I FZ 229/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 3/08, w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 października 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 3/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 października 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2004 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.). Nadto stwierdził, że wnioskująca nie uzasadniła, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Strona nie wskazała na konkretne okoliczności, które mogłyby sugerować wystąpienie tych skutków w jej sytuacji i nie przedstawiła dowodów potwierdzających to. Zdaniem Sądu I instancji nie bez znaczenia był fakt przyznania przez wnioskodawcę, że kwota ciążących na nim zobowiązań podatkowych może być uzyskana ze sprzedaży jego nieruchomości. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zażalenie zostało oparte na naruszeniu; 1. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 u.p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które w istocie nie odnosi się do okoliczności sprawy i podanych przez stronę w skardze okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także jest wewnętrznie sprzeczne; 2. prawa materialnego; a) art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, choć zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie zaskarżonej skargą decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a także wyrządzi stronie znaczną szkodę; b) art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy na skutek błędnej wykładni tego przepisu, wyrażającej się w przyjęciu, że chęć uniknięcia sprzedaży nieruchomości przez stronę celem wykonania zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją do czasu rozpoznania skargi od tej decyzji nie ma znaczenia dla zastosowania tego przepisu i nie świadczy o niebezpieczeństwie spowodowania dla strony trudnych do odwrócenia skutków. Żalący podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu 22 maja 2007 r. postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu I instancji w zakresie podatku VAT jak i wykonania decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Podniósł, że skarżąca w chwili obecnej nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi. Mając na uwadze, że kwota zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych w połączeniu z kwotą określoną w decyzji w zakresie podatku VAT stanowi sumę 2.184.849,-zł, skarżąca nie jest w stanie podatków tych uiścić, jak tylko poprzez sprzedaż składników swojego majątku (między innymi nieruchomości). Według żalącego niezrozumiałe jest stwierdzenie Sądu, że "nie bez znaczenia pozostaje fakt przyznania przez wnioskodawcę, że kwota ciążących na nim zobowiązań podatkowych może być uzyskana ze sprzedaży jego nieruchomości, której - wedle stwierdzeń strony - wolałby on uniknąć". Chęć uniknięcia sprzedaży nieruchomości na zaspokojenie zobowiązania podatkowego jest właśnie podstawą wniosku. Skarżąca nie ma bowiem obecnie środków finansowych, które pozwoliłby jej na dobrowolne wykonanie decyzji, jedyną drogą ich uzyskania jest sprzedaż nieruchomości. Taka operacja jednak w wypadku uwzględnienia skargi, spowodowałaby dla niej znaczną szkodę i nieodwracalne skutki, skoro oczywiste jest, że sprzedaż w warunkach przymusowych wpływa na możliwą do osiągnięcia cenę, zaś odzyskanie nieruchomości od nabywcy zwykle nie jest już możliwe, bądź wiąże się z zapłaceniem wyższej ceny odkupu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Strona oparła swoje zażalenie na dwóch zarzutach naruszenia przepisów, tj. art. 61 § 3 u.p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 u.p.p.s.a. Należy więc wskazać, że przepis. tj. art. 61 § 3 u.p.p.s.a. przewiduje, iż po przekazaniu sądowi skargi Sąd, może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części. Należy jednak pamiętać, że użyte w wymienionym przepisie prawa wyrażenie "Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc może, lecz nie musi, być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie prawa, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. np.: postanowienia NSA z dnia 22 listopada 2004 r. FZ 474/04 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. FZ 267/04). Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Nadto twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Strona uzasadniając swój wniosek wskazywała, że wykonanie decyzji zagroziłoby jej płynności finansowej powodując trudne do odwrócenia skutki w tym zakresie. Podnosiła, że uiszczenie podatków mogło by nastąpić tylko poprzez sprzedaż składników majątku (m. in. nieruchomości). Wskazywała również na uzasadnienie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 maja 2007 r., który wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji. Należy zauważyć, że argumentacja wniosku w istocie była bardzo ogólnikowa. Twierdzenia strony o jej sytuacji finansowej czy o ewentualnych skutkach wykonania zaskarżonej decyzji nie były poparte żadnymi wywodami, które uprawdopodobniałyby, że wykonanie decyzji może wyrządzić trudne do odwrócenia skutki lub wyrządzenie znacznej szkody. Twierdzenia te nie były również poparte żadnymi dokumentami źródłowymi. Wobec tych faktów Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznaje rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Przy tym zauważa, że Sąd I instancji zwięźle przedstawił stan sprawy, powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Nie można również zaprzeczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się do twierdzeń wnioskującego czy jak to podnosi żalący okoliczności sprawy. Sąd ten wskazał bowiem, że skarżąca nie uzasadniła, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., na czym polega trudność jej sytuacji materialnej. Zaakcentował, że strona na poparcie swoich twierdzeń nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogłyby sugerować wystąpienia skutków wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia podatkowego i nie przedstawiła dowodów na to. Uznał, że nie bez znaczenia pozostaje fakt przyznania przez wnioskodawcę, iż kwota ciążących na nich zobowiązań podatkowych może być uzyskana ze sprzedaży jej nieruchomości. Powyższe czyni niezasadne zarzuty naruszenia art. 144 § 4 w zw. z art. 166 oraz art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Odnosząc się do wskazania przez żalącego na uzasadnienie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, który wstrzymał wykonanie decyzji organu I instancji należy wyjaśnić, że organ podatkowy wstrzymując wykonanie decyzji działał w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.). W świetle art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym. Przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania decyzji na podstawie których organ podatkowy wstrzymał jej wykonanie nie stanowią ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny. Ważny interes podatnika lub interes publiczny jest przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, ale wyłącznie w trakcie postępowania podatkowego. Wobec tego okoliczność uprzedniego wstrzymania wykonania decyzji przez organ pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji złożonego na etapie postępowania sądowo-administracyjnego, który to wniosek oceniany jest przez Sąd w kontekście przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Również ewentualna sprzedaż nieruchomości strony nie stanowi sama w sobie okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wskazała ani wartości posiadanych nieruchomości, ani nawet w przybliżeniu nie podała powierzchni przedmiotowych nieruchomości lub jej położenia. Trudno zatem uznać, na jaką konkretnie szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może narazić stronę wykonanie zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.