III SA/Gd 10/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2007 r. nr [...] Wójt Gminy [...], powołując się m.in. na treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz.993) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu M. M. z pobytu stałego w Z. ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Gmina [...] z dniem 1 stycznia 2001r. zawarła z M. M. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego j/w. Umowę zawarto na czas oznaczony ustalony zdarzeniem sprawowania opieki nad stadionem w Z. Zakres obowiązków związanych z dozorem stadionu strony ustaliły w oddzielnym porozumieniu. Z dniem 1 stycznia 2005r. strony zmieniły umowę na czas nieokreślony z prawem zamieszkiwania w lokalu matki E. M. i siostry A. M. Porozumienie w zakresie dozoru nad stadionem nie uległo zmianie co potwierdził M. M. w piśmie z dnia 23.04.2007r. M. M. w dniu 15.11. 2003r. zawarł związek małżeński z K. S. Po ślubie zamieszkał w mieszkaniu żony w T. przy ul. [...]. Od tej daty zaprzestał również dozoru i opieki nad stadionem. W mieszkaniu pozostawił matkę i siostrę. Przeprowadzone postępowanie dowodowe w szczególności zeznania świadków wykazały, że M.M. faktycznie opuścił lokal przy ul. [...]. Jest tam widziany bardzo rzadko natomiast w toku toczącego się postępowania przyjeżdżał częściej. Z zeznań matki E. wynika, że M. M. nigdy nie opuszczał lokalu i nie zamieszkał w T. w mieszkaniu żony a wręcz przeciwnie w tamtym mieszkaniu bywa sporadycznie. Zeznania te organ ocenił jako niewiarygodne ponieważ świadek ten oprócz bliskiego pokrewieństwa jest osobiście zainteresowany w wykazaniu faktu zamieszkiwania syna w lokalu w Z., gdyż na podstawie umowy najmu jest osobą upoważnioną do zamieszkiwania w lokalu, zaś w sytuacji wymeldowania syna a następnie utraty przez niego statusu najemcy będzie musiała opuścić lokal. Z tych przyczyn organ na podstawie art. 80 kpa. odmówił uwzględnienia tych zeznań jako nielogicznych i sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym. Zeznania te w ocenie organu sprzeczne są z zasadami doświadczenia życiowego, a mianowicie małżonkowie tworząc razem z dziećmi rodzinę zamieszkują razem co jest regułą- jeżeli nie pozostają w separacji. W tej sprawie nikt o pozostawaniu w separacji małżonków nie zeznał. Również inne dowody jak zaprzestanie opieki nad stadionem uzasadniają danie wiarygodności zeznaniom świadków. Nadto organ powołał się na utrwalone orzecznictwo w zakresie przesłanek umożliwiających ustalenie kiedy mamy do czynienia z trwałym i dobrowolnym opuszczeniem lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Zarzucił, że Wójt Gminy nie rozstrzygał w oparciu o posiadane dowody a wybiórczo je zinterpretował, by osiągnąć wcześniej zamierzony cel. Mieszkanie w T., składające się z dwóch pokoi i kuchni, łazienki – nie jest mieszkaniem żony a jest przedmiotem najmu teściów. Zamieszkuje w nim na powierzchni 39 m2 pięć osób. Żona jest zatrudniona w Firmie Handlowej w Z. i po zakończeniu urlopu wychowawczego zamierza nadal pracować w tym zakładzie. Odwołujący podał, że przez okres ostatnich pięciu lat pracował w M. i T., w tym okresie jedynie przez trzy miesiące pracował w Austrii ponieważ w Z. nie mógł znaleźć zatrudnienia. Wskazał, że zamiarem jego i żony jest w przyszłości zamieszkanie na stałe w Z., gdyż chcą wybudować tam dom. Podał także, iż nie jest prawdą, że strony łączy umowa najmu z dnia 1.01.2001r. bowiem strony zawarły w dniu 1.06.2005r. nową umowę. Nie wiąże ona już stosunku najmu z pracą na terenie stadionu a czynsz najmu ma być płacony w wysokości czynszu regulowanego. Zarzucił uniemożliwienie przez urzędnika gminy z zapoznaniem się z dokumentami w sprawie. Rozpoznając odwołanie M. M. Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 października 2007r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy M.M. trwale i dobrowolnie opuścił omawiany lokal. Jak bowiem ustalono zamieszkuje on w innym miejscu. Zgromadzony materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego potwierdził, że sporny lokal nie jest centrum życiowym M. M. Świadkowie, których przesłuchano na okoliczność jego zamieszkiwania – J. K.. S. F. i M. H. potwierdzili, że skarżący mieszkał w przedmiotowym lokalu, jednak aktualnie w nim nie zamieszkuje. Powyższe osoby są zawodowo związane z obiektem sportowym, na terenie którego znajduje się sporny lokal. Organ odwoławczy odmówił wiarygodności zeznaniom matki, która twierdziła, że syn z nią zamieszkuje, gdyż osoby bywające codziennie w okolicy spornego lokalu tego faktu nie potwierdziły natomiast sam zainteresowany nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających fakt jego zamieszkiwania w spornym lokalu. Organ zeznania pozostałych świadków obcych dla skarżącego, uznał za wiarygodne ponieważ były one spójne i logiczne. Podkreślił, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny. W skardze M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...]. Zarzucił naruszenie prawa poprzez pominięcie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. jego zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, które stanowi jego centrum życiowe. Podał, że w lokalu przebywał tylko nocą z uwagi na konieczność świadczenia pracy daleko od miejsca stałego zamieszkania a obecnie świadczy pracę na budowach eksportowych. Zarzucił stronniczość zeznań świadków zwłaszcza M. H., który miał obietnicę zawarcia umowy najmu na sporny lokal po rozwiązaniu umowy ze skarżącym. Zdaniem skarżącego również wyniki kontroli meldunkowej jak i złożone przez niego w odwołaniu oświadczenie o gotowości zamieszkania w przyszłości wraz z rodziną w Z. zostały tendencyjnie ocenione przez organy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podnieść należy, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jedynie ustalenie czy strona skarżąca mieszka w spornym lokalu, a jeśli nie – czy opuściła go w sposób trwały i dobrowolny. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przyjęły za udowodnione, że skarżący z własnej woli opuścił sporny lokal. Ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania zostało w ocenie Sądu należycie ocenione i udowodnione w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać ( art. 190 ust. 3 Konstytucji). Utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej Lex nr 50123). Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że "opuszczenie" spornego lokalu przez stronę skarżącą miało charakter trwały i wynikało z jej woli, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zauważyć bowiem należy, że nawet pozostawienie rzeczy osobistych i wyposażenia mieszkania, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym lokalu. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd uznał za zasadne wnioski jakie wyciągnął organ drugiej instancji z jego oświadczenia złożonego w odwołaniu o zamiarze zamieszkania w przyszłości w Z. wraz z najbliższą rodziną po zakończeniu urlopu wychowawczego żony i znalezieniu przez niego samego pracy w okolicy Z. Oświadczenie to bowiem koresponduje z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Świadkowie obcy dla skarżącego zeznali, że nie jest on widywany w miejscu stałego zamieszkania a uwzględniwszy fakt zatrudnienia w pobliżu T. oraz zamieszkiwanie żony wraz ze wspólnymi dziećmi u jej rodziców, stwierdzić należy, iż centrum życiowe skarżącego w czasie prowadzonego postępowania znajdowało się w miejscu zamieszkania jego żony. Wniosek taki wynika z doświadczenia życiowego. Gdyby było przeciwnie to - nie skarżący jeździłby do żony i dzieci na weekendy do T. tylko cała rodzina spędzałaby je w Z. Trudno bowiem przyjąć, że praktycznie cały czas zarówno w okresie związanym z pracą jak i wypoczynkiem skarżący spędza poza miejscem, które stanowi jego centrum życiowe. Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw aby zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym uznał, iż brak jest podstaw do uznania zarzutu, że postępowanie prowadzone było tendencyjnie a ocena zebranych dowodów narusza przepis art.80 kpa. Z braku inicjatywy w zakresie zgłaszanych dowodów w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, skarżący nie może wywodzić skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W piśmie z dnia 16 lipca 2007r. został bowiem poinformowany na podstawie art.73 kpa. o prawie zapoznania się z zebraną dokumentacją. Niezależnie od powyższego, Sąd podkreśla, iż instytucja zameldowania po przywołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby, co oznacza, że ani organy administracji publicznej ani dokonujący kontroli ich decyzji sąd administracyjny nie zajmuje się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie tytułem prawnym do lokalu, będącego przedmiotem postępowania. Z powyższego wynika, iż osobie, która faktycznie zamieszkuje w lokalu, organ ewidencyjny nie może odmówić w nim zameldowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.