II SA/Wa 58/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Starosta [...] w dniu [...] sierpnia 2001 r. wydał J. B. akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. z 1997 r., Dz. U. Nr 56, poz. 239 ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, iż przyznano zainteresowanej stopień awansu zawodowego z uwagi na pozytywny wynik egzaminu przed Komisją Egzaminacyjną na stopień nauczyciela mianowanego i wymagane kwalifikacje wyższe zawodowe z przygotowaniem pedagogicznym. W związku z powyższym J. B. może być zatrudniona w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach zawodowych oraz placówkach oświatowo-wychowawczych z wyjątkiem specjalnych. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdził z urzędu nieważność aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego wydanego skarżącej przez Starostę [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Starosta [...], nadając skarżącej stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego rażąco naruszył art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, ponieważ w dniu uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego J. B. nie posiadała, w świetle § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. z 1991 r. Nr 98, poz. 433 ze zm.), wymaganych kwalifikacji na zajmowanym stanowisku nauczyciela. Posiadany przez nią dyplom ukończenia Państwowego Zaocznego Studium [...] oraz dyplom Studium [...], wydany przez Ministerstwo Kultury i Sztuki i Ministerstwo Obrony Narodowej, nie stanowiły kwalifikacji zgodnych z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć na zajmowanym stanowisku nauczyciela – instruktora w Młodzieżowym Domu Kultury w L. J. B. złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie, jednakże Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy – Karta Nauczyciela, utrzymał tę decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a-3 ustawy – Karta Nauczyciela warunkiem nadania stopnia nauczyciela mianowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest: spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 powołanej ustawy - Karta Nauczyciela oraz zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 2 tej ustawy nauczycielowi, który nie spełnia ww. warunków, organ prowadzący szkołę odmawia nadania stopnia nauczyciela mianowanego w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie natomiast do § 3 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., obowiązującego w dniu nadania J. B. stopnia nauczyciela mianowanego, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – instruktora w młodzieżowym domu kultury posiadała między innymi osoba, która ukończyła jedną z określonych w tym przepisie form kształcenia, tj. studia wyższe, studia podyplomowe, kolegium nauczycielskie, studium nauczycielskie na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć. Organ stwierdził, iż ukończone przez skarżącą policealne studium kulturalno - oświatowe nie stanowi takiej formy kształcenia. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż wskazane wyżej studium uznawane było, na podstawie odrębnych przepisów, za wykształcenie na poziomie studium nauczycielskiego jedynie dla celów ustalenia stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli. W świetle zaś rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., które stanowiło podstawę do określenia kwalifikacji nauczycieli na zajmowanym stanowisku, osoba legitymująca się dyplomem ukończenia policealnego studium kulturalno – oświatowego nie posiadała kwalifikacji wymaganych na stanowisku nauczyciela w placówkach oświatowo – wychowawczych. Organ wyjaśnił, iż z uwagi na fakt, że Starosta [...] nadał skarżącej w dniu [...] sierpnia 2001 r. stopień nauczyciela mianowanego, mimo iż nie posiadała ona wymaganego wykształcenia, a tym samym nie spełniała warunków, o których mowa w art. 9b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a-3 ustawy – Karta Nauczyciela, rażąco naruszył prawo. To zaś wypełniło przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Na podstawie art. 9b ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela organem właściwym do stwierdzenia nieważności tej decyzji był [...] Kurator Oświaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego - § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. oraz przepisów prawa procesowego – art. 7, art. 77 i art. 156 § 1 kpa. Stwierdziła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów, że na dzień nadania stopnia awansu zawodowego nie posiadała wymaganych kwalifikacji. Dyplom ukończenia Państwowego Zaocznego Studium [...] oraz dyplom ukończenia Studium [...] potwierdzały jej wyższe wykształcenie pedagogiczne w zakresie niezbędnym do uznania, iż spełniała wymóg "przygotowania pedagogicznego" w rozumieniu rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. Ponadto wyjaśniła, iż praca instruktora – nauczyciela w Młodzieżowym Domu Kultury ze swej istoty różni się od pracy nauczyciela w placówkach szkolnych. Zarzuciła organom rozpoznającym sprawę, iż nie zebrały w sposób wystarczający materiału dowodowego w sprawie odnośnie jej kwalifikacji zawodowych. Jej zdaniem, organy w sposób nieuzasadniony przyjęły, iż nie posiada ona wymaganego wykształcenia i na tej błędnej podstawie faktycznej i prawnej stwierdziły nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Ponadto wskazała, iż w jej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które stało się podstawą wydania zaskarżonych decyzji. Jej zdaniem sytuacja taka miałaby miejsce, gdyby w ogóle nie posiadała praktyki i wymaganego wykształcenia na zajmowanym stanowisku. Dodała, iż jest wysoko wykwalifikowanym nauczycielem z wieloletnim doświadczeniem i kwalifikacjami w wykonywanym zawodzie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, ponawiając argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa niezbędne jest wykazanie, że decyzja taka została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość jego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie [...] Kurator Oświaty, orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2001 r. aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego J. B. Zarzucił tej decyzji, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Starosta [...] nadał bowiem skarżącej stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w sytuacji, gdy nie legitymowała się ona w dniu [...] sierpnia 2001 r., to jest w dniu nadania awansu zawodowego, wymaganym wykształceniem, tym samym nie spełniała warunków do nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Wskazać należy, iż art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) określa wymagania kwalifikacyjne dla osoby na stanowisko nauczyciela. Zgodnie zaś z treścią art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym względnie taka, która ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, dla którego są to kwalifikacje wystarczające. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. z 1991 r. Nr 98, poz. 433 ze zm.), obowiązującym w dacie nadania J. B. stopnia nauczyciela mianowanego, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówce oświatowo - wychowawczej posiadała m.in. osoba, która legitymowała się : 1) dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, 2) dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) inny niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła studia doktoranckie, podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą – z zakresu nauczania przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, 3) dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, 4) dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, 5) dyplomem ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, 6) dyplomem ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli, lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli, 7) dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, 8) dyplomem ukończenia studium nauczycielskiego na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli, lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. J. B. w dniu [...] sierpnia 2001 r. legitymowała się dyplomem ukończenia Państwowego Zaocznego Studium [...] z 1981 r. oraz dyplomem ukończenia Studium [...] z 1989 r. Zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, iż posiadane przez skarżącą kwalifikacje są niewystarczające, gdyż ukończyła ona policealne studium kulturalno - oświatowe, które nie było uznawane za żadną z wymienionych form kształcenia w cytowanym § 3 rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r., tj. studia wyższe, studia podyplomowe, kolegium nauczycielskie, studium nauczycielskie, na kierunku zgodnym lub zbliżonym z rodzajem prowadzonych zajęć. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż skarżąca w dniu nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nie posiadała wystarczających kwalifikacji do uzyskania tego awansu. Starosta [...], wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r., nadał więc stopień awansu zawodowego nauczycielowi, który nie spełniał przesłanek do uzyskania tego tytułu, tym samym rażąco naruszył przepis art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż w niniejszej sprawie naruszenie prawa przez organ nadający stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa przyjmuje się, że "rażące" naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92, publ. ONSA 1993/1/23). W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce – zachodzi wyraźna niezgodność i sprzeczność treści decyzji z powołanymi przepisami prawa. Reasumując, należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.