IV SAB/Wa 15/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania zażalenia I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Skarżący J. K. G. w dniu 5 grudnia 2006r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W piśmie z dnia 21 grudnia 2007r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż przedmiotem skargi jest nierozpoznanie przez Ministra zażalenia wniesionego przez skarżącego w dniu 12 sierpnia 2006r. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, iż dwór w S. wraz z otaczającym go parkiem, stanowiącym część majątku "S." o pow. 5,5 ha nie podlegał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, orzekł on o utrzymaniu w mocny postanowienia Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2006r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. K. G. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania zażalenia wniesionego przez skarżącego w piśmie z dnia 12 sierpnia 2006r. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, iż dwór w S. wraz z otaczającym go parkiem, stanowiącym część majątku "S." o pow. 5,5 ha nie podlegał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Zgodnie z ogólną dyrektywą wynikającą z art. 35 § 1 k.p.a., sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Sformułowanie takie oznacza w szczególności, że "organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że sprawa może być załatwiona przed upływem ustawowych terminów do jej załatwienia" (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 307). Powołana dyrektywa jest związana z obowiązkiem niezwłocznego załatwienia sprawy (art. 35 § 2 k.p.a.) i obowiązkiem załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że art. 12 § 2 k.p.a. przewiduje, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Chodzi zatem o takie sprawy, które do swego rozstrzygnięcia nie wymagają postępowania wyjaśniającego (czy to w formie rozprawy, czy też w formie postępowania kameralnego). Zwrot "niezwłocznie", zawarty w art. 35 § 2 k.p.a., oznacza, że nie ma wyznaczonego terminu w sposób bezwzględny, a organ I instancji, gdy tylko wystąpią warunki określone w art. 35 § 2 k.p.a., winien wydać odpowiednie rozstrzygnięcie (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 245). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste i nieskomplikowane, lecz także "takie sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracyjny w drodze czynności pozaprocesowych - materialno-technicznych" (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 279). Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w art. 35 § 3 wskazuje, iż w postępowaniu odwoławczym, z jakim mamy do czynienie w rozpoznawanej sprawie załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (zażalenia). W przypadku bezczynności organu w załatwieniu sprawy, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a strona ma zatem możliwość wniesienia zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. W przypadku jednak gdy w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., to wówczas tryb przewidziany w ww. art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania. Nad tymi organami bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia, (por. postanowienie NSA W-wa z dnia 6 lipca 2006 sygn. akt I OSK 480/06). Uznać zatem należy, iż skarżący właściwie wniósł skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezpośredniego do sądu administracyjnego. Rozpoznając zatem sprawę, w oparciu o podniesione przez skarżącego zarzuty, Sąd uznał, iż zasadnie skarżący podniósł że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi do dnia wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998r. Sygn. akt IV SAB 124/98 LEX nr 43729). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż z nieuzasadnionych przyczyn Minister uchybił i to w sposób znaczny terminowi załatwienia sprawy zakreślonemu w art. 35 § 3 k.p.a. Podnieść jednak należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej Sąd rozstrzyga w oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196). Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał stosowne rozstrzygnięcie (decyzję, postanowienie), choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w dacie orzekania przez Sąd w stanie bezczynności, a tym samym Sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie przysługują mu na podstawie art. 149 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. zwanej w dalszej części "P.p.s.a"). Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467, patrz także wyrok NSA z dnia 15 maja 2000r. sygn. akt IV SAB 143/99, wyrok WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2005r. sygn. akt II SAB/Op 13/03 ONSA i WSA 2006/4/104). W świetle powyższego, skoro jak wynika z akt sprawy po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność, Minister rozpoznał zażalenie i wydał stosowne rozstrzygnięcie, Sąd uznał, iż wobec podjęcia przez organ czynności w trakcie postępowania sądowego nie było podstaw do zastosowania art. 149 P.p.s.a.. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 w/w ustawy oddalił skargę. Orzeczenie o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wydano w oparciu o art. 250 ustawy P.p.s.a.