IV SA/Gl 1208/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-03-07
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora powiatowego centrum pomocy rodzinie osobie, która nie posiada wymaganej specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały zarządu powiatu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymogi kwalifikacyjne określone w art. 122 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, w tym posiadanie specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, obowiązują również osoby, którym powierzono jedynie pełnienie obowiązków kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Skoro uchwała powierzyła te obowiązki osobie niespełniającej wymogów ustawowych, stwierdzenie jej nieważności przez organ nadzoru było uzasadnione.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu podjął uchwałę o powierzeniu Panu A. W. pełnienia obowiązków Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Wojewoda Ś. stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że Pan A. W. nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych, w szczególności nie posiada wymaganej specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Skarżący Powiat zarzucił organowi nadzoru błędną interpretację przepisów, twierdząc, że wymogi te nie dotyczą osób, którym jedynie powierzono pełnienie obowiązków, a Pan A. W. spełnia inne wymagania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r. sprawy ze skargi Powiatu A na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora powiatowego centrum pomocy rodzinie oddala skargę
W dniu [...] r. Zarząd Powiatu Z. podjął uchwałę nr [...] w sprawie powierzenia Panu A. W. pełnienia obowiązków na stanowisku Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. na czas określony od dnia [...] r. do dnia [...] r. Jako podstawę prawną uchwały powołał art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) w związku z § [...] ust. [...] Statutu Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z., a jej wykonanie powierzył Staroście Powiatu Z.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Ś., powołując się na treść art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, stwierdził nieważność powołanej uchwały, jako niezgodnej z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że uchwała w sposób istotny narusza powołany przepis w kwestii wymagań kwalifikacyjnych osób kierujących jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej. Osoby takie mają obowiązek spełniać łącznie dwie przesłanki - posiadać, co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej i specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Wymogi te odnoszą się zarówno do osób, którym powierzono stanowisko kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, jak również do osób, którym powierzono jedynie pełnienie obowiązków kierownika takiej jednostki. Zdaniem organu nadzoru, Pan A. W., któremu Zarząd Powiatu Z. powierzył pełnienie obowiązków na stanowisku Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. w rzeczywistości jest osobą kierującą jednostką organizacyjną pomocy społecznej. Tymczasem z posiadanych dokumentów wynika, że nie posiada on ukończonej specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej i to zarówno w chwili ubiegania się, jak również w chwili objęcia tego stanowiska, co uzasadnia podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego. Nadto, bez znaczenia dla sprawy jest okoliczność, że w miesiącu [...] r. rozpocznie studia podyplomowe z powołanego zakresu, bowiem ich rozpoczęcie nie jest równoznaczne z posiadaniem wymaganej specjalizacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zarząd Powiatu Z. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego i umorzenie postępowania. Zarzucił, że organ nadzoru błędnie zinterpretował przepis prawa materialnego art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez przyjęcie, że powierzenie Panu A. W. pełnienia obowiązków na stanowisku Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. jest równoznaczne z powołaniem na to stanowisko oraz wadliwie uznał, że treść art. 122 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oznacza, że tylko ukończenie studiów podyplomowych z zakresu pomocy społecznej, a nie ich rozpoczęcie jest równoznaczne z uzyskaniem specjalizacji z tego zakresu. W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z argumentacją organu nadzoru i wywiódł, że Pan A.W. spełnia wszystkie wymogi określone w art. 122 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, bowiem ma wykształcenie wyższe z zakresu administracji i podjął studia podyplomowe, w których to programie uwzględniono minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej oraz posiada doświadczenie kierownicze, gdyż pełnił już wcześniej funkcję wójta i sprawował nadzór nad funkcjonowaniem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. Skarżący wskazał również, że nie powołał Pana A. W. na to stanowisko, z uwagi na brak spełnienia przez niego wymogu formalnego w postaci specjalizacji z zakresu pomocy społecznej, a jedynie powierzył mu to stanowisko do czasu uzupełnienia wykształcenia, celem zapewnienia ciągłości funkcjonowania jednostki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś.wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że organy samorządu terytorialnego obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Zatem, skoro ustawodawca przy określaniu wymogów formalnych dla osób kierujących jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej posłużył się w art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zwrotem "obowiązek", to wymogi te obowiązują już od chwili zatrudnienia danej osoby, a samo rozpoczęcie studiów podyplomowych nie jest równoznaczne z uzyskaniem specjalizacji wymaganej tym przepisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej, wykonywana przez sądy administracyjne, obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd może uchylić zaskarżony akt, w oparciu o art. 148 ustawy p.p.s.a.
W sytuacji, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, możliwość jego wzruszenia jest wykluczona, a skarga podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) organ nadzoru orzeka o nieważności uchwały w razie jej sprzeczności z prawem.
W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru wykazał istnienie takiej sprzeczności.
Przechodząc do rozważań w zakresie merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia przypomnieć należy, że w myśl art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym do zadań zarządu powiatu należy zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.
Stosownie do treści art. 122 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej, przy czym ukończenie studiów podyplomowych dla osób posiadających wykształcenie wyższe, w których programie uwzględniono minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, jest równoznaczne z uzyskaniem przez absolwentów tych studiów specjalizacji.
Skarżący wywodzi, że ustawodawca wymóg dotyczący posiadania określonej specjalizacji, skierował jedynie do osób powołanych na stanowisko kierownicze, a nie do osób, którym powierzono pełnienie tych obowiązków, jak to ma miejsce w zakwestionowanej uchwale nr [...] z dnia [...] r.
Zdaniem Sądu, poglądu tego nie można podzielić, bowiem za wadliwą należy uznać uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, jak i taką, która nie realizuje powierzonego zakresu zadań, w kwestiach uznanych przez ustawodawcę za niezbędne. Wymóg posiadania, co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej oraz specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, wynika wprost z art. 122 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a nie z woli organu nadzoru. Omawiany przepis wymaga od osoby kierującej jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej stosownych kwalifikacji i spełnienia określonych warunków, wymogi te - w braku odmiennej regulacji - obowiązują również w chwili powierzenia stanowiska danej osobie. W przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji zatrudniania na takich stanowiskach osób nie spełniających kryteriów ustawowych, co stanowi naruszenie prawa w kwestiach uznanych przez ustawodawcę za niezbędne.
Reasumując, w świetle bezspornych ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ nadzoru, należało podzielić zaprezentowane w rozstrzygnięciu nadzorczym stanowisko, że wymogi określone w art. 122 ustawy o pomocy społecznej obowiązują także osoby, którym powierzono pełnienie obowiązków kierownika jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. Skoro, zakwestionowaną uchwałą powierzono te obowiązki osobie nie spełniającej wymogów ustawowych, czego skarżący nie negował, to stwierdzenie nieważności tej uchwały jest w pełni uzasadnione. Konsekwentnie należy przyjąć, że realizując powołane zadania skarżący nie może działać w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu, bowiem organ nadzoru prawidłowo przyjął i ocenił warunki kwalifikacyjne jakie są zobowiązane spełniać osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, określone w art. 122 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło