II SA/Wa 68/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Starosta [...] nadał S. S. stopień nauczyciela mianowanego, na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Pismem [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] czerwca 2007 r. S. S. została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nieważność aktu nadania S. S. stopnia nauczyciela mianowanego. Decyzję uzasadniono tym, iż akt nadania S. S. stopnia nauczyciela mianowanego został wydany z naruszeniem przepisów art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, bowiem nie spełniała ona jednego z warunków niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, tj. nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela-bibliotekarza. W dniu nadania aktu mianowania S. S. legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa oraz świadectwem ukończenia Studiów Podyplomowych w zakresie [...] z [...] czerwca 2001 r. W toku studiów S. S. zrealizowała z bloku przedmiotów wchodzących w skład przygotowania pedagogicznego tylko psychologię w [...] semestrze, 2 godziny tygodniowo wykładu i 2 godziny tygodniowo ćwiczeń zakończony zaliczeniem. Nie uzyskała zatem przygotowania pedagogicznego w rozumieniu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 ze zm.) i tym samym nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela-bibliotekarza w szkole. Od powyższej decyzji S. S. wniosła odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej z wnioskiem o jej uchylenie. Podniosła w nim, iż jej kwalifikacje do pracy w bibliotece szkolnej były uznawane za wystarczające. Z dniem wejścia w życie nowego systemu awansu zawodowego nauczycieli, tj. z dniem 6 kwietnia 2000 r. została uznana za nauczyciela posiadającego wymagane kwalifikacje i uzyskała z mocy prawa, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, stopień nauczyciela kontraktowego. Wskazała, iż z chwilą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie podjęła odpowiedni kurs pedagogiczny. Zwróciła też uwagę, iż wobec uzyskanej na studiach uniwersyteckich i podyplomowych wiedzy z zakresu psychologii i pedagogiki, brak odrębnego przygotowania pedagogicznego nie powinien stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wyjaśnił, iż kwestię kwalifikacji nauczycieli regulują przepisy art. 9 ustawy – Karta Nauczyciela oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). Zgodnie z § 15 ww. rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela-bibliotekarza, z wyjątkiem bibliotek pedagogicznych, posiada osoba, która: 1. ukończyła wymagane do danego typu szkoły odpowiednio studia magisterskie lub wyższe zawodowe w zakresie bibliotekoznawstwa i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2. ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu bibliotekoznawstwa albo legitymuje się dyplomem ukończenia pomaturalnego studium bibliotekarskiego. W myśl § 2 powołanego rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach średnich ogólnokształcących i szkołach średnich zawodowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: 1. studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne, 2. studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Zgodnie z § 1 pkt 3 ww. rozporządzenia przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną, w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin: o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończeniu kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli albo placówkę doskonalenia nauczycieli lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Stosownie do § 15 pkt 1 ww. rozporządzenia, poza ukończeniem studiów magisterskich w zakresie bibliotekoznawstwa, S. S. powinna posiadać również przygotowanie pedagogiczne w wymiarze co najmniej 270 godzin zajęć z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin, bowiem ukończyła studia magisterskie po wejściu w życie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. Poprzez ukończenie studiów wyższych magisterskich na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa S. S. nie nabyła przygotowania pedagogicznego. Z indeksu ukończonych przez S. S. studiów wynika bowiem, iż program studiów na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa nie obejmował zajęć z pedagogiki i dydaktyki szczegółowej ani też praktyk pedagogicznych, co potwierdza również zaświadczenie prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] czerwca 2007 r. Z zaświadczenia tego wynika ponadto, iż studenci kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa mieli możliwość realizacji ww. przedmiotów w ramach kursu pedagogicznego prowadzonego przez Studium Pedagogiczne Uniwersytetu [...] w T., jednak S. S. nie ukończyła kursu pedagogicznego. Podzielając stanowisko organu I instancji, iż S. S. nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela-bibliotekarza, bowiem nie uzyskała wymaganego przygotowania pedagogicznego, Minister Edukacji Narodowej uznał, że decyzja [...] Kuratora Oświaty, stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...], jest zgodna z prawem. Decyzja Ministra Edukacji Narodowej stała się przedmiotem skargi S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca uznała za nieuzasadnione stwierdzenie nieważności aktu nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Podała, że spełniała wszelkie warunki do nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego, włącznie z posiadaniem przygotowania pedagogicznego. Odwołując się do argumentów podniesionych już w odwołaniu, wskazała, iż w programie studiów uniwersyteckich występowały elementy pedagogiki i psychologii, a zwłaszcza ukończyła studia podyplomowe z zakresu pedagogiki socjalnej i opiekuńczo-wychowawczej. Skarżąca zarzuciła organom obu instancji, iż ukończenia podyplomowych studiów nie poddały właściwej ocenie i nie wykazały, iż nie odpowiadały one wymaganiom określonym w § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Posiadane kwalifikacje nie były kwestionowane w postępowaniu o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego i decyzja Starosty [...] nie narusza prawa, zwłaszcza w stopniu rażącym. W konkluzji skarżąca stwierdziła, iż nadanie jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w niczym nie naruszyło konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne. Wskazana zasada powinna działać na jej korzyść, gdyż po kilku latach organ pozbawia jej stopnia, który uzyskała, pozostając w zaufaniu do organu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcia, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu przyjęcie przez organ, iż skarżąca w dacie nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela-bibliotekarza, z uwagi na brak wymaganego przygotowania pedagogicznego znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. W motywach wydanych decyzji organy obu instancji dostatecznie wykazały, iż poprzez ukończenie studiów magisterskich na kierunku bibliotekoznawstwo i informacja naukowa ani ukończenie studiów podyplomowych w zakresie pedagogiki socjalnej i opiekuńczo-wychowawczej, skarżąca nie nabyła przygotowania pedagogicznego. Program studiów magisterskich, jak też studiów podyplomowych, nie obejmował bowiem zajęć z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w powiązaniu z kierunkiem kształcenia skarżącej w wymiarze co najmniej 270 godzin i praktykę pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin zajęć. Organy administracji oświatowej obu instancji, dokonując oceny kwalifikacji zawodowych skarżącej, nie naruszyły zatem prawa materialnego, a w szczególności art. 9 ust. 1 pkt 1 i art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela oraz przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). Zgodnie z § 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Skarżąca tak określonego przygotowania pedagogicznego nie miała, co zresztą przyznała w postępowaniu administracyjnym, w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazane przepisy Karty Nauczyciela i rozporządzenia wykonawczego winny być stosowane przez organy administracji oświatowej zgodnie z ich brzmieniem, a treść tych przepisów nie nastręcza wątpliwości i nie wymaga wykładni. Z przepisów tych wynika w sposób jednoznaczny, iż nauczyciel powinien posiadać przygotowanie pedagogiczne. Organ nadzorczy prawidłowo zatem stwierdził, iż akt nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego został wydany z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.