II SA/Rz 640/07
WyrokWSA w Rzeszowie2008-03-05
Skład orzekający: Anna Lechowska, Robert Sawuła, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie dodatku mieszkaniowego, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z uwagi na zmianę stanu faktycznego (utratę tytułu prawnego do lokalu) po złożeniu wniosku, ale przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji błędnie uznał wniosek o dodatek mieszkaniowy za bezprzedmiotowy z powodu utraty tytułu prawnego do lokalu po złożeniu wniosku. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku, a kryteria jego przyznania należy badać według stanu faktycznego z dnia złożenia wniosku. Zmiana stanu faktycznego po złożeniu wniosku, w tym utrata tytułu prawnego do lokalu, nie ma wpływu na zasadność wniosku dotyczącego okresu, na który został złożony.Stan faktyczny
R. K. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu przy ul. K. w R. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z uwagi na fakt, że skarżąca utraciła tytuł prawny do lokalu przed wydaniem decyzji przez SKO. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że miała tytuł prawny do lokalu w momencie składania wniosku i że organ powinien rozpoznać sprawę według stanu z tamtego okresu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.
do wyroku z dnia 5 marca 2008r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z 2001 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].05.2007 r. Nr [...] odmawiającej jej przyznania dodatku mieszkaniowego uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji podano, że R. K. złożyła wniosek o dodatek mieszkaniowy. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych decyzją z dnia [...].05.2007 r. orzekł o odmowie przyznania wnioskodawczyni dodatku. W uzasadnieniu organ wskazał na uregulowania zawarte w art. 5 ust. 1 i 5 w związku z art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W odwołaniu od tej decyzji R. K. podważała ustalenia organu w zakresie niezamieszkiwania M. K. wraz z żoną i synem M. w lokalu przy ul. K. [...] w R., a także D. K. Ponadto wskazała, że na mocy ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 240, poz. 2406 z 2004 r.) posiada uprawnienia wynikające z treści art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż jest osobą niepełnosprawną.
Rozpatrując przedmiotowy środek zaskarżenia SKO uznało, że odwołanie R. K. musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Dokonując merytorycznej oceny materiału dowodowego zgromadzonego organ wskazał, że od dnia złożenia wniosku przez zainteresowaną ([...].12.2005 r.) do dnia wydania merytorycznego rozstrzygnięcia ([...].05.2007 r.) zmienił się stan faktyczny sprawy, gdyż wnioskodawczyni zamieszkała już w nowym lokalu przy ul. D. [...] w R. Wniosek stanowiący podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia dotyczył lokalu, który poprzednio ona zajmowała.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 o dodatkach mieszkaniowych w art. 2 ust. 1 pkl 1 ustala, że dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Aby ubiegać się o dodatek mieszkaniowy trzeba posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obowiązujących je wydatków za zajmowany lokal mieszkalny. Dodatek mieszkaniowy jest w istocie dopłatą do wydatków ponoszonych przez najemcę za użytkowanie mieszkania. Osoba uprawniona do dodatku zobowiązana jest dopłacić część ponoszonych wydatków na zajmowany lokal do pełnej wysokości czynszu i opłat, a wysokość tej dopłaty jest wypadkową wysokości ponoszonych wydatków, na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu, a także uzależniona jest od wysokości osiąganych dochodów osób zamieszkujących w lokalu. Warunkiem otrzymania pomocy w pokrywaniu wydatków mieszkaniowych jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że R. K. nie jest już najemcą lokalu, co do którego czyni starania o pomoc w pokrywaniu ponoszonych wydatków i nie ma już tytułu prawnego do tego lokalu. Z tych też powodów SKO uznało, że postępowanie organu I instancji w kwestii dodatku mieszkaniowego dla wnioskodawczym na lokal przy ul. K. [...] w R. stało się bezprzedmiotowe, a decyzja merytorycznie rozstrzygająca złożony wniosek narusza prawo. Z tych powodów uchylono zaskarżoną decyzję i umorzono postępowanie.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła R. K. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu skargi podała, że wniosek stanowiący podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego złożyła dnia [...].12.2005 r. a więc w chwili, gdy była głównym najemcą lokalu przy ul K. [...]. Tytuł prawny do zajmowanego lokalu zachowała do [...].09.2006 r. Stąd prawo do ubiegania się i korzystania z dodatku mieszkaniowego zachowała na okres 8 miesięcy, do chwili uzyskania dwóch lokali zamiennych z uwagi na faktyczne zamieszkiwanie w lokalu 7 osób, a nie tak jak utrzymuje organ I instancji nie więcej niż 3 osób. Dalej opisuje skarżąca sytuacje, z których wynika działanie na jej niekorzyść przez kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miejskiego w R., Skarżąca została pouczona przez urzędników Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w R. znających przedmiotową sprawę i w dniu [...].05.2007 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej złożyłam wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal przy ul. D. [...]. Dodatek ten otrzymała na okres 6 miesięcy.
Za złożenie wniosku i za kontynuowanie postępowania w sprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym od [...].07.2007 r. dokonano rewizji jej świadczeń. Prawo do świadczeń pieniężnych w postaci zasiłku stałego z MOPS, w myśl ustawy o pomocy społecznej, nabyła, gdyż jest osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą na serce i w podeszłym wieku, nie posiada żadnych świadczeń z ZUS-u. Pieniądze, dzięki którym się utrzymuje od m-ca lipca 2007 r. stanowią kwotę 286 zł i 32 gr na miesiąc.
Po przyznaniu dodatku mieszkaniowego zmieniono wysokość zasiłku stałego z kwoty 477 zł na kwotę 286 zł 32 gr uznano, że przyznana od [...].06.2007 r. dotacja mieszkaniowa, na którą powołuje się SKO stanowi realny dochód. W dalszej części skargi R. K. opisuje kwestie dotyczące przyznania jej zasiłku stałego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w obrocie prawnym ostać się nie może.
Skarżąca w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą domagała się przyznania jej dodatku mieszkaniowego, jako najemca lokalu położonego w R. przy ul. K. [...].
Organ I instancji decyzją z dnia [...].05.2007 r. Nr [...] odmówił R. K. przyznania dodatku uznając, że nie spełnia ona przesłanek jego uzyskania z uwagi na przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Organ II instancji rozpatrując odwołanie od tej decyzji zaskarżonym aktem uchylił ją w całości i umorzył postępowanie w sprawie. SKO przyjęło, że żądanie jest bezprzedmiotowe, bowiem według stanu na dzień wydawania decyzji skarżąca nie dysponowała już żadnym tytułem prawnym do lokalu położonego w R. przy ul. K. [...].
Skarżąca R. K. w skardze na tę ostatnią decyzję zarzuciła, że miała tytuł prawny do mieszkania przy ul. K. [...] w okresie od złożenia wniosku aż do dnia [...].09.2006 r., a w przedmiotowym lokalu zamieszkiwało 7 osób.
Rozpatrując skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W oparciu o przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 przysługuje między innymi najemcom lokali mieszkalnych. Najemcy tych lokali spełniać muszą kryteria określone w ustawie dotyczące między innymi średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego, czy normatywnej powierzchni użytkowej.
Ustawa określając termin od którego przyznaje się dodatek mieszkaniowy w art. 7 ust. 5 stanowi, że przyznaje się go na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Decyzja w sprawie o dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.
Brzmienie przepisu art. 7 ust. 5 ustawy wskazuje na to, że wnioskodawca uzyskuje prawo do świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego z dniem następnym po złożeniu wniosku, mimo, że sama decyzja przyznająca dodatek jest wydawana później. Oczywiście warunkiem uzyskania dodatku mieszkaniowego jest spełnianie kryteriów określonych w ustawie. Kryteria te muszą być spełniane w dniu złożenia wniosku. W świetle przepisu art. 7 ust. 10 ustawy zmiana danych zawartych we wniosku, która nastąpiła w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego nie mają wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego. W świetle brzmienia powołanych w niniejszym akapicie przepisów organ bada, czy wnioskodawca spełnia kryteria do przyznania mu dodatku mieszkaniowego w dniu w którym złożył wniosek i przyznaje mu ten dodatek od dnia następnego po złożeniu wniosku na okres 6 miesięcy. Organ przyznaje na ten okres świadczenie bez względu na to, kiedy wydaje decyzję rozpoznającą wniosek. Oczywiście postulatem ustawodawcy, zawartym w art. 7 ust. 7 ustawy jest by decyzja rozpoznająca wniosek została wydana w ciągu miesiąca od dnia jego złożenia. Późniejsze rozpoznanie wniosku nie zmienia faktu, że okres za który organ rozważa zasadność wniosku obejmuje czas 6 miesięcy od dnia następnego po dniu złożenia wniosku.
Przełożenie wskazanych wyżej regulacji prawnych na stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że rozpoznając złożony w dniu [...].12.2005 r. - wniosek R. K. o przyznanie dodatku mieszkaniowego dotyczył okresu 6 miesięcy od dnia [...].12.2005r. Obowiązkiem organów obu instancji było rozpoznanie zasadności wniosku za ten właśnie okres poprzez zbadanie, czy spełnia ona kryteria przyznania dodatku według stanu na dzień [...].12.2005 r.
W taki właśnie sposób postąpił organ I instancji badając zasadność żądania R. K. według stanu na dzień złożenia wniosku.
Wadliwe jest natomiast stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegające na przyjęciu, jako kryterium faktycznego oceniania wniosku dnia, w którym wydawana była objęta skargą decyzja. Obowiązkiem organu II instancji było rozpoznanie odwołania R. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].05.2007 r. Nr [...] odmawiającej jej przyznania dodatku mieszkaniowego według stanu faktycznego na dzień [...].12.2005 r. Fakt, że R. K. w dniu [...].09.2006r. wyprowadziła się z lokalu mieszkalnego przy ul. K. [...] w R. i zamieszkała w lokalu przy ul. D. [...] jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego za okres od [...].12.2005 r. do [...].06.2006 r. Z tej przyczyny w sprawie nie może być mowy o bezprzedmiotowości wniosku.
Skoro wadliwe jest stanowisko organu II instancji, co do bezprzedmiotowości wniosku R. K. o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego zaskarżona decyzja musi ulec uchyleniu.
Ponownie rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpozna odwołanie R. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].05.2007 r. odmawiającej jej przyznania dodatku mieszkaniowego, kierując się stanem faktycznym sprawy na dzień [...].12.2005 r. W razie takiej potrzeby organ uzupełni materiał dowodowy sprawy pod kątem ustalenia przesłanek faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia wniosku.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza faktu ewentualnego szykanowania skarżącej przez jakiegokolwiek pracownika organu I instancji. Zarzuty R. K. dotyczące zmniejszenia jej zasiłku stałego nie mogą być przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło