I OZ 354/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008r. sygn. akt I SA/Wa 1781/07 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do uzupełnienia braków skargi. Pismem z dnia 28 września 2007 r. A. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość. W wykonaniu zarządzenia przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za z godność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Wezwanie, o którym mowa doręczono skarżącemu w dniu 16 listopada 2007 r., lecz termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. , sygn. akt I SA/Wa 1781/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę A. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość. A. J. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odpisu skargi, podnosząc, że w korespondencji zostały mu doręczone dwa odpisy zarządzenia z dnia 12 listopada 2007 r., tj.: o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz przedmiotowe zarządzenie o wezwaniu do złożenia odpisu skargi. Wskazał, także, iż nie otrzymał zarządzenia Sądu dotyczącego potrzeby przekazania odpisu, a tylko powołanie się na nie, podkreślając jednocześnie, że przesłane wezwania były z tego samego dnia, "spięte razem i doręczone w jednej kopercie oraz podpisała je ta sama osoba", to potraktował je jako pomyłkę ze strony sekretariatu. A. J. podniósł również, że z zaskarżonej decyzji Wojewody M. także nie wynika, ile odpisów skargi należało dołączyć. Ponadto skarżący wskazał, że jest starym, schorowanym człowiekiem i niedochowanie wskazanego w wezwaniu terminu wynikało również ze złego stanu zdrowia, na dowód czego przesłał kartę informacyjną z pobytu w szpitalu na oddziale kardiologii w dniach 25 marca 2007 r. – 30 marca 2007 r. oraz szereg innych dokumentów wskazujących na jego zły stan zdrowia (dokumenty z lat 2004 r., 2005 r., 2006 r.). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1781/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do takiego uzupełnienia. W ocenie Sądu argumentacja, że przyczyną uchybienia terminu była dezinformacja i niezrozumienie wezwania Sądu, nie stanowi wystarczającej przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza, że w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi wyraźnie wskazano czynność, którą skarżący zobowiązany był dokonać, określono termin oraz pouczono o skutkach niewykonania wezwania w terminie. Na to postanowienie A. J. złożył zażalenie podnosząc, że jest osobą w wieku 85 lat, cierpiącą na poważne schorzenia kardiologiczne i stale przebywa w placówkach medycznych i właśnie z uwagi na to, nie był w stanie w tak krótkim terminie złożyć odpis skargi. Skarżący wskazał, że mieszka sam i nie jest w stanie posłużyć się inną osobą, gdyż nie ma nikogo zaufanego do prowadzenia spraw sądowych, w związku z czym jest dla niego niezrozumiała opinia Sądu , że jego choroba i pobyt w szpitalu nie stanowią wystarczających przesłanek uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestię oceny braku winy ustawodawca pozostawił do uznania sądu. Daje to sądowi możliwość wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, które uzna za istotne, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98 (LEX nr 50679), pragnie też podkreślić, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, takiej analizy nie dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wydając zaskarżone postanowienie uznał, iż przedstawione w aktach niniejszej sprawy dowody nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie nie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, iż skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminowi, zaś czynności, których dokonał, niezbicie wskazują na dobrą wolę z jej strony i dołożenie należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że skarżący do wniosku o przywrócenie terminu omyłkowo, zamiast odpisu skargi na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość, załączył odpis skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA /Wa 1781/07, o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma także podstaw, aby nie dać wiary słowom A. J. o złym stanie jego zdrowia, bowiem na przewlekłość jego choroby wskazują dokumenty załączone do akt niniejszej sprawy, jest to również uzasadnione wiekiem skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, mając na uwadze, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), w niniejszej sprawie stwierdzić trzeba, że nie należy zamykać skarżącemu tej drogi i możliwości dochodzenia swych praw. W tym miejscu podkreślić należy, iż stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza, że upada postanowienie o odrzuceniu skargi A. J. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość, a co za tym idzie, skarga podlega rozpoznaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.