III SA/Wa 1500/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi B.D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] Minister Finansów działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 i art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - powoływany dalej jako "Kpa") oraz przepisu art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej jako "u.o.p.e.a.) orzekł, że zażalenie B. D. - określanego dalej jako "Skarżący" lub "Strona" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] lutego 2006 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że "został na okres 10 miesięcy od dnia 18 stycznia zatrzymany w zakładzie karnym". Z tego też powodu nie posiadał żadnych możliwości spłaty zobowiązań finansowych wobec ZUS. Organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną przesłał wniosek Skarżącego do wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. celem wyrażenia stanowiska odnośnie jego wniosku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie zaistniała żadna okoliczność która powodowałaby konieczność wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K. Zdaniem wierzyciela przebywanie Skarżącego w zakładzie karnym nie daje podstaw do wstrzymania toczącej się przeciwko niemu egzekucji. Skarżący nie przedstawił także innych okoliczności, które mogłyby skutkować wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego tj. korzystanie z ulgi w postaci układu ratalnego na należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych, przedstawienie propozycji spłaty zadłużenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie byłoby sprzeczne z interesem wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że jest związany odmownym rozstrzygnięciem wierzyciela w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało doręczone w trybie zastępczym dorosłemu domownikowi - synowi Skarżącego w dniu 22 maja 2006 r. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. wniósł zażalenie. Po zbadaniu prawidłowości doręczenia postanowienia z dnia [...] maja 2006 r. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. Na powyższe postanowienie Ministra Finansów Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i "rozpatrzenia jego zażalenia pod względem merytorycznym". W ocenie Skarżącego zażalenie zostało wniesiono w terminie, gdyż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało doręczone dnia 22 maja 2006 r. na adres domowy Skarżącego tj. K. [...]. W tym czasie Strona przebywała w Areszcie Śledczym K. i w związku z tym nie miała wiedzy, że domownik (wg domniemania Skarżącego prawdopodobnie była żona) odebrał korespondencję. Skarżący podnosi, że przekazanie przez organ nadzoru przedmiotowego zażalenia organowi odwoławczemu było także jednoznaczne z uznaniem, iż zostało ono wniesione z zachowaniem terminu. W związku z powyższym Skarżący wnioskuje do Sądu administracyjnego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.")., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Przenosząc powyższe kryteria na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów. Z będącego przedmiotem analizy stanu faktycznego wynikało, iż organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym po wyrażeniu negatywnego stanowiska przez wierzyciela, odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postanowienie w tym przedmiocie zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 22 maja 2006 r. Zażalenie Skarżącego z dnia [...] czerwca 2006 r. na powyższe postanowienie zostało złożone celem wysłania w sekretariacie Aresztu Śledczego K. w dniu 5 czerwca 2006 r. - co potwierdzało pismo jednostki penitencjarnej nr [...] z dnia 29 sierpnia 2006 r. Minister Finansów stwierdził w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Skarżący nie zgodził się z powyższymi ustaleniami organu nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym wskazując, że postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego z dnia [...] maja 2006 r. nie zostało prawidłowo doręczone. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w dniu 22 maja 2006r. przebywał w areszcie śledczym w K.. Postanowienie to w ocenie Strony zostało odebrane przez żonę, z którą uprzednio zamieszkiwał i z którą pozostawał w konflikcie. W ocenie Skarżącego zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. złożone w sekretariacie aresztu śledczego w dniu 5 czerwca 2006 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Na tle przedstawionego powyżej zarysu stanu faktycznego podnieść należy, że istnieją dwa obszary sporu między stronami. Pierwszą osią sporu jest kwestia prawidłowości doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Drugą rozbieżnością między stronami jest sprawa uchybienia przez Skarżącego ustawowego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. Odnosząc się do kwestii prawidłowości doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. podnieść na wstępie należy, iż zgodnie z art. 41 Kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 Kpa). Z akt sprawy wynika jednocześnie, że Skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r. skierowanym do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał jako swój adres do doręczeń [...] Podnieść także należy, że w treści swojego wystąpienia Skarżący informuje, że od dnia 18 stycznia przebywa w zakładzie karnym na okres 10 miesięcy. Mimo tego faktu Skarżący wskazuje jako adres do doręczeń adres jego zameldowania w K. przy ul. K. Z akt sprawy wynika również, że Skarżący poinformował organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym o zmianie adresu do doręczeń tj. Areszt Śledczy K. [...] dopiero w zażaleniu z dnia [...] czerwca 2006 r. natomiast postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. zostało doręczone w trybie zastępczym w dniu 22 maja 2006 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym zgodnie z przepisami prawa doręczał rozstrzygnięcie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego na prawidłowo wskazany przez Skarżącego adres do doręczeń tj. K [...]. Sąd uznał w kontekście powyższych rozważań, iż zarzuty dotyczące nieprawidłowego adresowania rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego na nieaktualny adres Skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie. Odnosząc się do kwestii uchybienia przez Skarżącego terminowi do złożenia zażalenia uznać należy, że zgodnie z art. 43 Kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z przedstawionego w aktach sprawy stanu faktycznego wynika, że postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. zostało skutecznie doręczone na wskazany przez Skarżącego adres do doręczeń na ręce dorosłego domownika D. D. w dniu 22 maja 2006 r., który zgodnie z informacją na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki podjął się oddania pisma adresatowi. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem status "domowników" adresata pisma (art. 43 Kpa) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe (vide postanowienie SN z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 27/96, OSNAPiUS 1997, nr 11, poz. 187). Zważywszy powyższe Sąd uznał, że podjęte doręczenie zastępcze na adres do doręczeń wskazany przez Skarżącego było dokonane zgodnie z przepisami postępowania. Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 141 § 2 Kpa zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006 r. w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. doręczono Stronie w dniu 22 maja 2006 r na zasadach określonych w art. 43 Kpa. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 Kpa jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło, upływ zaś ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego (art. 57 § 5 pkt 6 Kpa). Zażalenie Skarżącego z dnia [...] czerwca 2006 r. zostało złożone celem wysłania w sekretariacie Aresztu Śledczego K. w dniu [...] czerwca 2006 r., zatem wniesiono je z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. prawidłowo pozostawił zażalenie Strony bez merytorycznego rozpoznania stwierdzając, iż termin do wniesienia zażalenia w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 29 maja 2006 r. W tym stanie faktycznym i prawnym, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.