I OZ 799/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2009 r. , sygn. akt II SA/Wa 272/08 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 272/08 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 272/08 oddalił skargę A. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 9 października 2008 r. Pełnomocnik skarżącego, radca prawny Z. T. P., w dniu 16 czerwca 2009 r. wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, iż poprzedni pełnomocnik skarżącego nie złożył skargi kasacyjnej, mimo zapewnień składanych mocodawcy, iż taki środek zaskarżenia został wniesiony. A. P. o powyższym dowiedział się dopiero w czerwcu br. z pisma Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w którym poinformowano go, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2008 r. jest prawomocny i skarżący zobowiązany jest opuścić lokal w związku ze zwolnieniem go ze służby wojskowej. Następnie pismem z dniu 9 czerwca 2009 r. A. P. uzyskał potwierdzenie, że skarga kasacyjna od wskazanego wyroku nie została złożona. W tej sytuacji niezwłocznie ustanowił swym pełnomocnikiem radcę prawnego Z. P., który w jego imieniu złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej oraz wniósł skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 272/08 odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Należy bowiem przyjąć, iż skarżący dowiedział się o niewniesieniu skargi kasacyjnej w dniu 9 czerwca 2009 r. Radca prawny Z. P., składając w dniu 16 czerwca 2009 r, przedmiotowy wniosek zachował zatem termin przewidziany w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływana jako P.p.s.a.). Wniosek ten nie zasługiwał jednak na uwzględnienie, gdyż okoliczności w nim podniesione, zdaniem Sądu, nie wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi. We wniosku skarżący podał jedynie, że udzielił pełnomocnictwa wybranemu przez siebie pełnomocnikowi, który zobowiązał się do działania za stronę i zachowania należytej staranności w prowadzeniu jego spraw przed sądem. Nie wywiązał się jednak z tego zobowiązania i od omawianego wyroku w ustawowym terminie nie złożył skargi kasacyjnej. Zdaniem WSA w Warszawie nieznajomość motywów zaniechania czynności procesowej przez pełnomocnika nie wyklucza jednak winy strony w niezachowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Mocodawca ponosi bowiem ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się wybranego przez siebie pełnomocnika. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P., reprezentowany przez radcę prawnego Z. P., wniósł zażalenie, domagając się jego zmiany poprzez przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji z dnia 17 września 2008 r., ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 1 P.p.s.a., poprzez uznanie, iż skarżący ponosi winę za uchybienie terminu, podczas gdy tego rodzaju stwierdzenie jest niedopuszczalne. Skarżący w uzasadnieniu podtrzymał w całości argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, uznając, iż nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Zdaniem strony skarżącej stanowisko Sądu I instancji stoi w sprzeczności z zasadami słuszności i nie uwzględnia istotnych interesów skarżącego jako strony postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd odwoławczy, rozpoznając środek zaskarżenia, uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie tylko wówczas, gdy narusza ono prawo. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie takich zaś uchybień nie można zarzucić, gdyż obowiązujące przepisy prawa prawidłowo zinterpretował i właściwie je zastosował. Należy również przypomnieć, że zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwaną dalej ustawa P.p.s.a., czynność w postępowaniu przed sądem podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy P.p.s.a, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie jest możliwe jedynie wówczas, gdy spóźnienie takie było niezawinione. W orzecznictwie i literaturze prawniczej od dawna przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Kryterium braku winy w uchybieniu terminu, jako warunek przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Art.87 § 2 P.p.s.a. nakazuje przy tym, aby okoliczności wskazujące na brak winy uprawdopodobniła strona domagająca się przywrócenia uchybionego terminu. Nie ma natomiast znaczenia czy niedotrzymanie ustawowego terminu spowodowane było przez nią samą czy jej pełnomocnika. W judykaturze utrwalony jest bowiem pogląd, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, nie może skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu przez tego pełnomocnika (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/07, z dnia 16 stycznia 2008 r., I OZ 1008/07, niepubl. oraz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" J. P. Tarno, Warszawa 2006, s. 226). Osoba działająca przez pełnomocnika działa bowiem tak, jakby sama dokonywała czynności procesowych. Dlatego też odpowiedzialność za działania i zaniechania pełnomocnika obciąża stronę. Zatem niedokonanie przez pełnomocnika w ustawowym terminie określonej czynności procesowej, w tym niezłożenie środka zaskarżenia, wywołuje skutki także wobec strony. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 września 2008 r.. Zaskarżone postanowienie Sądu I instancji z dnia 9 lipca 2009 r. odpowiada zatem prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.