II OSK 1567/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. K. w K oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1011/06 w sprawie ze skargi P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi kasacyjne. II OSK 1567/08 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1011/06 po rozpoznaniu skargi P. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lipca 2006 r. uchylającą decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. o ustaleniu wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu i umarzającą postępowanie przed organem pierwszej instancji - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na wniosek inwestora, zaś odwołanie od tej decyzji złożyli S. i J. M. Samorządowe Kolegium odwoławcze rozpatrując odwołanie stwierdziło, iż wniosek inwestora będącego spółką prawa handlowego powinien być podpisany przez dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem, natomiast podpisał go tylko jeden członek zarządu, co powoduje, iż nie mógł spowodować wszczęcia postępowania w sprawie. Wprawdzie organ pierwszej instancji w myśl art. 64 ( 2 kpa przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy powinien był wezwać inwestora do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podpisanie go w sposób zgodny ze statutowym sposobem reprezentowania osoby prawnej, jednakże "z niewiadomych przyczyn" organ zaniechał tego obowiązku, co w ocenie Kolegium skutkuje uchyleniem zaskarżonej odwołaniem decyzji i umorzeniem postępowania przed organem pierwszej instancji, bowiem postępowanie w sprawie "nigdy nie powinno się było toczyć", jako że było bezprzedmiotowe. Skargę od powyższej decyzji wniósł inwestor podnosząc naruszenie art. 373 Kodeksu spółek handlowych przez przyjęcie, że skarżący był nienależycie reprezentowany oraz naruszenie art. 98 i następnych Kodeksu cywilnego przez ich niezastosowanie a także naruszenie art. 30 ( 3 kpa wobec przyjęcia, że wniosek dla swojej ważności nie mógł być podpisany tylko przez jednego członka zarządu, jak też iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że stosownie do art. 30 ( 3 kpa i art. 373 kodeksu spółek handlowych osobie, która podpisała wniosek, będącej członkiem zarządu spółki, mogło być udzielone pełnomocnictwo do działania w jej imieniu, jednakże brak jest w aktach takiego pełnomocnictwa. Zaistniały niewątpliwie brak formalny podlegał uzupełnieniu przez organ pierwszej instancji, co słusznie zauważył organ odwoławczy, błędnie organ ten przyjął natomiast, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania stanowiąca podstawę orzeczenia o umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. K. w K. zastępowana przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 i art. 153 ppsa przez uchylenie tylko decyzji organu odwoławczego ze wskazaniem, że powinien on uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, co wpłynęłoby na przyśpieszenie postępowania. Skargę kasacyjną wniosło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie reprezentowane przez radcę prawnego, zarzucając "naruszenie przepisów postępowania sądowego", to jest art. 174 pkt 1 ppsa przez naruszenie art. 28 i 30 kpa przez błędne przyjęcie, że można uznać, iż wniosek złożony przez nieprawidłowo reprezentowaną osobę prawną wszczyna postępowanie administracyjne, a także naruszenie art. 105 kpa, jak też naruszenie art. 205 kodeksu spółek handlowych oraz art. 141 ( 4 i art. 153 ppsa ze względu na braki uzasadnienia wyroku w zakresie wskazań co do dalszego postępowania. Zdaniem Kolegium wadliwie podpisany wniosek inwestora powoduje, iż w istocie tego wniosku nie było a więc postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe. W takim stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji błędnie stanął na stanowisku, iż należało decyzję organu I instancji uchylić do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy zachodziła bezprzedmiotowość postępowania tego organu. Odpowiedź na skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie złożył inwestor wnosząc o jej oddalenie, zaś w uzasadnieniu wywodząc, że zaskarżony wyrok opiera się na prawidłowym rozumowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargi kasacyjne nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Należy stwierdzić jednoznacznie, iż całkowicie słusznie Sąd pierwszej instancji zauważył, że co nie jest sporne, wystąpił w sprawie administracyjnej usuwalny brak formalny wobec złożenia wniosku nie zawierającego odpowiednich podpisów, przy czym usunięcie tego braku powinno nastąpić na wstępnym etapie prowadzenia sprawy administracyjnej w formie wezwania przez organ administracji publicznej pierwszej instancji strony do uzupełnienia braku w określonym terminie. Wniosek zawierający braki formalne nie powinien prowadzić do wydania w sprawie rozstrzygnięcia, wniesienia odwołania, wydania decyzji w drugiej instancji a w konsekwencji do wydania orzeczeń przez sądy administracyjne obu instancji. Jeżeli jednak stało się tak, jak w rozpatrywanej sprawie, iż doszło już do wydania decyzji przez organ odwoławczy, to wprawdzie powinien był on uchylić decyzję organu pierwszej instancji wydaną w warunkach istnienia wadliwego pod względem formalnym wniosku, nie mógł jednak jednocześnie orzec o umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego, gdyż przesłanka bezprzedmiotowości nie miała miejsca. Jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem powinno być po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, aby umożliwić mu dokonanie czynności zmierzających w pierwszym rzędzie do usunięcia braku formalnego. Wszelkie zarzuty podnoszone w skargach kasacyjnych nie mogą być uznane za zasadne w sytuacji, gdy pierwotną kwestią i to taką, którą musi załatwić organ pierwszej instancji, jest doprowadzenie do usunięcia wady formalnej wniosku. Należy zauważyć przy tym, że błędne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wadliwy pod względem formalnym wniosek w każdym przypadku nie wszczyna postępowania administracyjnego. Otóż zupełnie odmiennie reguluje tę kwestię Kodeks postępowania administracyjnego stanowiąc, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, co oznacza, iż niezależnie od tego, czy żądanie to /wniosek/, jest prawidłowo wniesiony, czy też zawiera wady formalne, wszczyna postępowanie administracyjne. Obowiązkiem organu, do którego wniosek wpłynął, jest natomiast dokonanie analizy wniosku m. in. w zakresie spełnienia wymogów ustawowych i w razie stwierdzenia braków, nałożenia na wnioskodawcę obowiązku ich usunięcia w terminie z pouczeniem, że nie usunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania /art. 64 ( 2 kpa/. Oznacza to, że dopiero niezastosowanie się wnioskodawcy do nałożonego na niego przez organ obowiązku usunięcia wady wniosku w terminie spowoduje skutek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, czyli zaistnienia takiej sytuacji prawnej, jak gdyby wniosek w ogóle nie został złożony. Usunięcie natomiast wniosku stosownie do wezwania dokonanego przez organ administracji publicznej prowadzi do rozpoznania sprawy przez ten organ. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.