II SA/Kr 1194/06
WyrokWSA w Krakowie2008-03-10
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Kazimierz Bandarzewski, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych może zostać wydana w sytuacji, gdy poprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze, a sam plan utracił moc obowiązującą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na gruntach rolnych. Nawet jeśli poprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze, a zgoda Ministra Rolnictwa została wydana, to utrata mocy obowiązującej planu oraz wygaśnięcie zgody uniemożliwiają ustalenie warunków zabudowy w oparciu o te dokumenty. Zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wymaga aktualnego planu miejscowego lub przepisów szczególnych, a sama decyzja o "odrolnieniu" nie stanowi trwałej zmiany przeznaczenia bez odpowiedniego planu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla kompleksu sportowo-mieszkalno-hotelowego na działkach rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił, powołując się na przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i brak możliwości zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na budowlane bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym postępowaniu, organ pierwszej instancji ponownie odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że poprzedni plan miejscowy przewidywał zmianę przeznaczenia gruntów i że taka zmiana ma charakter trwały, niezależnie od utraty mocy obowiązującej planu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: AWSA Kazimierz Bandarzewski WSA Ewa Rynczak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy skargę oddala.
Dnia [...] r. K. H. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: kompleks sportowo-mieszkalno-hotelowy wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...] (obiekty kubaturowe); nr [...], nr [...], nr [...] obr, [...] i [...] obr. [...] (infrastruktura).
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].2003 r. nr [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: budowa kompleksu sportowo-mieszkalno-hotelowego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...] (obiekty kubaturowe); nr [...], nr [...], nr [...]obr, [...] i [...] obr. [...] (infrastruktura). W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że odmowa ustalenia warunków wynika z zakwalifikowania terenu inwestycji na grunty rolne klasy [...] i w związku z ustaniem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na tym terenie nie można zmienić przeznaczenia gruntów rolnych na tereny budowlane.
Od decyzji tej wniesiono odwołanie i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].2003 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi l-instancji.
Podstawą wydania takiej decyzji był brak uzgodnienia jej treści z właściwym wojewodą oraz nie przeprowadzenie obligatoryjnej rozprawy administracyjnej . Wskazano również, że w tej sprawie zasadnym było stosowanie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W dniach: [...].2004r., [...].2004r. oraz [...].2004r, przeprowadzono w sprawie rozprawy administracyjne, po czym sporządzono projekt decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Projekt ten - zawierający propozycje odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu -został pozytywnie uzgodniony w dniu [...].2005 r. przez Wojewodę [...]
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].2006r. numer [...], działając na podstawie art.39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 i art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
Sygn. akt IIS A/Kr 1194/06
W uzasadnieniu te] decyzji wskazano, że w sprawie zastosowano procedurę obowiązująca w przypadku braku planu miejscowego. Tym samym należało orzekać na podstawie przepisów szczegółowych, do których należy zaliczyć przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995r o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ l-instancji szczegółowo wskazał na klasy bonitacyjne działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym, zakwalifikowanymi przede wszystkim jako działki rolne klasy Ula. W związku z tym, że w przeważającym zakresie teren przyszłej inwestycji stanowi użytek rolny tym samym nie można było ustalić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Powołano się na art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który odsyła do planu miejscowego w zakresie zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cele budowlane. Ponieważ taki plan nie obowiązywał, tym samym nie można było dokonać zmiany przeznaczenia tych gruntów. Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji stanowiłoby zmianę przeznaczenia tych gruntów w decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, czym naruszono by art. 7 powołanej ustawy.
Decyzję tą doręczono pełnomocnikowi K. H. w dniu [...].2006r.
Dnia [...].2006r. radca prawny M. S. działający imieniem K. H. wniósł odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty lub uchylenia i przekazania organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. "Należy się zgodzić z organem l instancji, iż przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego." Raz dokonane zakwalifikowanie co do przeznaczenia gruntów w planie miejscowym obowiązuje na przyszłość nawet, gdyby sam plan utracił ważność. Przeznaczenie nieruchomości na cel nierolniczy lub nieleśny ma charakter formalny, jednorazowy i definitywny. Może być zmienione tylko w sposób wyraźny. Z natury rzeczy zmiana taka może nastąpić tylko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Za interpretacją taką przemawia również art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i poprzedniej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
Z przepisu tego można wyprowadzić wniosek, iż jednym przypadkiem zmiany sposobu korzystania lub przeznaczenia nieruchomości może być uchwalenie planu miejscowego albo jego zmiana. Ustawodawca nie przewidział w powołanym przepisie utraty mocy obowiązującej jako przesłanki zmiany przeznaczenia (i obowiązku zadośćuczynienia). Pogląd taki podziela zarówno doktryna (por. K. Małysa, Ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla gruntów rolnych, ST 2003, Nr 11, s. 30 i n.) jak i orzecznictwo, por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2000 r. (sygn. II SA 2437/99). Po drugie, nie jest możliwa zmiana przeznaczenia nieruchomości na skutek utraty mocy obowiązującej przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wniosek taki można wyprowadzić już z samego brzmienia przepisu art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że "ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości", nie można stąd wywieść wniosku, że sposób korzystania z nieruchomości kształtuje brak miejscowego planu. Po trzecie, zważyć należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. To że plan zagospodarowania przestrzennego In genere traci moc, wcale nie musi oznaczać, że w konkretnym przypadku nie znajdzie zastosowania, tak samo jak w przypadku uchylonych lub zmienionych ustaw trwają wywołane przez nie skutki prawne i toczą się na ich podstawie wszczęte w czasie ich obowiązywania postępowania. Utrata mocy oznacza tylko, że w oparciu o taki plan nie można wydawać decyzji, o ile wniosek o ich wydanie wpłynął po wejściu w życie ustawy o planowaniu przestrzennym. Skoro bowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest desygnatem nazwy "przepisy dotychczasowe", nie istnieje żaden powód, aby ewentualny konflikt norm rozstrzygać na niekorzyść wnioskodawcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] .2006r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - mającej zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 85 ust. l tej ustawy) - "w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 1, na podstawie przepisów szczególnych. W przedmiotowej sprawie teren wnioskowanej inwestycji nie jest objęty (od dnia 1.01.2003r.) żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co powoduje, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy szczególne, do których należy ustawa z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 16, póz. 78 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że jedyną prawnie dopuszczalną formą przeznaczenia terenu na cele nierolnicze oraz nieleśne jest forma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uzyskana (przy jego opracowywaniu) zgoda stosownego organu na zmianę przeznaczenia. Jak wynika z zapisu zawartego w ust. 2 (art. 7 tej ustawy) przeznaczenie (w planie) na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Zgoda taka nie jest równoznaczna z wyłączeniem gruntów z produkcji rolniczej na cele nierolnicze. Zatem, w przedmiotowej sprawie, rolny charakter gruntu objętego wnioskiem nie budzi wątpliwości, gdyż według załączonej mapy ewidencyjnej i wypisu z ewidencji gruntów) jest zaliczony do użytków rolnych klasy III a (R Ula). Zwarty obszar tego terenu (dz, [...],[...],[...],[...]) - planowany obecnie przez Inwestora do przeznaczenia na cele nierolnicze -stanowi rolę klasy [...]- o łącznej pow. [...] ha. Dlatego Kolegium podzieliło pogląd organu l instancji, że wnioskowana inwestycja nie jest zgodna z przepisami odrębnymi tj. przepisami ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych., co powoduje, że dla tej inwestycji nie jest możliwe ustalenie - w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - na gruncie rolnym warunków zabudowy, gdyż w istocie stanowiłoby to (w przypadku braku planu miejscowego) ustalenie przeznaczenia terenu w decyzji.
Odnosząc się do zawartej w odwołaniu argumentacji i wyrażonego poglądu, iż przeznaczenie nieruchomości na cel nierolniczy lub nieleśny ma charakter jednorazowy i definitywny, w konsekwencji czego, utrata mocy obowiązującej planu zagospodarowania przestrzennego, nie wpływa na zmianę przeznaczenia nieruchomości, gdy zmiana ta dokonała się już w przeszłości - Kolegium wyjaśniło, że trwała zmiana przeznaczenia
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
gruntu rolnego następuje jedynie w sytuacji uzyskania decyzji o wyłączeniu takiego gruntu z produkcji rolnej. Ustalenia planu (obowiązującego) wraz z uzyskaną zgodą stosownego organu na zmianę przeznaczenia gruntu, nie powodują definitywnej zmiany przeznaczenia tegoż gruntu, dają jedynie podstawę do wystąpienia o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Jak wyżej wykazano (w oparciu o dane z ewidencji gruntów), w odniesieniu do gruntu, stanowiącego w sprawie niniejszej teren inwestycji wyłączenie gruntu nie miało miejsca. Nadto nie cały teren planowanej był objęty (przy sporządzaniu poprzednio obowiązującego planu) zgodą właściwego organu na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Jak bowiem wynika z załączonej do akt sprawy kserokopii fragmentu nieobowiązującego już planu zagospodarowania przestrzennego m. [...], część terenu wnioskowanej przez p. K. H. inwestycji jest położona w tym planie w [...] ([...]). Pozostała (większa) część terenu inwestycji (przekraczająca [...] ha gruntów [...]) znajduje się w [...] Zieleni Publicznej ([...]). Obszar ten ([...]), według informacji uzyskanej z Wydziału Architektury i Urbanistyki UM[...], nie był objęty zgodą Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze, a ponadto zauważyć trzeba, że ustalenia planu, odnoszące się do tego obszaru, nie przewidywały /nawet w ramach funkcji dopuszczalnej/ tego rodzaju (co wnioskowana) inwestycji.
Kolegium wyjaśniło ponadto, iż termin obowiązywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego określony został w art. 67 ust.1 i 67 a ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosowanie zaś do spraw wszczętych (dot. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu) i nie załatwionych decyzją ostateczną, przepisów "dotychczasowych" tzn. obowiązujących w dacie składania wniosku, wynika z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Żadna z tych ustaw nie upoważnia jednak orzekających organów do stosowania dotychczasowego przepisu gminnego jakim jest miejscowy plan. Nie jest zatem możliwe wydawanie decyzji w oparciu o plan nieobowiązujący, nawet w sytuacji, gdy wniosek wpłynie w trakcie jego obowiązywania, Organy orzekające przy ustalaniu warunków zabudowy obowiązuje stan prawny w dacie orzekania.
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
Decyzję tą doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia [...].2006r., a dnia [...].2006r. (data nadania przesyłką poleconą w urzędzie pocztowym [...]) pełnomocnik K. H. radca prawny M. S. wniósł na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji względnie uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzje w tej sprawie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a to art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny, art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zaskarżone decyzje administracyjne zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organy te bezpodstawnie przyjęły bowiem, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntu na inne cele niż rolne. Kolegium bezpodstawnie przyjmuje, iż jedyną możliwością zagospodarowania nieruchomości na cele nierolnicze i nieleśne jest uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw rolnictwa. Organ l, jak i II instancji nie zauważa również, iż w niniejszej sprawie doszło już do zmiany przeznaczenia nieruchomości. Zmiana ta nastąpiła na podstawie poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu. Trzeba bowiem pamiętać, że zmiana przeznaczenia, o której mowa w art. 7 ogrlu jest rodzajowo różna od określenia przeznaczenia nieruchomości i sposobu korzystania z nieruchomości, jaka dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dokonuje się ona w wyniku przeprowadzenia szczególnej procedury określonej w wyżej przytoczonym przepisie (wymóg zgody kompetentnych organów) i wyłącznie formalnie jest włączona do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to określenie przeznaczenia zupełnie inne niż np. określenie, iż na danej nieruchomości może być zlokalizowane budownictwo mieszkaniowe o danej intensywności lub też określenie, że nieruchomość może być przeznaczona tylko pod usługi publiczne. Konieczna jest bowiem uprzednia zmiana przeznaczenia gruntu na cel nierolny lub nieleśny dla określenia, w jaki sposób nieruchomość może być potencjalnie wykorzystywana.
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
Natomiast należy zgodzić się z organami administracyjnymi, iż przeznaczenia gruntów rolnych oraz leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kwestią sporną jest jedynie ustalenie jaki charakter prawny ma "zmiana przeznaczenia". W szczególności chodzi o to, jak trwała będzie owa zmiana przeznaczenia. Przede wszystkim, kierując się wykładnią literalną przepisu art. 7 ogrlu, stwierdzić należy, że ustawodawca świadomie użył w jego treści sformułowania "przeznaczenia dokonuje się", aby podkreślić trwały charakter takiego rozstrzygnięcia. Przyjąć zatem trzeba, że przeznaczenie nieruchomości na cel nierolniczy lub nieleśny ma charakter formalny, jednorazowy i definitywny. Z natury rzeczy, zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zmiana przeznaczenia (powrót do przeznaczenia rolnego lub leśnego) może nastąpić tylko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, utrata mocy obowiązującej przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wpłynąć na zmianę przeznaczenia nieruchomości. Zmiana ta dokonała się już bowiem w przeszłości i kwestia powrotu do pierwotnego przeznaczenia jest bezprzedmiotowa. Gdyby podzielać pogląd organów administracji publicznej, prowadziłoby to do następującego wniosku - w chwili wygaśnięcia planu, grunt powraca do poprzedniego przeznaczenia, określonego w innym miejscowym planie, który również wygasł i to kilkanaście lat temu. Konsekwentnie, należy cofnąć się jeszcze dalej w czasie. Taki regres ad inflnitum pozwoliłby na cofnięcie się do stanu faktycznego sprzed pierwszego planu uchwalonego dla danego terenu (wszak wszystkie, kiedykolwiek uchwalone, plany już wygasły) i prowadziłby do wniosku, że dana nieruchomość nie ma żadnego przeznaczenia, w tym również rolnego lub leśnego. Nie istnieje bowiem i nigdy nie istniało w prawie polskim domniemanie, iż nieruchomość gruntowa ma przeznaczenie rolne lub leśne, o ile co innego nie wynika z przepisów prawa. Nie ma również żadnego powodu do takiego ograniczania prawa własności. Zważyć również należy, że jednostka nie może ponosić konsekwencji niedziałania organów władzy publicznej. Zgoda na przeznaczenie nieruchomości Skarżącego na cele nierolnicze i nieleśne w tym planie była zawarta. W takiej sytuacji nie można pogarszać sytuacji Skarżącego tylko i wyłącznie z tego powodu, że kompetentny organ nie zdążył podjąć stosownych działań we właściwym czasie.
W konsekwencji, przyjmując zasadę zupełności i jedności systemu prawa oraz postulat racjonalności ustawodawcy w kontekście zasady zaufania obywateli do państwa i wyrównywania strat legalnych wynikającej z ograniczenia prawa własności(art. 21 ust. 2 Konstytucji RP),
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
stwierdzić należy, że utrata mocy obowiązującej przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w sposób inny niż uchylenie lub zmiana, nie może prowadzić do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości lub zmiany przeznaczenia nieruchomości. Pogląd taki podziela również doktryna (por. K. Małysa, Ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla gruntów rolnych, ST 2003, Nr 11, s. 30 i n.).
Żadnego znaczenia w tym zakresie, wbrew poglądowi Kolegium, nie mają dane z ewidencji gruntów. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą reprezentowaną przez kilkanaście lat przez Naczelny Sąd Administracyjny i sądy powszechne, dane z ewidencji gruntów mają znaczenie wyłącznie informacyjne i nie przesądzają o prawach lub obowiązkach jednostki (w szczególności nie mogą stanowić podstawy do ograniczenia prawa własności polegającego na ograniczeniu wykorzystania nieruchomości wyłącznie na cele rolne lub leśne). Istotną kwestią jest również, iż dane w ewidencji gruntów mogą być zmieniane m.in. na podstawie aktu normatywnego. A zatem dla przedmiotowej nieruchomości, w chwili wejścia w życie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, właściwy organ winien dokonać zmiany wpisu poprzez ujawnienie nowego przeznaczenia nieruchomości. Podstawą do zmiany takiego wpisu nie jest już wygaśnięcie planu, albowiem takiego rodzaju zdarzenia prawnego ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne w ogóle nie przewiduje. A zatem w chwili obecnej w ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość winna być określana jako teren budowlany. Brak takiej kwalifikacji, mimo jej notoryjności, prowadzi, niezależnie od powołanych wyżej poglądów NSA, do niemożności kierowania się danymi z ewidencji gruntów ponieważ jednostka nie może ponosić konsekwencji oczywistego niedbalstwa i bezczynności organów administracji publicznej, które nie znalazły czasu aby uaktualnić ewidencję gruntu i wpisać do niej przeznaczenia zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji należy przyjąć, że dokonana przez organy administracyjne interpretacja przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości osłabia rażąco zaufanie obywatela do prawa. Przez wprowadzenie absolutnie nieracjonalnych ograniczeń narusza zasadę proporcjonalności. Ponadto działanie organów administracji publicznej narusza zasadę sprawiedliwości. Bowiem w niedopuszczalny sposób różnicuje obywateli na tych, którzy dzięki rozmaitym zabiegom zdążyli uzyskać decyzję w stosownym terminie i tych, którzy
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
mimo złożenia wniosku w tym samym terminie decyzji już nie uzyskali. W konsekwencji należy uznać, iż obydwie decyzje pozostają w jaskrawej sprzeczności ze sformułowaną w art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego realizującego zasady sprawiedliwości społecznej. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ II instancji stwierdził, iż ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, ani przepisy przejściowe ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie pozwalają na stosowanie (w ramach "obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania przepisów szczególnych") dotychczasowego przepisu gminnego jakim jest miejscowy plan. Przepis art. 85 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w żaden wyraźny, ani domyślny sposób nie ogranicza zastosowania przepisów prawa miejscowego. Stąd stanowisko organu II instancji w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się o zarzutów skargi podniesiono, w szczególności że błędne jest rozumowanie, iż w chwili wejścia w życie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, właściwy organ winien dokonać zmiany wpisu w ewidencji gruntów poprzez ujawnienie nowego przeznaczenia nieruchomości. Przepisy prawa materialnego z zakresu ewidencji gruntów nie przewidują bowiem ujawnienia w rejestrach ewidencji zapisu o przeznaczeniu nieruchomości wynikającego z ustaleń planu. Trudno zatem uznać, iż brak tego rodzaju wpisu w rejestr ewidencji gruntów wynika z niedbalstwa i bezczynności organów administracji. Natomiast co do zmiany w ewidencji gruntów w zakresie użytków rolnych, Kolegium podało, iż nastąpić ona może dopiero po wydaniu na podstawie art. 11 ust.1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej i określającej obowiązki związane z wyłączeniem danego gruntu. Wówczas dopiero grunt taki figuruje w ewidencji gruntów jako wyłączony.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i dodał, że z pisma Urzędu Miasta [...] które znajduje się w aktach o sygn. II SA/Kr 1135/04 wynika, iż grunty na których jest planowana inwestycja zostały wyłączone z produkcji rolnej.
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania lub prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji lub poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do dokonania oceny prawnej skutków decyzji z dnia [...].1979r. podjętej przez Ministra Rolnictwa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż decyzja ta stanowiła zgodę na podjęcie dalszych działań zmierzających do przekształcenia terenu rolnego o powierzchni ok. [...] ha na tereny nierolne w trakcie procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z treści pisma (protokołu) z dnia [...]1987r. wynika, że z ww. powierzchni zdołano "przekształcić" jedynie [...] ha.
Zdaniem skarżącego jeżeli wobec danego terenu wydano decyzję o jego przekształceniu w zakresie dopuszczalności innego sposobu wykorzystywania terenu niż rolniczy, to taka zmiana kwalifikacji skutkuje niejako "trwałym przekształceniem", istniejącym niezależnie od treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z takim poglądem nie można się zgodzić, albowiem nie ma on żadnego uzasadnienia w obowiązującym prawie i prowadziłby do nie dającego się pogodzić z porządkiem prawnym rozumienia pojęcia mocy obowiązywania decyzji administracyjnej.
Przede wszystkim należy wskazać, iż w tej sprawie organy administracji zasadnie stosowały ustawę z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 139 z późn. zm.), a to dlatego, że postępowanie zostało wszczęte 13.03.2003r. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, póz. 717 z
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (czyli przed dniem 11 lipca 2003r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 139 z późn. zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustalało się przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania. Tym samym to miejscowy plan zagospodarowania terenu określał przeznaczenie poszczególnych obszarów.
Z tym przepisem skorelowany został art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1995 r. Nr 16, póz. 78 z późn. zm.), zgodnie z którym dokonuje się przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dokonanie zmiany przeznaczenia wymagało, w zależności od powierzchni terenu i lasy bonitacyjnej gleby - uzyskania zgody właściwego ministra lub wojewody. Tym samym to nie decyzja ministra (wojewody) zezwalająca na zmianę przeznaczenia skutkowała tą zmianą, ale uchwalony na podstawie takiej decyzji plan miejscowy.
Identyczne zasady określała ustawa z dnia 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1982 r. Nr 11, póz. 79 z późn. zm.), która w art. 7 ust. wprost wskazywała, że "przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne można dokonać jedynie w ramach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego".
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w sprawie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu - na podstawie przepisów szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest właśnie art. 7 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Nawet gdyby przyjąć, że została wydana wskazana przez pełnomocnika strony skarżącej decyzja z 1979r. (a wynika, to tylko z faktów pośrednich), to w dacie podjęcia tej decyzji przez Ministra Rolnictwa obowiązywała ustawa z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
(Dz. U. z 1971 r. Nr 27, póz. 249 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6 tejże ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych wymagało zezwolenia właściwego organu. Zasady i tryb udzielenia zezwolenia regulowało w 1979r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 1977 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. z 1977r. Nr 33, póz. 145). Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia zezwolenie na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolne wydawał Minister Rolnictwa w dwóch sytuacjach: a) na zmianę przeznaczenia terenów rolnych objętych decyzjami ustalającymi lokalizację inwestycji, wydawanymi przez naczelne organy administracji państwowej; b) na zmianę przeznaczenia terenów rolnych objętych projektami planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzjami wojewodów i naczelników gmin ustalających lokalizację inwestycji, jeżeli w projektach tych planów lub decyzji powierzchnia gruntów rolnych klasy IV lub w szczególnie uzasadnionych przypadkach określonych w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, klas MII, przeznaczanych na cele nierolne, przekraczała łącznie obszar 50 ha. Przywołany § 3 ust. 2 zawierał upoważnienie dla Prezesa Rady Ministrów na wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klasy bonitacyjnej MIL
Na tej podstawie można stwierdzić, że powoływana przez stronę skarżącą decyzja Ministra Rolnictwa z [...].1979r. mogła zapaść teoretycznie w dwóch przypadkach: 1) postępowania dotyczącego realizacji konkretnej inwestycji objętej decyzją ustalającą lokalizacje inwestycji, wydaną przez organy administracji państwowej, lub 2) postępowania zmierzającego do zmiany przeznaczenia terenów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Tym samym celowym jest rozpatrzenie tych dwóch możliwości.
Od dnia 31.01.1978r. do dnia 1.04.1981r. obowiązywała uchwała Nr 196 Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 1977r. w sprawie lokalizacji inwestycji (Monitor Polski z 1978r. Nr 1, póz. 6) regulująca procedurę wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji.
Zgodnie z § 1 ust. 3 tejże uchwały ustalenie lokalizacji inwestycji polegało na wyznaczeniu miejscowości, w której inwestycja zostanie zrealizowana bądź określeniu przebiegu trasy inwestycji liniowej lub sieciowej. Już § 1 ust. 4 pkt 1 uchwały zawierał zakaz lokalizowania inwestycji na gruntach klasy MII, a tylko takie grunty były objęte przedmiotową decyzją Ministra Rolnictwa z 9.11.1979r.
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
Koresponduje z tym § 17 ust. 1 pkt 5 litera b ww. uchwały, który nakładał na Ministra Rolnictwa obowiązek opiniowania przez tego ministra lokalizację inwestycji na gruntach rolnych klasy bonitacyjnej IV-VI o powierzchni przeznaczonej na cele nierolne przekraczające 50 ha.
Gdyby jednak decyzja Ministra Rolnictwa z [...].1979r. obejmowała udzielenie zgody na etapie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji, co może być wątpliwe również z uwagi choćby na obszar [...] ha, na jaki Minister ten wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia - to decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji traciła ważność w razie nierozpoczęcia realizacji inwestycji w ciągu 3 lat od daty podjęcia decyzji o ustaleniu lokalizacji (§19 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały). Na podstawie akt sprawy należy stwierdzić, że teren objętym zamierzeniem inwestycyjnym wynikającym z wniosku K. H. z siedzibą w [...] z dnia [...].2002r. nie obejmuje zrealizowanych lub realizowanych inwestycji.
Przyjmując jednak, że możliwym było uzyskanie przez inwestora przedłożenia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji wydanego w oparciu o ww. uchwałę Nr 196 Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 1977r. w sprawie lokalizacji inwestycji (§ 19 ust. 2 tejże uchwały), to od dnia 1 stycznia 1985r. do dnia 1 stycznia 1995r. obowiązywała ustawa z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U z 1984 r. Nr 35, póz. 185), która w art. 35-45 przewidywała procedurę wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Ustawa ta, jak i rozporządzenie wykonawcze do niej (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ustalania ich lokalizacji, Dz. U. z 1985r. Nr 31, póz. 140) nie eliminowało wydanych przed dniem 1.01.1985r. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji z obrotu prawnego. Tym samym należy założyć, iż teoretycznie wydana przed tą datą taka decyzja mogła nadal pozostawać w obrocie prawnym.
Zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, póz. 415) ostateczne decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji, dla których do dnia 1.01.1995r. nie wydano pozwolenia na budowę, traktowało się od tej daty jako decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym ta regulacja dokonała definitywnego przekształcenia ostatecznych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Hipotetycznie zakładając, iż taka możliwość istniała w odniesieniu do decyzji ustalającej lokalizację inwestycji, na potrzeby której Minister Rolnictwa udzielił zezwolenia w dniu [...].1979r. na
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
przekształcenie gruntów rolnych na cele nierolne, to od dnia 1.01.1995r. ta zgoda (zezwolenie) musiała obejmować konkretną inwestycję określoną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący zaś występując z wnioskiem w dniu [...].2003r. nie mógł skutecznie powoływać się na tak udzieloną [...].1979r. zgodę, bo nawet gdyby była ona wydana dla konkretnej inwestycji, to została ona już "skonsumowana" w innej decyzji traktowanej jako decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie było więc nawet hipotetycznej możliwości, aby inwestorzy w tej sprawie mogli skutecznie powoływać się dla swojego zamierzenia inwestycyjnego na zgodę Ministra Rolnictwa z [...].1979r.
Należy rozpoznać również drugą możliwość, jaką było udzielenie przez Ministra Rolnictwa z [...].1979r. zezwolenia na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolne w związku z uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, póz. 249 z późn. zm.) ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego określały przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych. Decyzje wydawane przez właściwe organy, w tym przez ministra właściwego ds. rolnictwa były podstawą do dokonania zakwalifikowania danego dotychczas terenu rolnego w planie miejscowym jako terenu o przeznaczeniu nierolnym. Ustawa ta przewidywała odrębną procedurę sporządzenia gospodarczo uzasadnionego programu rolniczego wykorzystywania gruntu wyłączonego z produkcji rolnej w okresie od chwili podjęcia decyzji o ich przeznaczeniu (na cele nierolne) do czasu faktycznego ich wyłączenia z produkcji rolniczej (art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów).
Zgodnie z obowiązująca w 1979r. ustawą z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1975 r. Nr 11, póz. 67 z późn. zm.) plany miejscowe określały sposób zagospodarowania danego terenu. Plan ogólny zagospodarowania terenu stanowił podstawę gospodarki terenami i ustalania potrzeb inwestycyjnych na obszarze danej jednostki osadniczej; obejmował on podstawowe wytyczne dla opracowania planów szczegółowych na tym obszarze, określał tereny wymagające takich opracowań w odpowiedniej kolejności (art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym), natomiast plan szczegółowy określał szczegółowo przeznaczenie terenów na poszczególne cele, wyznaczał linie
Sygn. akt IIS A/Kr 1194/06
rozgraniczające te tereny, ustalał zasady uzbrojenia i urządzenia terenu, określał linie zabudowy oraz dopuszczalną wysokość zabudowy, a w miarę potrzeby również inne warunki i wytyczne kształtowania zabudowy (art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym).
Należy również dodać, że również na podstawie kolejnej ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym - ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989r. Nr 17, póz. 99 z późn. zm.) plan miejscowy stanowił podstawę gospodarki gruntami, wydawania decyzji w sprawie wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne i decyzji o zmianie sposobu wykorzystania gruntów oraz decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze (art. 33 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym).
Treść powoływanego przez skarżących protokołu (pisma) z [...] .1987r. wskazuje, że opiniowano wnioski w sprawie zmiany użytkowania terenów rolnych na nierolne opracowywanych do projektów wprowadzania zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Wprost w tym piśmie wskazano, że zgodnie z planem przeznaczono dotychczas na inwestycje tereny rolne o powierzchni [...] ha, z czego wykorzystano do [...].1985r. tylko [...] ha. Można wskazać, iż zezwolenie Ministra wygasło 31.12.1985r. w związku z treścią art. 50 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U z 1982 r. Nr 11, póz. 79). Zgodnie z tym przepisem naczelnicy gmin mieli obowiązek opracowania i przedstawienia do zatwierdzenia gminnym radom narodowym projektów programów rolniczego wykorzystywania gruntów przeznaczonym w istniejących w 1982 r. planach zagospodarowania przestrzennego na cele nierolne, które przewidywało się wyłączyć z produkcji do dnia 31.12.1985r. Brak zatwierdzenia takiego planu mógł stanowić przyczynę wygaśnięcia zezwolenia Ministra Rolnictwa.
Zgodna udzielona w 1979r. mogła obejmować tylko przeznaczenie terenów w wówczas obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wygaśnięcie tego planu wywoływało i ten skutek, że wcześniej udzielona zgoda nie mogła być podstawą do dokonania zmiany przeznaczenia terenu w nowym (kolejnym) planie miejscowym. Rada Miasta [...] uchwałą z dnia [...] 1988r. Nr [...] uchwaliła miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...] z 1988 r. Nr [...], póz. [...] z poźn. zm.), zmieniony w istotnym zakresie uchwałą Rady Miasta [...] z dnia
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
[...]1994r. Nr [...]. Nie ulega najmniejszych wątpliwości, że plan miejscowy uchwalony [...] 1988r. przyjęty został na podstawie ustawy z 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, póz. 99 z późn. zm.), bo to wprost wynika z ww. uchwały nr [...]. Minister Rolnictwa wydał zaś swoją decyzję [...].1979r. czyli na 9 lat przed uchwaleniem ww. planu miejscowego. Ponadto od 1 lipca 1982r. obowiązywała ustawa z 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i tylko na podstawie tejże ustawy (obowiązującej również w 1988 r.) możliwe było udzielanie zgody na zmianę przeznaczenia terenów rolnych na nierolne w planie miejscowym. Tym samym należy stwierdzić, że nawet przyjmując, iż zezwolenie Ministra Rolnictwa z [...].1979r. zostało udzielone w związku z uchwalaniem planu miejscowego, to nie mogło ono stanowić podstawy do dokonania ustaleń w planie miejscowym z 1988r. Świadomość tego miały osoby uczestniczące w zebraniu (naradzie) w dniu [...].1987r. (skąd pochodzi powoływany przez skarżących protokół), które wskazywało, że zgoda na przekształcenie gruntów wynikająca z decyzji Ministra Rolnictwa z [...].1979r. już wygasła.
Nie można przyjąć również, że decyzja o tzw. odrolnieniu gruntów rolnych wprowadziła zmianę ich przeznaczenia w sposób trwały (niejako "raz na zawsze") bo wówczas to nie plan miejscowy określałby przeznaczenie gruntów, ale właśnie decyzja wyrażająca zgodę na taką zmianę. Taki zaś wniosek jest sprzeczny z przedstawionym stanem prawnym. Ponadto taka decyzja stanowiłaby daleko idące ograniczenie w zakresie możliwości wykonywania władztwa planistycznego przez jednostki samorządu gminnego (lub przed 1990 r. przez terenowe organy jednolitej administracji państwowej). Taka decyzja zawsze musiałaby wiązać organ planistyczny co do sposobu ustalenia jego przeznaczenia, przy czym - co należy również podnieść - sama decyzja o tzw. odrolnieniu oznacza tylko zmianę przeznaczenia danego (dotychczas rolnego) terenu na nierolny, bez wskazywania na nowe przeznaczenie - np. teren budowlany, przemysłowy, infrastruktury, itd. Tym samym nie można byłoby tej decyzji nadać samodzielnej cechy wskazującej na zmianę przez nią przeznaczenia terenu, skoro nie określa ona docelowego przeznaczenia byłego terenu rolnego. Ponadto należy wyraźnie wskazać i na to, że decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...].1979r. wygasła, jak wynika to z treści protokołu z [...].1987r., z dniem 31.12.1985r. Jeżeli decyzja administracyjna wygasła, to tym samym wygasły również skutki prawne wynikające z tejże decyzji, o ile nie spowodowały one trwałej zmiany czy to stanu faktycznego czy prawnego.
Sygn. akt IIS A/Kr 1194/06
Innymi słowy skutki danej decyzji mogą trwać nadal, jeżeli na jej podstawie dokonano innych czynności z nieograniczonym zakresem wywierania skutków. Przykładowo, jeżeli na podstawie decyzji administracyjnej nastąpiła sprzedaż nieruchomości, to wygaśnięcie takiej decyzji po prawidłowej sprzedaży tejże nieruchomości nie powoduje uchylenie się od zawarcia samej transakcji.
Taki "trwały" skutek nie jest związany z samą decyzją wyrażającą zgodę na zmianę przeznaczenia danego terenu w planie miejscowym z terenu rolnego na teren nierolny.
Jeżeli plan miejscowy, w którym zmieniono przeznaczenie danego terenu na podstawie takiej decyzji wygasł - i zarazem wygasło to zezwolenie - wówczas organ planistyczny musi starać się o wydanie ponownej zgody na zmianę przeznaczenia danego terenu w planie miejscowym pod warunkiem, że nie nastąpiło trwałe wyłączenie tego terenu z produkcji rolnej. Innymi słowy, jeżeli dany teren określony w planie miejscowym jako teren nierolny rzeczywiście przestał nim być i to nowe przeznaczenie zostałoby uwidocznione w ewidencji gruntów (rejestru stanów faktycznych), wówczas nastąpiłaby trwała zmianą przeznaczenia i tym samym nawet późniejsza utrata mocy planu miejscowego, jak równie wygaśnięcie decyzji, na podstawie której uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia - nie miałoby wpływu na zmianę przeznaczenia terenu. W tej sprawie taka sytuacja nie istnieje.
Tereny, dla których Minister Rolnictwa wydał zgodę na ich wyłączenie z produkcji rolnej, nadal są ujawnione w ewidencji gruntów jako tereny rolne. Tym samym nie nastąpiła zmiana ich przeznaczenia. Do tego, aby skutki prawne podjętej decyzji oddziaływały na system prawny po jej wygaśnięciu, wymagany jest odrębny przepis ustawowy. Jest to bowiem przełamanie zasady utraty mocy wiążącej i związanych z taką decyzją skutków. Taki wyjątek wprowadza dopiero art. 61 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80, póz. 717 z późn. zm.), zgodnie z którym uważa się za spełnioną przesłankę przeznaczenia gruntów na cele nierolne, jeżeli dany teren albo nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze albo został objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów na podstawie ustawy z 12 lipca 1984r. i które utraciły moc na podstawie art. 87 ust. 3 i art. 88 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Taki przypadek nie ma miejsca w tej sprawie, bo jak już zostało to wyjaśnione,
Sygn. akt II SA/Kr 1194/06
Minister Rolnictwa nie udzielał zgody na zmianę przeznaczenia terenów w planie miejscowym z 1988r. A nadto postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone jest na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z 7.07.1994r, o zagospodarowaniu przestrzennym.
W związku z powyższym należy stwierdzić, iż organy administracji trafnie uznały w tej sprawie, że wynikający z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym wymóg zgodności z przepisami szczególnymi dotyczy również obowiązującego w tej sprawie art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W konsekwencji uznać należy całość zarzutów podniesionych w skardze za nieuzasadnione. Podkreślić tylko należy, iż zgodnie z treścią art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7.07.1994r. miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] przestał obowiązywać z dniem 1.01.2003r., a więc przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zatem postępowanie zostało wszczęte a następnie było prowadzone już w warunkach braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Tym samym działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku i skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa uzasadniających jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło