IV SA/Po 850/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 06 marca 2008 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak IV SA/Po 850/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta odmówił umorzenia K.S. zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w łącznej wysokości 3.726,10 zł oraz ustawowych odsetek w łącznej wysokości 1.141,66 zł ustalonych decyzją numer [...] z dnia [...] łącznie w wysokości 4.867,76 zł. Jednocześnie działając z urzędu orzekł o rozłożeniu nienależnie pobranych świadczeń na 28 rat od miesiąca października 2007 r. do miesiąca grudnia 2008 r. w wysokości: I rata 140,25 zł a pozostałe 27 rat po 184,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że w jego ocenie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające umorzenie w całości kwot nienależnie pobranych świadczeń. Rodzina posiada bowiem stałe źródło utrzymania w formie świadczeń emerytalno - rentowych w łącznej kwocie 2.668,60 zł, nie przedłożyła żadnych dowodów dokumentujących ponoszone wydatki i dowodów na deklarowaną trudną sytuację materialną. Powołał ponadto i zacytował przepisy art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 - 3 i 6 - 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła K.S. podnosząc, że organ błędnie ustalił wysokość jej dochodu, kierując się tym, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z J.S., który jest osoba niepełnosprawną i pominął wszelkie wydatki jakie związane są z opieką medyczną nad całkowicie sparaliżowanym synem. Jej dochodem jest bowiem emerytura w kwocie 893,00 zł i dodatek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł. W tych warunkach - zdaniem Odwołującej nieuzasadnione jest twierdzenie organu, że skoro nie pobiera ona żadnych świadczeń socjalnych wywodzenie jej dobrej sytuacji materialnej. Jest bowiem osobą w wieku 77 lat schorowaną i posiadającą I grupę inwalidzką. Syn J. jest osobą niepełnosprawną - całkowity paraliż i niezdolną do samodzielnej egzystencji wymagającej opieki cała dobę. Zatem "stwierdzenie, że dwie osoby niepełnosprawne ...są w stanie utrzymać się nawet za kwotę 2.600 zł miesięcznie jest zupełnie oderwane od rzeczywistości". Podnosi ponadto, że jej sytuacja osobista finansowa powoduje, że nie jest w stanie spłacać nawet w ratach orzeczonego świadczenia wnosząc o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, zm. Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1799, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2005 r. Nr 33, poz. 288, Nr 122, poz. 1020) i § 1 pkt 15 lit. b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, zm. Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682, poz. 1524), art. 30 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, zm. Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 711, z 2007 r. Nr 64, poz. 427, Nr 105, poz. 720, Nr 109, poz. 747), 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 169, poz. 1417, Nr 250, poz. 2118, z 2006 r. Nr 38, poz. 268), zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Zdaniem organy w przedmiotowej sprawie brak jest szczególnie uzasadnionych okoliczności uzasadniających umorzenie w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń. K.S. i jej syn dysponują stałymi miesięcznymi dochodami, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Rodzina nie udokumentowała ponoszonych wydatków, które powodowałyby trudną sytuację materialną rodziny. W ocenie organu rozłożenie kwoty należności na 28 rat nie spowoduje nadmiernego obciążenia budżetu rodziny przy dochodach w wysokości 2.668,60 zł. K.S. wniosła skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia. Jej zdaniem organ błędnie ustalił wysokość dochodu dodając bezpodstawnie zasiłek pielęgnacyjny przyznany J.S. Skarżąca jest osobą schorowaną, posiada I grupę inwalidzką. Pod jej opieką pozostaje syn, który jest całkowicie sparaliżowany, niezdolny do samodzielnej egzystencji. Skarżąca twierdzi, że nie jest w stanie spłacić nawet w ratach nienależnie pobranych świadczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269 ze zm.) art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 152/02/1270 ze zm. dalej ppsa), sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie naruszono przepisy prawa materialnego i procesowego. Organy administracji publicznej wbrew zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) nie ustaliły z należytą starannością stanu faktycznego i prawnego w sprawie. W myśl art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu. Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W przedmiotowej sprawie organ I instancji odmówił umorzenia nienależnie pobranych świadczeń z uwagi na brak szczególnie uzasadnionych okoliczności uzasadniających umorzenie w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Strona oraz jej syn dysponują stałymi miesięcznymi dochodami, mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Rodzina nie udokumentowała ponoszonych wydatków, które powodowałyby trudną sytuację materialną rodziny. Jednakże organ ten orzekł o rozłożeniu kwoty należności na 28 rat w wysokości 184,00 zł miesięcznie w tym I rata w wysokości 140,25 zł. i zdaniem Zespołu orzekającego ustalone kwoty rat nie spowodują nadmiernego obciążenia budżetu rodziny przy dochodach w wysokości 2.668,60 zł. Jednocześnie Strona może ubiegać się o pomoc ze środków Narodowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Bezsporne jest, iż Skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie 893,05 zł miesięcznie wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 153,19 zł. Mieszka razem z synem, który pobiera rentę rodzinną w wysokości 1.775,55 zł miesięcznie wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 153,19 zł. Organy administracji zasadnie przyjęły, że źródłem dochodu skarżącej jest renta rodzinna syna – J.S. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak na jednoznaczne stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające na umorzenie w całości kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Organy zasadnie przyjęły, że wysokość dochodu rodziny to kwota 2.668,60 zł. Brak jednak konkretnych ustaleń co do kosztów jakie ponosi skarżąca. Jest ona osobą 77-letnią i schorowaną. Ma I grupę inwalidzką. Pod jej wyłączną opieką pozostaje syn J.S., który jest osobą niepełnosprawną, całkowicie sparaliżowany i niezdolny do samodzielnej egzystencji. W tych okolicznościach stwierdzenie, że dwie osoby niepełnosprawne są w stanie utrzymać za kwotę 2.600 zł jest niczym nie poparte. Jak twierdzi Skarżąca jej syn wymaga specjalistycznego leczenia, drogich medykamentów co w całości pochłania jego rentę. Organy administracji nie ustaliły jakie koszty utrzymania ponosi Skarżąca ograniczając się do stwierdzenia, że rodzina nie udokumentowała ponoszonych wydatków, uzasadniających ich trudną sytuację rodzinną. Zasadne i konieczne byłoby wezwanie Skarżącej do wykazania kosztów związanych z leczeniem i dokonanie oceny sytuacji materialnej rodziny. Z notatki urzędowej z dnia 14.09.2007 r. wynika, że Skarżąca nie korzysta ze świadczeń pomocy w formie środków pomocniczych i przedmiotów ortopedycznych z Działu Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych. Zarówno Skarżąca jak i jej syn nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca zasadnie podnosi, iż w z faktu, że nie pobiera świadczeń socjalnych nie wynika jej dobra sytuacja materialna. Jej zdaniem świadczenia te nie przysługują jej ze względów formalnych. Fakt, że Skarżąca nie korzysta z tych świadczeń nie może przemawiać na jej niekorzyść. Mając na uwadze - powyższe okoliczności Sąd uznał, iż w świetle zebranego materiału dowodowego nie wyjaśniono, że w tej konkretnej sytuacji nie zachodzą uzasadnione okoliczności pozwalające na skorzystanie z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym naruszono przepis art. 107 kpa. W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ppsa Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/I.Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/D.Rzyminiak – Owczarczak KB/