IV SA/Wa 15/08

WyrokWSA w Warszawie2008-03-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu uzgadniającego, wydane w związku z zażaleniem jednostki organizacyjnej gminy, która nie posiadała uprawnień do wniesienia takiego środka, może zostać uznane za wydane bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jego nieważności?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowień je poprzedzających, ponieważ zostały one wydane bez podstawy prawnej. Podmiot wnoszący środki odwoławcze (jednostka organizacyjna gminy 'L..') nie posiadał uprawnień do ich wniesienia, co czyniło dalsze postępowanie i wydawane w jego wyniku postanowienia wadliwymi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, które uchyliło wcześniejsze postanowienia uzgadniające realizację inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego. Organ odwoławczy odmówił uzgodnienia, powołując się na niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił organowi wybiórcze traktowanie dowodów i wadliwą interpretację przepisów. Sąd uznał, że postanowienia zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ jednostka wnosząca zażalenia (L..) nie miała do tego uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowień je poprzedzających i zasądził od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia na etapie warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...), postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Ł. z dnia (...) maja 2007 r. nr (...) i postanowienia Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...); II. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) października 2007 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, na zasadzie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił swoje postanowienie z dnia (...) sierpnia 2007 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Ł. z dnia (...) maja 2007 r., którym uzgodniono, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6, w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), realizację inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego wraz z infrastrukturą na działce nr ew. (...) w obrębie (...) w Ł., i równocześnie odmówiono przedmiotowego uzgodnienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, opisując przebieg sprawy, organ wskazał, iż postanowieniem z dnia (...) września 2006 r. (mylnie wskazano datę (...) września) organ I. instancji dokonał uzgodnienia dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowienie w tym przedmiocie, w związku z wniesieniem zażalenia przez jednostkę organizacyjna pn. L.., zostało uchylone postanowieniem Dyrektora GLP z dnia (...) listopada 2006 r. Organ I. instancji postanowieniem z dnia (...) maja 2007 r. ponownie uzgodnił realizację przedsięwzięcia na działce nr ew. (...). Wobec wniesienia zażalenia przez L.. postanowienie w tym przedmiocie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. Postanowienie to zostało zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez L. Organ odwoławczy postanowił w całości uwzględnić skargę, odmawiając uzgodnienia dla planowanego przedsięwzięcia. Uzasadniając zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenia, Dyrektor GLP wskazał następujące okoliczności. Z treści planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu z 1993 roku (uchwała Rady Miejskiej Ł. z dnia (...) czerwca 1993 r. nr (...)), który obowiązywał do końca 2003 roku, wynika, iż nie przewidywano innego niż leśny sposobu przeznaczenia przedmiotowego terenu (oznaczony w planie symbolem (...)), choć dopuszczono na nim realizację zabudowy przy spełnieniu szczególnych warunków. Wskazano, iż w przywoływanym we wcześniejszych orzeczeniach administracyjnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w innej sprawie (sygn. IV S.A. 405/06) wyrażono pogląd odnośnie możliwości domniemania wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia terenu, gdy w planie zmianę taką faktycznie przewidywano. Zwrócono uwagę, iż w postanowieniu Wojewody Łódzkiego z dnia (...) kwietnia 2005 r. wskazano, iż nie wyrażono zgody na przeznaczenie gruntu na cele nierolne. W tej sytuacji uzgodnienie inwestycji było niedopuszczalne z uwagi na nie spełnienie wymagania wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze na postanowienie Dyrektora GLP p. M. W., wnioskodawca ustalenia warunków zabudowy, podniósł następujące zarzuty: - sprawa nie została wyjaśniona w sposób wystarczający, gdyż orzeczenie oparto jedynie na wybiórczo zestawionych fragmentach planu zagospodarowania przestrzennego z 1993 roku, bezkrytycznie podzielając zarzuty skargi L. (zarzut naruszenia art. 7. 77, 107 §. 3 k.p.a.), - pomimo braku odnośnego dokumentu w aktach, bardziej uprawniony jest wniosek, iż zgoda na przeznaczenie gruntów na cele nieleśne została wyrażona. W tej sytuacji niezasadna jest odmowa dokonania uzgodnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor GLP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W trakcie rozprawy Skarżący oświadczył, iż nie widzi konieczności przeprowadzenia dowodu z dokumentu tzn. z całości planu zagospodarowania przestrzennego z 1993 roku. Załączone w aktach fragmenty planu są wystarczające dla wyjaśnienia sprawy, jednak jego zapisy zostały wadliwie zinterpretowane. Oświadczył, iż postanowienie Wojewody Łódzkiego zostało wydane w ramach odrębnego postępowania administracyjnego, które zostało zakończone wydaniem dostatecznej decyzji, nie będącej przedmiotem zaskarżenia. Wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w zakresie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, pomimo iż podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających je postanowień, mając na uwadze iż zostały one wydane bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), bowiem podmiot wnoszący środki odwoławcze, w związku z którymi wydawano kolejne orzeczenia, nie mógł ich wynieść skutecznie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie oraz orzeczenia je poprzedzające wydawane były w związku z wnioskiem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Organem tym był Prezydent Miasta Ł., natomiast właściwy w sprawie uzgodnienia, skoro ustalono, iż grunty miały charakter leśny, był w I. instancji Dyrektor RDLP, co wynika z art. 5. ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Podmiot wnoszący w przedmiotowej sprawie środki odwoławcze (zażalenia) a w końcu skarżący postanowienie z dnia (...) sierpnia 2007 r. o nazwie L., nie mógł skutecznie wnosić środków odwoławczych. Jest on bowiem wewnętrzną jednostką organizacyjna gminy (jednostka budżetowa), co wynika z zawartego w aktach administracyjnych uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia (...) czerwca 1996 r. Zadaniem kierownika tej jednostki jest m.in. wykonywanie zadań w zakresie nadzoru nad lasami nie stanowiącymi własności Skarbu Państwa (zadania o charakterze publicznoprawny). Może on generalnie, w granicach przyznanych upoważnień, wykonywać jedynie kompetencje przysługujące właściwym organom gminy (z mocy ustaw, zawartych porozumień bądź innych tytułów). Z kolei organ gminy – Prezydent, skoro jest organem prowadzącym postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, nie dysponuje, co do zasady, środkami procesowymi dla kwestionowania orzeczenia organu uzgadniającego ani z tytułu wykonywania określonych zadań o charakterze publicznoprawnym (w sferze wykonywania tzw. imperium), jak z uwagi na wykonywane zadania związane z zarządem mieniem gminnym i ochroną innych interesów majątkowych gminy (sfera tzw. dominium). Do kwestionowania zapadających w trybie uzgodnień orzeczeń nie są uprawnione również inne organy gminy. Brak uprawnień tych organów dla kwestionowania orzeczeń wydawanych w ramach uzgodnień, przesądza o braku możliwości skutecznego wniesienia środków odwoławczych przez określoną jednostkę organizacyjną gminy. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż generalnie gminna jednostka organizacyjne może mieć status strony w sprawie (art. 29 K.p.a.). Zakres uprawnień procesowych wewnętrznej jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego jest bowiem wyłącznie związany z zakresem zadań i kompetencji wykonywanych przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. W jej to kompetencji pozostaje powołanie określonej jednostki organizacyjnej. Z uwagi na treść art. 134 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie zajmuje stanowiska w kwestii zgodności z prawem postanowienia z dnia (...) września 2006 r., w szczególności nie wypowiada się, czy w sytuacji, gdy w planie zagospodarowania przestrzennego nie przewidywano przeznaczenia gruntów na cele nierolne i nieleśne, jedynie określając szczególne warunki zabudowy tego rodzaju gruntów (np. dogęszczenie istniejącej zabudowy itp.), można domniemywać, iż kiedykolwiek wystąpiono o zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolne lub nieleśne i, że zgoda taka została uzyskana, a więc czy w takim przypadku można przyjąć, iż warunek wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został spełniony. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrując ponownie sprawę, w związku z odwołaniem wniesionym przez jednostkę organizacyjną L., Dyrektor GLP uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło