VI SA/Wa 2175/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-07
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Czarnecki, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy firma wynajmująca pojazd wraz z kierowcą do transportu odpadów, która nie posiada zezwolenia na transport odpadów, może zostać ukarana karą pieniężną za wykonywanie takiego transportu, jeśli pojazd był wynajęty na cele działalności najemcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, iż skarżąca firma faktycznie wykonywała przewóz odpadów bez wymaganego zezwolenia. Sąd uznał, że skarżąca, wynajmując pojazd wraz z kierowcą firmie O. Sp. z o.o. na cele jej działalności, utraciła prawo dysponowania pojazdem, a tym samym nie mogła być uznana za podmiot wykonujący transport odpadów bez zezwolenia. Organy nie wyjaśniły wystarczająco, kto faktycznie dysponował pojazdem i kto był odpowiedzialny za brak zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na "M. Sp. z o.o." za wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała, że pojazd należący do skarżącej firmy, wynajęty wraz z kierowcą firmie O. Sp. z o.o., przewoził odpady. Organy administracji uznały, że skarżąca naruszyła przepisy ustawy o transporcie drogowym i ustawy o odpadach. Skarżąca podniosła, że nie jest stroną postępowania, ponieważ pojazd był wynajęty na cele działalności najemcy, a ona sama nie posiadała zezwolenia na transport odpadów ani nie była posiadaczem odpadów w rozumieniu przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r sprawy ze skargi "M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 roku; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2007r., nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z odwołana – skarżącej –" M. Sp. z o.o. w R. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 6.000,00 zł.
Ustalono, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Powyższe stwierdzono podczas kontroli pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze marki B. o numerze rejestracyjnym [...] kierowanego przez Pana A. S. Kontrola miała miejsce w dniu [...] czerwca 2006 r. na drodze krajowej nr [...] . Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] , którego podpisania kierowca odmówił.
Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 6000 zł za wykonywanie transportu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia.
Organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 92 ust. l pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o odpadach podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Podniesiono, iż konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 7.2. załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje karą w wysokości 6.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Zdaniem organu II instancji, zgodnie z art. 28 ustawy o odpadach, prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów oraz prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1a i 4.
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r o odpadach (t. j. Dz. U. Nr 39, poz. 251 z 2007r z późn. zm.) prowadzący działalność wyłącznie w zakresie transportu odpadów prowadzi ewidencję z zastosowaniem karty odpadu.
Podniesiono, że zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt. 13 posiadaczem odpadów jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów.
Zdaniem organu bezspornym jest, że na podstawie dokumentu [...] nr [...] oraz karty przekazania odpadu nr [...] w chwili kontroli dokonywany był przewóz odpadów o kodzie [...] - osad pofiltracyjny, między posiadaczem odpadów – Z. S.A., z siedzibą we W., a odbiorcą "G. z siedzibą w S.
Podniesiono, że "G., nie posiada środków transportowych, a przewóz wykonywała firma "M. Sp. z o.o., która zgodnie z przepisami art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach winna legitymować się decyzją uprawniającą do wykonywania transportu odpadów.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazano, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, dlatego też słusznym było nałożenie kary za powyższe naruszenie. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia wynikającego z lp. 7.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu argumenty strony podnoszone w odwołaniu, nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania.
W skardze do sądu wnoszono o uchylenie decyzji w całości. Wskazano na naruszenie art. 28 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania w stosunku do skarżącej, podczas gdy w ocenie skarżącej nie jest ona stroną tego postępowania. Podniesiono, że O. Sp. z o.o., która dokonała wynajmu samochodu do transportu w/w towaru, nie zaopatrzyła pracownika skarżącej w ten dokument, posiadał on jedynie dowód wydania [...]. Wskazano, że na okres od [...] czerwca 2006 r. do [...] czerwca 2007 r. została sporządzona umowa między firmami: "M. Sp. z o.o. i O. Sp. z o.o., której przedmiotem był wynajem zestawu pojazdów, określonego w § 1 tej Umowy, wraz z kierowcą P. A. S. Zgodnie z § 3 Umowy, wynajmowany samochód miał być wykorzystywany przez najemcę wyłącznie na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W związku z tym, jeżeli firma wynajmująca wiedziała, co będzie przewożone w tym czasie, powinna wyposażyć kierowcę w stosowne dokumenty i pozwolenia.
Podniesiono, że karta przekazania odpadu nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. została wystawiona przez firmę O. Sp. z o.o., czyli podmiot dokonujący transportu odpadów - osad pofiltracyjny. Uznano, że gdyby skarżąca była wykonawcą transportu odpadów zgodnie z kartą odpadów byłaby zobowiązana do jej wystawienia. Tymczasem skarżąca nie posiada żadnego takiego dokumentu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko uznając, że to skarżąca wykonywała przewóz drogowy odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia. Wskazano, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251), prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów oraz prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia (...). Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów wydaje starosta. Zdaniem organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący, w dniu przeprowadzenia kontroli, dokonywał przewozu odpadów o kodzie [...] (osad pofiltracyjny) bez wymaganego zezwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Faktem bezspornym w sprawie jest okoliczność, że dniu [...] czerwca 2006 r. pracownik firmy "M. sp. z o.o. został zatrzymany do kontroli przez inspektorów transportu drogowego we W. Ładunkiem na samochodzie były odpady - osad pofiltracyjny [...], odebrane z Z. S.A. na rzecz firmy "G. Bezspornym jest że, na podstawie dokumentu [...] oraz karty przekazania odpadu nr [...] w chwili kontroli dokonywany był przewóz odpadów - osad pofiltracyjny, między ww. podmiotami.
Organy wskazały, że stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o odpadach podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Podniesiono, iż konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 7.2. załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje karą w wysokości 6.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia.
Wskazano, że zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt. 13 posiadaczem odpadów jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Skarżąca podniosła, że na okres od [...] czerwca 2006 r. do [...] czerwca 2007 r. została sporządzona umowa między firmami: "M. Sp. z o.o. i O. Sp. z o.o., której przedmiotem był wynajem zestawu pojazdów, określonego w § 1 tej Umowy, wraz z kierowcą p. A. S. Zgodnie z § 3 Umowy, wynajmowany samochód miał być wykorzystywany przez najemcę wyłącznie na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W związku z tym, jeżeli firma wynajmująca wiedziała, co będzie przewożone w tym czasie, powinna wyposażyć kierowcę w stosowne dokumenty i pozwolenia.
Jak wynika z art. 1 ustawy o odpadach, jej celem jest takie określenie zasad postępowania z odpadami, które zapewnia ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a także zapobieganie powstawaniu odpadów, ograniczenie ich ilości i negatywnego oddziaływania na środowisko, odzysk i unieszkodliwianie. Realizacji tych celów podporządkowane są dalsze uregulowania ustawy, która w licznych przepisach przewiduje daleko idącą reglamentację działalności związanej z odpadami.
Zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 175, poz. 1458) z kategorii "posiadacz odpadów" wyłączony został prowadzący działalność w zakresie transportu odpadów. Przepis art. 28 ust. 1, ustawy o odpadach wskazuje , że prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie takie wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania posiadacza odpadów (art. 28 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy o odpadach). Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy przez posiadacza odpadów rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Jak wynika z załączonego do akt sądowych odpisu KRS skarżącego nie prowadzi on działalności w zakresie transportu odpadów. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 4 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli (oraz wydania obydwu decyzji) wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów powinien zawierać m.in. wskazanie sposobu i środków transportu odpadów oraz przedstawienie możliwości technicznych i organizacyjnych pozwalających należycie wykonywać działalność w zakresie zbierania lub transportu odpadów. W ocenie Sądu ustawodawca nie tylko nie wymagał, aby wnioskujący o wydanie zezwolenia wykonywał przewozy jedynie własnymi środkami transportu, ale nakazywał by wnioskujący o wydanie zezwolenia wskazał zarówno "środki transportu odpadów" jak i "możliwości techniczne i organizacyjne" pozwalające należycie wykonywać ww. działalność. Ustawodawca dopuszczał wykonywanie transportu odpadów innych niż niebezpieczne za pomocą pojazdów nie należących do posiadającego zezwolenie. Artykuł 28 ust. 5 zawiera szczegółowe postanowienia dotyczące treści zezwolenia. Zezwolenie w zakresie zbierania i transportu odpadów określa rodzaje odpadów, obszar działalności, miejsce, sposób i rodzaj magazynowania, opis dalszego zagospodarowania, sposób i środki transportu, ewentualne dodatkowe warunki, czas obowiązywania zezwolenia. Jak wynika z powyższego, zezwolenie określa wszelkie aspekty prowadzonej działalności, co pozwala wysnuć wniosek, że wolą ustawodawcy było usunięcie w tym względzie wszelkiej dowolności. Skontrolowany pojazd, nie był zgłoszony do wniosku o wydanie zezwolenia. Powstaje więc pytanie kto wykonywał przewóz drogowy odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia i kto w dacie kontroli był posiadaczem odpadów. W ocenie sądu posiadaczem odpadów pomimo wykonywania transportu nie była skarżąca. Na podstawie dokumentu [...] oraz karty przekazania odpadu nr [...] w chwili kontroli dokonywany był przewóz odpadów o kodzie [...] - osad pofiltracyjny, między posiadaczem odpadów – Z. S.A., z siedzibą we W., a odbiorcą - "G. z siedzibą w S. Jak wynika z powołanych dokumentów prowadzącym działalność w zakresie transportu odpadu nie może być skarżąca. Z pisma Starosty Powiatowego w S. z dnia 13 września 2006r. wynika, iż "G. posiadała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów. Podobny zapis znajduje się w decyzji z 4 lipca 2005 r. wydanej dla O. Sp. z o.o. Tak więc pomimo tego, że transport faktycznie wykonywany był pojazdem skarżącej to pojazd na podstawie umowy zawartej między skarżącą a O. Sp. z o.o., nie był w dyspozycji skarżącej. Na podstawie wskazanej umowy skarżąca faktycznie utraciła prawo dysponowania pojazdem.
Na jakiej podstawie organ dał wiarę pismu "G. a nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej nie zostało wskazane a było to niezbędne w świetle cytowanej już wyżej umowy. Nie zostało jasno wskazane czy dysponująca pojazdem w dacie jego kontroli O. Sp. z o.o. dokonała jego podnajmu czy też pomimo brzmienia umowy pojazd znalazł się w dyspozycji skarżącej.
Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło