II SA/Wa 2029/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-27

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego na podstawie art. 153 PPSA. Nawet jeśli sąd rozpoznający sprawę nie podziela poglądu wyrażonego w poprzednim wyroku, musi działać zgodnie z wiążącymi go wytycznymi. W związku z tym, jeśli zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z wytycznymi sądu zawartymi w poprzednim wyroku, skarga podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący W. M. domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Szef ABW pierwotnie odmówił przyznania świadczenia, następnie uchylił własną decyzję i umorzył postępowanie. WSA w Warszawie w poprzednim wyroku uchylił decyzję organu i nakazał ponowne rozpatrzenie wniosku, wskazując, że prawo do równoważnika za remont lokalu nie wygasa z dniem przejścia na emeryturę i że podstawę prawną stanowią przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Następnie Szef ABW utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie posiada prawa do lokalu służbowego. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oddala skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] odmawiającą przyznania W. M. równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego od dnia 1 stycznia 2006 r. i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że przedmiotowe świadczenie jest przyznawane corocznie według stanu prawnego i faktycznego na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego i dlatego nie może być traktowane jako prawo nabyte, gdyż uprawnienia do przyznania, jak i wysokość mogą ulec zmianie. Podstawą do przyznania przedmiotowego świadczenia stanowił przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Obowiązująca ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego, obowiązujące od dnia 15 maja 2004 r., przyznaje prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu jedynie funkcjonariuszom pozostającym w służbie. Emerytom i rencistom nie przysługuje zaś przedmiotowe świadczenie, gdyż z chwilą zwolnienia ze służby emeryt nie pełni tej służby. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wskazał, że organ zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną bez podstawy prawnej, jednak bezzasadnie umorzył postępowanie, zamiast przyznać wnioskowane świadczenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie sygnatura akt II SA/Wa 1803/06, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nabył prawa emerytalne na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Ustawa ta reguluje również kwestie związane z uprawnieniami emerytowanych funkcjonariuszy wymienionych w ustawie formacji do lokalu mieszkalnego oraz pomocy na budownictwo mieszkaniowe. Zatem podstawę żądania przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia stanowią przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., a nie przepisy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd w swoim uzasadnieniu nie wszystkie uprawnienia związane z lokalem mieszkalnym, jakie przysługują funkcjonariuszom w służbie, będą przysługiwały funkcjonariuszom pozostającym na emeryturze. Takim prawem, którego nie może realizować funkcjonariusz ABW po przejściu na emeryturę, jest prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wynika to wprost z art. 106 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu który stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W odmiennej sytuacji prawnej znajduje się emerytowany funkcjonariusz w przypadku ubiegania się o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, bowiem prawo do tego świadczenia nie wygasa wraz ze zwolnieniem go ze służby. Przedmiotowy równoważnik pieniężny ma na celu zabezpieczenie osobie zamieszkującej lokal mieszkalny, przydzielony z zasobów lokalowych Szefa ABW, środków pieniężnych niezbędnych do jego utrzymania we właściwym stanie technicznym i użytkowym. Równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego jest świadczeniem pochodnym, lecz nierozerwalnie związanym z prawem do zajmowania "służbowego" lokalu mieszkalnego. Dalej Sąd wskazał, że przepisy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu nie wykluczają możliwości przyznania emerytowanemu funkcjonariuszowi przedmiotowego świadczenia, bowiem delegację do ich stosowania daje przepis art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Zgodnie z art. 105 ww. ustawy funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz jego uprawnień wynikających z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 111. Wolą ustawodawcy przepis art. 105 nie zastrzega, jak ma to miejsce w art. 106 tej ustawy, że równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje tylko funkcjonariuszowi w służbie stałej lecz każdemu funkcjonariuszowi, a więc i zwolnionemu ze służby z powodu nabycia praw emerytalnych. W ocenie Sądu organ bezpodstawnie przyjął, że obecnie nie istnieje podstawa prawna do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia i polecił aby ponownie rozpatrując wniosek organ zbadał czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, określonego w ustawie pragmatycznej i rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego, i na tej podstawie wyda merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postanowił utrzymać w mocy decyzję Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1803/06 nakazał ponownie rozpatrzyć wniosek W. M. o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu pod względem spełnienia przez niego przesłanek do przyznania powyższego świadczenia. Dalej podkreślił, że zgodnie z wytycznymi sądu równoważnik pieniężny ma na celu zabezpieczenie osobie zamieszkującej lokal mieszkalny, przydzielony z zasobów lokalowych Szefa ABW, środków pieniężnych niezbędnych do jego utrzymania we właściwym stanie technicznym i użytkowym. Ponieważ równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego jest świadczeniem pochodnym nierozerwalnie związanym z prawem do zajmowania "służbowego" lokalu mieszkalnego ww. nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na fakt, że nie posiada on prawa do przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Dalej organ wskazał, że W. M. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, który był zgodny z przysługującymi normami zaludnienia. Obecnie w miejscowości pobliskiej posiada dom jednorodzinny będący własnością, a nie "służbowy" lokal mieszkalny. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do przyznania równoważnika za remont zajmowanego lokalu. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że organ błędnie przyjął, że nie spełnia przesłanek do przyznania mu tego równoważnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "ppsa"), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżania. Wprawdzie Sąd rozpoznający skargę w sprawie niniejszej, nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r. sygnatura akt II SA/Wa 1803/06, a w konsekwencji wytycznych skierowanych do organu przy ponownym rozpatrywaniu wniosku W. M., to jest związany treścią cytowanego art. 153 ppsa. Wobec powyższych okoliczności, skargę należało oddalić, ponieważ zaskarżona decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. została wydana zgodnie z wytycznymi sądu zawartymi w omawianym wyżej wyroku, a te wiążą sąd i organ w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło