II OZ 503/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 364/05 o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w wysokości przekraczającej 50 złotych (pięćdziesiąt) oraz o odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 364/05 w punkcie pierwszym: umorzył postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt), a w punkcie drugim: odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sąd I instancji wskazał, że w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący D. W. i M. W. wskazali, że ich łączny dochód wynosi 2.360,00 złotych (dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt). Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu o powierzchni 2500 m². W piśmie z dnia 7 lutego 2010 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że spłaca kredyt, a oboje z mężem nie korzystają z pomocy finansowej opieki społecznej ani osób trzecich. Dodała, że posiadane przez nich udziały w nieruchomości wynoszą po ¼ i nie mogą ich zbyć. Podniosła, że jedną emeryturę wydatkują na opłaty sądowe, korespondencję z Sądem i dojazdy do niego. Natomiast z pozostałej kwoty opłacają prąd (ok. 150-200 złotych/sto pięćdziesiąt-dwieście/), gaz (50 złotych/pięćdziesiąt/) oraz lekarstwa (200 złotych/dwieście/). Sąd I instancji stwierdził, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie. Mając bowiem na uwadze, że postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał D. i M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt) i, że uprawnienie to jest nadal aktualne - postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem skarżących w tym zakresie należało, na podstawie art. 161 §1 pkt 3 w związku z art. 64 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), umorzyć jako bezprzedmiotowe. Sąd I instancji umorzył także postępowanie wszczęte tym wnioskiem w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącym prawo pomocy w tym zakresie. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazali, że zaistniała przesłanka do uwzględnienia ich wniosku w pozostałym zakresie, tj., że zmieniły się okoliczności, których zmiana uzasadniałaby przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu Sąd I instancji, na podstawie art. 245 §2 w związku z art. 246 §1 pkt 1 i 2, odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zażalenie na postanowienie z dnia 25 marca 2010 r. wnieśli skarżący D. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "§1 Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. §2 Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne". W sprawie skarżący trzykrotnie występowali z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 24 lutego 2008 r. skarżący wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, prawomocnym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 364/05 przyznał skarżącym prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt) i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Ponownie skarżący wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 12 listopada 2008 r., tym razem w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd I instancji rozpoznając wniosek skarżących, biorąc pod uwagę, iż zwolnieni są oni z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt) przyznał im prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożyli w dniu 8 stycznia 2010 r., wnioskując o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, Sąd I instancji zasadnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem, w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczania każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt) i w zakresie ustanowienia adwokata należało umorzyć, gdyż skarżącym przyznane już zostało prawo pomocy w tym zakresie. Wobec powyższego, Sąd I instancji zasadnie przystąpił do analizy ewentualnej zmiany okoliczności wskazanych we wniosku, która to zmiana mogłaby uzasadniać przyznanie skarżącym prawa pomocy w pozostałym zakresie. Porównując sytuację rodzinną i materialną skarżących, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że nie uległa ona istotnym zmianom, uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie przekraczającym ten, w którym skarżącym to prawo pomocy już przysługuje. Z tych względów, skoro zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.