II SA/Wa 2040/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) w W. decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], którą na podstawie art. 29 i art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.) odmówiono przyznania A.C. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w G. przy ul. [...], o strukturze [...], powierzchni użytkowej podstawowej [...] m2 i powierzchni użytkowej [...] m2. W uzasadnieniu organ podał, iż przedmiotowy lokal zajmowała E.C. na podstawie umowy najmu nr [...] zawartej w dniu [...] sierpnia 2000 r. z Dyrektorem Oddziału Terenowego WAM w G. W lokalu tym zamieszkiwali wspólnie z głównym najemcą członkowie jej rodziny córka A.C. i syn K.R. Po śmierci E.C. w dniu [...] lipca 2006 r. w lokalu tym zamieszkuje A.C. Natomiast K.R. pozostaje pod opieką swojego ojca w jego miejscu zamieszkania. Organ nie kwestionując, że sytuacja zdrowotna A.C. oraz jej potrzeba stabilizacji ma charakter wyjątkowy uznał jednak, że nie jest możliwie przyznanie jej prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w G. przy ul. [...] ze względu na niezabezpieczone w pierwszej kolejności potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych uprawnionych na gruncie przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Wskazano, że organ Agencji nie dysponuje w G. zbędnymi lokalami mieszkalnymi. Sytuacja ta wyklucza możliwość wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania osobie innej niż żołnierz zawodowy. Wskazano, że realizacja wniosków składanych w trybie art. 29 powoływanej ustawy nie może odbywać się ze szkodą dla żołnierzy, oczekujących na zakwaterowanie w miejscu pełnienia służby. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa zobligowana jest natomiast do zachowania szczególnej staranności w procesie racjonalnego gospodarowania powierzonym mieniem Skarbu Państwa. Zwrócono uwagę, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji na realizację prawa zamieszkania w lokalu mieszkalnym oczekiwało 64 żołnierzy służby stałej i terminowej z rodzinami oraz 34 żołnierzy samotnych. Prezes WAM stwierdził, że spłata przez wnioskodawczynię części należności finansowych wobec WAM powstałych z tytułu zaległych opłat za używanie przedmiotowego lokalu i opłat pośrednich nie jest okolicznością przemawiającą za wydaniem pozytywnej decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Zgodnie bowiem z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, osoby zamieszkujące w lokalach mieszkalnych, pozostających w dyspozycji Agencji zobowiązane są uiszczać opłaty za używanie lokalu oraz zaliczki na opłaty pośrednie. Za wnoszenie opłat odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby zamieszkujące w lokalu. Wnioskodawczyni uregulowała opłaty, które były wymagalne w związku z zajmowaniem lokalu. W skardze do Sądu A.C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając obrazę art. 29 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez niepodanie szczegółowych danych na temat liczby żołnierzy zawodowych oczekujących na zaspokojenie ich potrzeb mieszkaniowych w garnizonie G. Wnosząca skargę zwróciła uwagę, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. poinformował wnioskodawczynię, że wystąpi do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu po uregulowaniu zaległości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że stronę poinformowano, że wśród oczekujących na przydział znajdują się żołnierze służby zawodowej, co skutkuje niemożnością wydania decyzji o prawie zamieszkania w trybie art. 29 powoływanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z treści tego przepisu wynika, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobach mieszkaniowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji, a zatem do jego uprawnień należy zbadanie, czy zachodzi przesłanka "sytuacji wyjątkowej" określona w powyżej przytoczonym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym. Jednakże zanim dojdzie do rozstrzygnięcia, to ma on obowiązek wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o "zgodę". Zgodnie z art. 106 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako Kpa), jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Skoro z powołanego przepisu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika obowiązek współdziałania organów wymienionych w tym przepisie w sytuacji nim określonej, to dyrektor oddziału regionalnego Agencji zobowiązany był wystąpić do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie takiej zgody. W rozpatrywanej sprawie, organ pierwszej instancji nie dopełnił tego obowiązku i wydał decyzję z pominięciem Ministra Obrony Narodowej, do którego nie wystąpił o zajęcie stanowiska. Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 975) wnioski osób, o których mowa w art. 29 ustawy, o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym dyrektor oddziału regionalnego przedstawia Ministrowi Obrony Narodowej za pośrednictwem Prezesa Agencji. Jak wynika z treści powołanego wcześniej przepisu ustawy jak i rozporządzenia wykonawczego, Prezes WAM nie ma podstaw do wyrażenia zgody na wydanie przez dyrektora oddziału regionalnego WAM decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Takich uprawnień nie można wywieść także z ogólnych kompetencji nadzorczych organu II instancji. Zatem z naruszeniem powyższych przepisów Prezes WAM na etapie postępowania przed organem I instancji uniemożliwiał skierowanie wniosku do Ministra Obrony Narodowej w trybie art. 29 powołanej ustawy. Aktywność Prezesa WAM we wskazanym zakresie powinna się sprowadzać do przedstawienia Ministrowi własnej opinii co do zasadności wniosku strony i możliwości pozytywnego, bądź negatywnego dla niej rozpatrzenia sprawy. Odmienne zachowanie organu II instancji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie poprzez dwukrotne negatywne załatwienie wniosków kierowanych przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. do Prezesa WAM o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym na rzecz wnioskodawczyni, powoduje pozaprawne oddziaływanie na rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji. W konsekwencji może to powodować u strony uzasadnione wątpliwości, co do przestrzegania przez organy zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i z pewnością nie pogłębia zaufania do organów państwa. Jednocześnie Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę zwrócił uwagę, że w piśmie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K., które wpłynęło do Prezesa WAM w dniu [...] sierpnia 2007 r. w związku z odwołaniem A.C. od decyzji I instancji podano, że lokal mieszkalny nr [...] położony w G. przy ul. [...] nie znajduje się w wykazie kwater lokali mieszkalnych przeznaczonych na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej. Organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tej informacji i wobec tego należy stwierdzić, że decyzja odmawiająca A.C. prawa zamieszkania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nie wykazuje, że interes żołnierzy zawodowych oczekujących na realizację swoich ustawowych uprawnień góruje nad interesem skarżącej z powodu konieczności zabezpieczenia w pierwszej kolejności potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, uprawnionych na gruncie przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Badając zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, iż w toku postępowania w obu instancjach doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wadliwe jego zastosowanie, jak również zasad ogólnych postępowania określonych w art. 7 i 8 Kpa oraz art. 106 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa mających istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, Sąd uznał, że uchylenie obu decyzji jest niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy, poprzez właściwą interpretację przepisów i z poszanowaniem zasad postępowania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.