problem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji można postawić zarzut naruszenia prawa. W niniejszym postępowaniu doszło w szczególności do naruszenia dyspozycji przepisu art. 105 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowanie. Stosownie do brzmienia przepisu art. 105 k.p.a. organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Zatem z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji państwowej na wniosek strony bądź z urzędu, postępowanie administracyjne winno się toczyć. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza tylko bezzasadność żądania strony. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz wyrok z dnia 10 stycznia 1988r.,ONSA nr 1 poz.44, z 1999 r., wyrok z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt IVSA 707/00- LEX nr 75546). 4 Skoro organ stwierdził bezzasadność żądania i brak przesłanek do jego uwzględnienia to zobowiązany był wykazać to w decyzji załatwiającej sprawę, co do istoty, a nie umarzać postępowanie. Postępowanie wszczyna się na wniosek strony, zatem jej żądanie ma charakter decydujący. Jeżeli zatem strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej to wydanie przez organ decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalnie postępowanie nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu .postępowania administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I SA/Łd435/96 z dnia 23 kwietnia 1997 r). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że doszło w niej do niezgodnego z prawem uchylenia się organu od jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec braku merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie uznać należy, że wadą niniejszego postępowania administracyjnego jest także to, że decyzje zapadły bez właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy w rozumieniu zasad postępowania administracyjnego opisanych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a, oraz z naruszeniem dyspozycji przepisu art. 81 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie zaś dyspozycją art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 81 pkt 1 Prawa budowlanego wskazuje, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek sprawować nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Tylko realizując opisane wyżej zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Przy ponownym przeprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie, rzeczą organu nadzoru budowlanego, będzie dokonanie jej merytorycznego rozpoznania. Organ będzie miał na uwadze, że budowa zjazdu na działkę skarżącego, oraz zmiana lokalizacji osadnika została zaakceptowana przez autora projektu jako odstępstwo od jego pierwotnej wersji, zatwierdzonej w przedmiotowej dla sprawy decyzji pozwolenia na budowę. Skarżący podnosi, że jego zjazd ma szerokość 3 m 80 cm, tymczasem projekt przewidywał budowę zjazdów o szerokości 5 m, w związku z tym niezbędne jest dokonanie oceny, czy szerokość zjazdu odpowiada projektowi, czy osadnik betonowy został zlokalizowany zgodnie z projektem, czy też w związku z wybudowaniem zawężonego w porównaniu do projektu zjazdu jego lokalizacja jest wadliwa. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art.152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło