II SA/Sz 1147/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-02-27
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, nawet jeśli nie została ona potwierdzona na piśmie, a zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego nastąpiło po kontroli, może stanowić podstawę do odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku?Ratio decidendi
Wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, nawet jeśli nie została ona potwierdzona na piśmie, stanowi inną pracę zarobkową w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. Fakt zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego z tytułu takiej umowy, nawet jeśli nastąpiło po kontroli, jest wystarczającym dowodem na zawarcie umowy i świadczenie pracy zarobkowej. W związku z tym osoba taka nie może być uznana za osobę bezrobotną.Stan faktyczny
Skarżący T. K. zarejestrował się jako osoba bezrobotna i uzyskał prawo do zasiłku. W toku postępowania ustalono, że w okresie rejestracji prowadził zajęcia lekcyjne na podstawie umowy cywilnej (zlecenia) w szkole, co stanowiło inną pracę zarobkową. Organy administracji uchyliły wcześniejsze decyzje przyznające status bezrobotnego i zasiłek, odmawiając ich przyznania od daty podjęcia pracy zarobkowej. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku oddala skargę
Starosta S. decyzją z dnia 11 lipca 2007 r., po wznowieniu postępowania, uchylił decyzje własne dotyczące T. K:
a) z dnia 28 października 2004 r. [...] o uznaniu za osobę bezrobotną
z dniem 11 października 2004 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia
19 października 2004 r.;
b) z dnia 27 grudnia 2004 r. [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej
i prawa do zasiłku z dniem 20 grudnia 2004 r. z uwagi na podjęcie zatrudnienia;
c) z dnia 28 grudnia 2004 r. [...] o przyznaniu dodatku aktywizacyjnego od dnia 22 grudnia 2004 r. do dnia 22 maja 2005 r.
i orzekł o odmowie przyznania T. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia 11 października 2004 r. oraz o odmowie przyznania zasiłku aktywizacyjnego od dnia 22 grudnia 2004 r.
Decyzja została wydana na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) i art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 9 ust 1 pkt 14 lit.a
i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.).
Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt
II SA/564/06 uchylił wydaną po wznowieniu postępowania administracyjnego decyzję Wojewody Z. z dnia 6 marca 2006 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia 3 stycznia 2006 r. uchylającą uprzednio wydane w sprawie decyzje i orzekającą o odmowie przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej od dnia 11 października 2004 r. Z uwagi na to, Starosta S. wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawach zakończonych trzema wymienionymi na wstępie decyzjami ostatecznymi. Organ wskazał, że podstawą do wznowienia postępowania był przesłany przez Wojewodę Z. protokół kontroli. Fakty ujawnione w tym protokole stanowiły nowe, istotne dla sprawy okoliczności nieznane organowi w dniu wydawania decyzji objętych wznowieniem, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Kontrola została przeprowadzona w dniach 2 i 18 lutego 2005 r. przez pracowników Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w S. Wydziału Legalności Zatrudnienia w Policealnym Studium Zarządzania [...] w S. S. w obecności właścicielki szkoły, dyrektor B. M. W wyniku kontroli ustalono, że T. K. będący osobą bezrobotną, prowadził zajęcia lekcyjne w szkole w oparciu o umowę cywilną od dnia 9 października 2004 r. do dnia 29 stycznia 2005 r., jednocześnie rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. S. w dniu 11 października 2004 r. Po wznowieniu postępowania, organ zwrócił się do dyrektora Policealnym Studium Zarządzania [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej strony oraz udzielenie informacji, czy T. K. został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia w ww. szkole. W odpowiedzi, dyrektor szkoły przesłał kserokopię dokumentów dotyczących strony, tj. rachunek do umowy zlecenia, umowę zlecenia, zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego, dowód odprowadzenia składek, wyjaśnienie skierowane do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia 3 marca 2005 r. Ponadto, pismami z dnia 14 lutego 2007 r. i 23 lutego 2007 r. organ I instancji zwrócił się z zapytaniem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. S. czy w okresie od dnia 9 października 2004 r. do dnia 22 grudnia 2004 r. został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego T. K. z tytułu zatrudnienia w Liceum Ogólnokształcącym [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w S. S. w piśmie z dnia 1 marca 2007 r. potwierdził zgłoszenie strony do ubezpieczenia społecznego od dnia 9 października 2004 r. do dnia 21 grudnia 2004 r. Organ wskazał, że ponieważ strona nie wniosła o ponowne przesłuchanie świadków przesłuchanych w 2005 r., w uzasadnieniu decyzji organ będzie korzystał z zeznań tych świadków znajdujących się w aktach sprawy.
Organ I instancji wskazał, że T. K. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu 11 października 2004 r. i złożył oświadczenie, że nie jest zatrudniony, a także nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Na podstawie decyzji z dnia 28 października 2004 r. uzyskał status bezrobotnego od dnia rejestracji oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 października 2004 r. W dniu 22 grudnia 2004 r. T. K. nadesłał do urzędu pracy informację o podjęciu zatrudnienia na podstawie aktu mianowania od dnia 20 grudnia 2004 r. w Sądzie Rejonowym w C. oraz wniósł o przyznanie mu dodatku aktywizacyjnego. Na tej podstawie decyzją z dnia 27 grudnia 2004 r. organ orzekł o utracie przez stronę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku od dnia 20 grudnia 2004 r., a także decyzją z dnia 28 grudnia 2004 r. o przyznaniu prawa do zasiłku aktywizacyjnego w związku z podjęciem zatrudnienia na okres od dnia 22 grudnia 2004 r. do dnia 22 maja 2005 r.
W dniu 9 marca 2005 r. Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki powiadomił Powiatowy Urząd Pracy w S. S., że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Policealnym Studium Zarządzania [...] w S. S. ustalono, iż T. K. od dnia 9 października 2004 r. do dnia 29.01.2005 r. prowadził zajęcia lekcyjne w szkole w oparciu o umowę cywilną, a w dniu 11 października 2004 r. zarejestrował się w PUP jako osoba bezrobotna. Do informacji dołączone zostały następujące dokumenty:
1) harmonogram pracy wykonywanej przez T. K.,
2) rozkład zajęć w Policealnym Studium Zarządzania [...] ,
3) wyciąg z dziennika zajęć szkoły zaocznej na rok szkolny 2004/2005,
4) wyciąg z dziennika zajęć szkoły zaocznej na rok szkolny 2003/2004,
5) umowa zlecenia,
6) rachunek do umowy zlecenia,
7) protokół kontroli.
W oparciu o nadesłany protokół kontroli, przeprowadzonej w dniach 2 i 18 lutego 2005 r., Starosta S. ustalił, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w obecności właścicielki Studium - dyrektor B. M. porównano akta osobowe zatrudnionych pracowników oraz zawarte od września 2004 r. umowy cywilno-prawne z rozkładem zajęć w semestrze zimowym roku 2004/2005. Stwierdzono, że kierująca jednostką powierzyła T. K. od dnia 9 października 2004 r. wykonywanie innej pracy zarobkowej, nie potwierdzając na piśmie umowy bądź warunków jej wykonywania, jak również nie dokonała jego zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. B. M. wyjaśniła kontrolerom, iż powyższa sytuacja spowodowana została prośbą T. K. który uzgodnił z nią, iż warunki wykonanej przez niego pracy zostaną potwierdzone na piśmie w terminie późniejszym, tj. przez niego wskazanym. Kierująca jednostką podpisała protokół nie wnosząc zastrzeżeń. W wyniku ustaleń zawartych w protokole kontroli Starosta uznał, że strona od dnia 9 października 2004 r. świadczy usługi zlecenia na rzecz Policealnego Studium Zarządzania [...] oraz, że umowa zlecenia od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. nie została potwierdzona na piśmie. Natomiast pisemna umowa zlecenia została zawarta miedzy stronami od 22 grudnia 2004 r. do 29 stycznia 2005 r. Organ wskazał, że brak umowy w formie pisemnej nie oznacza, że umowy nie było. Kodeks cywilny nie zastrzega bowiem dla umów zlecenia formy pisemnej pod rygorem nieważności.
W związku z powyższym organ uznał, że do zawarcia umowy doszło między stronami poprzez fakty dokonane. Ponadto, że warunki zawarte w umowie cywilnoprawnej strony mogą kształtować dowolnie. Z umowy pisemnej zawartej
w dniu 22 grudnia 2004 r. pomiędzy stroną a Studium Zarządzania [... nie wynika, w jakim terminie wypłacone zostanie wynagrodzenie, które należy się przyjmującemu zlecenie dopiero po jego wykonaniu. Strony nie zawarły w tym zakresie żadnych ustaleń. Stąd wypłatę wynagrodzenia w dniu 31 stycznia 2005 r. należy uznać za dokonaną po wykonaniu zlecenia. Starosta wskazał, że wypłacone stronie wynagrodzenie obliczone zostało z pomnożenia ustalonej stawki godzinowej przez liczbę godzin lekcyjnych obejmujących okres od 9 października 2004 r. do
29 stycznia 2005 r. Organ wskazał, że nie dał wiary zeznaniom świadka B. M., iż wynagrodzenie wypłacone stronie 31 stycznia 2005 r. obejmowało jedynie wynagrodzenie za zajęcia przeprowadzone na podstawie pisemnej umowy zlecenia i nagrodę, a nie obejmowało wynagrodzenia za okres od dnia
9 października 2004 r. do 22 grudnia 2004 r. Świadek ten przyznał, że nagroda wypłacona skarżącemu została naliczona na podstawie stawki ustalonej w pisemnej umowie zlecenia zawartej w okresie późniejszym. Jednakże w pisemnej umowie zlecenia strony nie przewidziały wypłaty dodatkowej gratyfikacji za świadczenie usług. W ocenie organu I instancji nie traci charakteru wynagrodzenia gratyfikacja wypłacona T. K. w dniu 31 stycznia 2005 r. wynikająca z iloczynu stawki godzinowej i liczby przepracowanych godzin zajęć lekcyjnych za okres od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r., nie jest bowiem istotna nazwa jaką świadek nadaje wypłaconemu wynagrodzeniu. Organ wyjaśnił, że nie uznał za wiarygodne twierdzeń świadka B. M., że czynności wykonywane przez T. K. na rzecz szkoły w okresie od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. świadczone były na zasadzie wolontariatu oraz, że w zawartej na piśmie umowie strony określiły wynagrodzenie w wysokości 1700 zł brutto i wynagrodzenie to obejmowało jedynie okres od 22 grudnia 2004 r. do 29 stycznia 2005 r. W toku zeznań świadek B. M. wyjaśniała jednocześnie, że z T. K. nie została zawarta umowa wolontariatu, a wynagrodzenie jakie wypłaciła stronie wypłaciła jako gratyfikację za tę usługę. Z treści pisemnej umowy zlecenia wynika jednoznacznie, że strony ustaliły wynagrodzenie
w wysokości 25 złotych za godzinę a nie 1700 zł brutto. Z zebranego w sprawie materiału tj. z zapisów w dziennikach zajęć lekcyjnych oraz rachunku podpisanego przez stronę w dniu 31 stycznia 2005 r. wynika jednocześnie, że kwota wynagrodzenia stanowi iloczyn ustalonej w umowie stawki godzinowej (25 zł za godzinę) i liczby godzin lekcyjnych przeprowadzonych w okresie od 9 października 2004 r. do 29 stycznia 2005 r. W zeznaniach B. M. podaje, że za tę pracę została wypłacona nagroda i nie było to wynagrodzenie (za okres od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r.). Jednakże ze zgromadzonego materiału wynika, że za przeprowadzone wykłady w okresie od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. T. K. otrzymał wynagrodzenie nazwane przez niego samego i świadka nagrodą. Organ wskazał ponadto, że Policealne Studium Zarządzania [...] zgłaszając do ubezpieczenia społecznego stronę, jako podstawę prawną ubezpieczenia społecznego wskazało łączącą strony umowę zlecenia od dnia 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. W żaden sposób nie zmienia faktu, że podstawą ubezpieczenia społecznego T. K. była umowa zlecenia okoliczność, że zgłoszenie do ubezpieczenia nastąpiło po przeprowadzonej kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, m.in. pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 września 2005 r. wynika, że strona została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia od dnia 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. Powyższe potwierdza także pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2007 r. dotyczące zgłoszenia strony do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. oraz w okresie od 22 grudnia 2004 r. do 20 stycznia 2005 r. z tytułu zatrudnienia w Liceum Ogólnokształcącym [...] w Stargardzie Szczecińskim.
Organ wskazał, że strona podczas składania wyjaśnień zgłosiła wniosek dowodowy, aby zwrócić się do Studium Zarządzania [...] o przedłożenie dokumentacji dotyczącej określania przez nauczyciela ilości godzin na podstawie czego następuje wypłata wynagrodzenia za okres od 1 października 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. Organ uznał, że dowód ten nie ma żadnego znaczenia w sprawie, bowiem zostało już ustalone w toku postępowania, że strona nie składała rozliczeń godzin. Jednocześnie organ uznał za wiarygodne twierdzenie świadka B. M., że jako właściciel szkoły władna jest wynagradzać kogoś tak jak uważa i jest to zawsze kwota umowna ustalona przez nią. Organ wskazał, że na uwagę zasługuje stwierdzenie tego świadka, iż nie żądała od T. K. rozliczenia godzin, gdyż chciała rozliczyć go inaczej niż pozostałych pracowników. W ocenie organu przeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez stronę nie miało żadnego znaczenia, skoro zestawienie godzin nie było jedyną podstawą do wyliczenia wynagrodzenia.
Starosta wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.), osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 11 ustawy, inną pracą zarobkową jest wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa
w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Organ wskazał, że z ustaleń dokonanych przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego w trakcie kontroli dotyczącej legalności zatrudnienia oraz ustaleń poczynionych przez organ wynika jednoznacznie, że w okresie od 9 października 2004 r. do 29 stycznia 2005 r. T. K. świadczył usługi na rzecz Policealnego Studium Zarządzania [...] w S. S. w ramach umowy zlecenia, a więc wykonywał inną pracę zarobkową, co jednoznacznie wskazuje, że w okresie tym nie był osobą bezrobotną. Podał, że w sprawie, w dniu 16 grudnia 2005 r. przesłuchany został K. K. który był zatrudniony w Policealnym Studium Zarządzania [...] przed dniem 9 października 2004 r. przez okres dwóch semestrów. Świadek ten zeznał, że nie może potwierdzić zatrudnienia strony w spornym okresie. Jednocześnie podał, że pamięta rozmowę która miała miejsce w okresie letnim, przed rozpoczęciem wykładów przez T. K. w której pan K. stwierdził, że nie chce podjąć tej pracy oraz, że nie będzie żądał pieniędzy za wykłady w szkole, że będzie to przysługa osobista. T. K. w trakcie przesłuchania potwierdził, że w okresie od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. prowadził zajęcia lekcyjne zgodnie z zapisami w dzienniku zajęć szkoły zaocznej na rok szkolny 2004/2005, jednakże za wykonywanie tych czynności nie otrzymał gratyfikacji finansowej. Organ wskazał, że przeprowadzanie przez stronę zajęć lekcyjnych w okresie kiedy był zarejestrowany jako osoba bezrobotna nie budzi wątpliwości, natomiast zapłata za tę usługę stanowi inny wątek.
W zeznaniach strony jest mowa o długu wdzięczności wobec B. M.,
a dług można rozpatrywać w różnych aspektach. Nie budzi wątpliwości, że zajęcia lekcyjne były przez stronę prowadzone, a opłacenie składki za ubezpieczenie społeczne za okres od dnia 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. niezaprzeczalnie dowodzi, że czynności te miały charakter odpłatny, inaczej nie byłoby podstaw do ubezpieczenia społecznego. Także zeznania świadka K. C. potwierdziły fakt wykonywania przez stronę czynności nauczyciela prawa, jednakże w ocenie tego świadka, T. K. świadczył grzeczność B. M. wykonując obowiązki nauczyciela. Organ wskazał, że orzeczenie oparł na przesłanym mu protokole kontroli oraz dokumentach załączonych do tego protokołu. Nie dał natomiast wiary zeznaniom K. K., K. C. i B. M., co do grzecznościowego charakteru usług świadczonych przez T. K. w okresie od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. uznając, że stoją one w sprzeczności z faktem wypłaty stronie wynagrodzenia odpowiadającego ilości przepracowanych godzin i stawki za jedną godzinę oraz ubezpieczenie strony za sporny okres co stanowi jednoznaczne przyznanie odpłatności za usługi świadczone w tym okresie. Także zasady doświadczenia życiowego przemawiają za taką właśnie oceną materiału dowodowego. Uznanie, że strona świadczyła usługi bezpłatnie w okresie dwukrotnie dłuższym niż okres potwierdzony pisemną umową ustalającą konkretne wynagrodzenie, byłoby nieracjonalne. Zatem w dniu 11 października 2004 r. tj. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy T. K. nie był osobą bezrobotną ponieważ świadczył inną pracę zarobkową. W dniu rejestracji strona została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej m. in. o obowiązku zgłaszania faktu podjęcia pracy, czego nie uczyniła. Poinformowanie organu zatrudnienia o świadczeniu innej pracy zarobkowej w dniu rejestracji spowodowałoby wydanie decyzji o odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej.
W odwołaniu T. K. wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie odwołującego się, decyzja wydana została bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) oraz z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa).
Z obszernego uzasadnienia odwołania wynika, że zarzucane naruszenia strona upatruje w wybiórczej ocenie dowodów i wyprowadzeniu przez organ wniosków, które z tych dowodów nie wynikają, co służyć miało jedynie poparciu z góry ustalonej tezy. Według wnoszącego odwołanie, z B. M. łączyły go dwie umowy tj. umowa ustna o prowadzenie zajęć lekcyjnych w okresie od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r. – nieodpłatna oraz pisemna - odpłatna dotycząca wykonywania analogicznych czynności, ale już od dnia 22 grudnia 2004 r. do 29 stycznia 2005 r. Dowodząc błędu organu w ustaleniach faktycznych co do okresu za jaki zostało wypłacone wynagrodzenie, T. K. odwołał się do zeznań świadka B. M., pozostałych świadków, oraz własnych (potwierdzających nieodpłatne prowadzenie przez stronę zajęć w studium w spornym okresie). Wskazał, że strony ukształtowały treść łączącego je stosunku prawnego wedle swego uznania, co w świetle art. 3531 Kodeksu cywilnego jest pełni uprawnione. Według odwołującego się, brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że za ten okres uzyskał lub miał uzyskać wynagrodzenie. Stąd też twierdzenie organu, że wypłacone stronie wynagrodzenie obejmowało cały okres prowadzenia zajęć lekcyjnych jest gołosłowne. Odwołujący się zakwestionował także sposób wyliczenia przez organ I instancji wysokości wypłaconego wynagrodzenia wskazując, że Starosta pozbawił strony stosunku zobowiązaniowego ustawowego prawa do swobodnego kształtowania jego treści. Organ uznając, że wypłacone stronie wynagrodzenie obejmowało również gratyfikację za okres od 9 października 2004 r. do 21 grudnia 2004 r., nie wziął pod uwagę zgodnego zamiaru stron, które uzgodniły, że czynności wykonane w tym okresie mają charakter nieodpłatny. Ponadto Starosta odmówił jednej ze stron stosunku zobowiązaniowego tj. B. M., prawa do zwiększenia wynagrodzenia swemu kontrahentowi jeżeli uzna, że takowe mu się należy. Zleceniodawca mógł bez problemu podwyższyć wynagrodzenie ustalone umową zlecenia, stosując przeliczniki według swego uznania, czego Starosta nie ma prawa kwestionować. Wystawiony przez stronę rachunek nie określa, jaką ilość godzin lekcyjnych wynagrodzenie to obejmuje. Opiewa jedynie na kwotę 1700 zł brutto, a umowa zlecenia z 22 grudnia 2004 r. nie posługuje się ilością godzin określając jedynie okres prowadzenia zajęć lekcyjnych. Powyższe oznacza, że wypłacone wynagrodzenie dotyczy okresu objętego umową zlecenia, a nadwyżka stanowi dodatkowe wynagrodzenie przyznane przez B. M. Powyższe potwierdzili w złożonych zeznaniach świadkowie. Odwołujący się wskazał, że nie mogą stanowić dowodu w niniejszej sprawie wyjaśnienia złożone przez B. M. w trakcie kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego i zawarte w protokole kontroli, że w dniu 9 października 2004 r. powierzyła stronie wykonywanie innej pracy zarobkowej, nie potwierdzając na piśmie umowy bądź warunków jej wykonywania i nie zgłaszając do ubezpieczenia społecznego na prośbę T. K., bowiem nie była ona stroną tegoż postępowania, nie była także pouczona o obowiązku mówienia prawdy. Natomiast przesłuchana pod rygorem odpowiedzialności karnej przyznała, że wyjaśnienia zawarte w protokole kontroli nie są jej słowami. Skarżący wskazał na rozbieżności w zeznaniach pracowników Urzędu Wojewódzkiego przeprowadzających kontrolę podnosząc, że kontroler S. R. przesłuchany w charakterze świadka potwierdził, że dokonując ustaleń zawartych w protokole nie dokonywano żadnych obliczeń, opierając się jedynie na zgromadzonych dokumentach. Natomiast drugi z kontrolerów, M. U. zeznał, że stwierdzenie, iż uzgodniona stawka 25 zł za godzinę od 22 grudnia 2004 r. dotyczy okresu od 9 października 2004 r. wynika z matematycznego wyliczenia godzin przepracowanych potwierdzonych w dzienniku i stawki godzinowej oraz braku zastrzeżeń B. M. do protokołu kontroli. Rozbieżności te czynią zasadnym przyjęcie, że ustalenia zawarte w protokole kontroli nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżący podniósł, że organ w żaden sposób nie odniósł się do zeznań tych świadków w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem T. K. słuszności powyższych wywodów nie osłabia w żaden sposób fakt, że B. M. zgłosiła go do ubezpieczenia społecznego również za okres od 9 października 2004 r., bowiem zgłoszenie to nastąpiło dopiero w oparciu o pismo z dnia 1 marca 2005 r., a więc w następstwie wadliwych ustaleń poczynionych przez kontrolujących. Z zeznań kontrolujących wynika, że gdyby tego nie uczyniła, o dostrzeżonych – rzekomych – nieprawidłowościach powiadomiliby właściwe organy w tym ZUS. B. M. wypełniła więc zalecenia kontrolujących obawiając się negatywnych konsekwencji takiego stanu rzeczy, co potwierdziła w swoich zeznaniach. Odwołujący się wskazał, że zgłoszenie go do ubezpieczenia społecznego nie potwierdza tezy o jego zatrudnieniu, bowiem Starosta nie ustalił, czy zgłoszenie to nastąpiło w związku z zatrudnieniem czy też miało charakter dobrowolny, co jest w pełni dopuszczalne. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania T. K. podniósł, że organ I instancji nie uwzględnił jego wniosku dowodowego zgłoszonego na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005 r. czym naruszył art. 78 § 2 kpa, a o nieuwzględnieniu tego wniosku dowiedział się dopiero z uzasadnienia decyzji bowiem organ nie wydał stosownego postanowienia. Wskazał, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, nie odniósł się do wszystkich zarzutów ani nie uzasadnił decyzji w sposób właściwy, czym naruszył art. 77 § 1 i art. 107 kpa.
Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 18 września 2007 r. [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał identycznej oceny materiału dowodowego jak organ I instancji i podzielił w całości argumentację Starosty S., a w konsekwencji poczynił tożsame ustalenia faktyczne i przyjął, że decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna. Wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie prawne, chociaż wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem wszystkich przepisów prawa dokonał organ odwoławczy, co jednak nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie w sprawie ma fakt zgłoszenia strony do ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia od dnia 9 października 2004 r. i nie można tego faktu traktować jako ubezpieczenia dobrowolnego. Bez znaczenia jest okoliczność, że zgłoszenie do ubezpieczenia nastąpiło po przeprowadzeniu kontroli. Z powyższych względów decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna.
Powyższą decyzję T. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarga, podobnie jak odwołanie, oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenia art. 7, art. 75, art. 80 , art. 156 § 1 pkt 2 z uzasadnieniem podobnym jak w odwołaniu. Skarżący ponadto zarzucił nie odniesienie się przez organ II instancji do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu w szczególności do niespójnych zeznań świadków którzy przeprowadzili kontrolę wskazując, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, za wyjątkiem części historycznej, jest ogólnym, pozbawionym treści frazesem. Stąd też zarzuty podniesione w odwołaniu znajdują zastosowanie także przed Sądem.
Wojewoda Zachodniopomorski odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja nie narusza prawa.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący od dnia 9 października 2004 r. do dnia 21 grudnia 2004 r. wykonywał obowiązki nauczyciela w Policealnym Studium Zarządzania [...] w S. S. Istotą sporu jest zaś uznanie przez organy zatrudnienia, że wykonywanie tych obowiązków miało charakter innej pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia.
Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że w dniu 11 października 2004 r. T. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. S. jako osoba bezrobotna i uzyskał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 października 2004 r. oraz, że od dnia 20 grudnia 2004 r. z powodu podjęcia zatrudnienia utracił status osoby bezrobotnej i otrzymał dodatek aktywacyjny.
Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organy orzekające w sprawie zasadnie wskazały art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. W dniu 9 marca 2005 r. S. S. otrzymał bowiem protokół kontroli przeprowadzonej w dniach 2 i 18 lutego 2005 r. przez pracowników Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w S. w zakresie legalności zatrudnienia w Policealnym Studium Zarządzania [...] w S. S. Z protokołu kontroli wynikało, że kierująca jednostką B. M. powierzyła T. K. od dnia 9 października 2004 r. wykonywanie innej pracy zarobkowej nie potwierdzając na piśmie umowy bądź warunków jej wykonywania, jak również nie dokonała zgłoszenia ww. osoby do ubezpieczeń społecznych. Kierująca jednostką wyjaśniła, iż ww. sytuacja spowodowana została prośbą skarżącego który uzgodnił z nią, iż warunki wykonywanej przez niego pracy zostaną potwierdzone przez niego w terminie późniejszym, tj. przez niego wskazanym. Ponadto, że w dniu 22 grudnia 2004 r. z ww. osobą została zawarta pisemna umowa zlecenia do dnia 29 stycznia 2005 r. ustalająca wysokość wynagrodzenia na kwotę 25 zł za godzinę, a wysokość wynagrodzenia wypłaconego T. K. za wykonywanie powierzonej pracy w dniu 31 stycznia 2005 r. obejmowała cały okres jej wykonywania, łącznie z okresem nie uwzględnionym w umowie tj. od dnia 9 października 2004 r. W związku z powyższym uznano, jak to wynika z protokołu kontroli, że kierująca jednostką kontrolowaną poprzez niezgłoszenie ww. osoby wykonującej inną pracę zarobkową do ubezpieczenia społecznego w myśl art. 2 ust 1 pkt 13 lit b ustawy o promocji zatrudnienia powierzyła jej nielegalną inną pracę zarobkową. B. M. podpisała protokół kontroli nie wnosząc do niego zastrzeżeń. Jak ustaliły organy orzekające w sprawie, po zakończeniu kontroli T. K. został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia w okresie od 9 października 2004 r. do 22 października 2004 r.
Stosownie do art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o ubezpieczeniach społecznych osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zatem ustalenie w toku postępowania, że skarżący wykonywał obowiązki nauczyciela i został zgłoszony przez osobę kierującą jednostką do ubezpieczenia społecznego z tytułu umowy zlecenia było wystarczające do uznania, że umowa taka została zawarta, choć nie miała formy pisemnej.
Zarzuty podnoszone w skardze, że zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego dokonane przez B. M. mogło mieć charakter dobrowolny są nieuzasadnione. Przypadki w których przysługuje prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi zostały enumeratywnie wymienione w art. 7 ww. ustawy i nie mogły mieć zastosowania w stosunku do skarżącego.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Inną pracą zarobkową jest stosownie do art. 2 ust 1 pkt 11 tej ustawy wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.
W myśl art. 48 ust 1 pkt 2 ww. ustawy, bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową.
Skoro, jak ustaliły organy w toku postępowania, skarżący od dnia 9 października 2004 r. świadczył inną pracę zarobkową, a w dniu 11 października 2004 r. zarejestrował się jako osoba bezrobotna i uzyskał prawo do zasiłku, zasadnie stwierdziły że istnieją podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowych na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o statusie osoby bezrobotnej, zasiłku dla bezrobotnych oraz zasiłku aktywacyjnym.
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia postępowania nie są zasadne. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 kpa. Natomiast podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące rozbieżności w zeznaniach osób przeprowadzających kontrolę dotyczącą legalności zatrudnienia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Protokół nie został bowiem zakwestionowany przez osobę kierującą jednostką, a stwierdzone w czasie kontroli nieprawidłowości dotyczące skarżącego zostały usunięte.
Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło