II SA/Wa 2178/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2005 r. 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2007 r. 2. zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku T. B. z dnia 10 września 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2005 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ podał, że w dniu 18 czerwca 2007 r. do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wpłynął wniosek T. B. o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych za okres od dnia 1 sierpnia 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. Dalej organ podał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Szef ABW odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego. Wnioskiem z dnia 10 września 2007 r. T. B. zwróciła się do Szefa ABW o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku zarzuciła organowi celowe pominięcie analizy kwestii czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowiłoby jedną z przesłanek do stwierdzenia jej nieważności. Dalej w uzasadnieniu organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności zakwestionowanych decyzji. Jak zauważono w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., podstawą prawną decyzji odmawiającej wypłaty funkcjonariuszowi uposażenia za sporny okres był art. 121 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676) stanowiący, że "prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa". Wobec powyższego, organ zobowiązany był do wypłaty uposażenia i innych należnych funkcjonariuszowi świadczeń, i ze z zobowiązania tego wywiązał się. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi T. B. powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. o sygnaturze akt k 45/02, z którego wynika, że przepisy skracające jednorazowo okres wypowiedzenia z sześciu miesięcy do jednego są niekonstytucyjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przede wszystkim należy podnieść, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt k 45/02 stwierdził niekonstytucyjność przepisów art. 230 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o ABW i AW, w myśl których - Szefowie ABW i AW, każdy w granicach swojego działania, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, uwzględniając kwalifikacje zawodowe funkcjonariusza, jego przydatność do służby w ABW albo AW, a także wysokość posiadanych limitów zatrudnienia i środków budżetowych oraz planowaną strukturę organizacyjną, poinformują funkcjonariusza o wypowiedzeniu stosunku służbowego (art. 230 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW i AW). Wobec funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 3 i 4 przepisów art. 60 ust. 4 oraz art. 63 nie stosuje się (art. 230 ust. 7).Powyższe przepisy stanowiły podstawę do rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym. Stwierdzenie niekonstytucyjności powyższych przepisów spowodowało również konsekwencje w odniesieniu do stosowania art. 230 ust. 4 ustawy o ABW i AW, zgodnie z którym - stosunek służby funkcjonariusza, któremu został wypowiedziany stosunek służbowy w trybie określonym w ust. 1 pkt 2, ulega rozwiązaniu w terminie 1 miesiąca, liczonym od dnia doręczenia temu funkcjonariuszowi pisma o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Skutkiem powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego była utrata mocy wiążącej art. 230 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o ABW i AW. Nie oznacza to jednak, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. i utrzymujący go w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. o rozwiązaniu ze skarżącym stosunku służbowego przez wypowiedzenie nie wywołał skutków prawnych w postaci ustania stosunku służbowego. Stosunek ten ustał, jednakże nie w terminie jednego miesiąca od daty zapoznania funkcjonariusza z treścią rozkazu (art. 230 ust. 4 ustawy o ABW i AW), lecz w terminie określonym w art. 60 ust. 4 ustawy o ABW i AW, to jest po upływie sześciu miesięcy od daty wejścia w życie ustawy o ABW. Jak wywiódł Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku, wypowiedzenie stosunku służby lub złożenie propozycji nowych warunków służby na podstawie art. 230 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wiąże się ze zniesieniem Urzędu Ochrony Państwa i utworzeniem w to miejsce dwóch Agencji. Zniesienie UOP jest zmianą organizacyjną, a nie strukturalną i w ocenie Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy uzasadniającej wyłączenie stosowania przepisów ochronnych, w stosunku do niektórych funkcjonariuszy ABW i AW. Zatem należy przyjąć, iż przez reorganizację jednostki Agencji, o której mowa w art. 230 ust. 4 ustawy o ABW i AW, rozumieć należy likwidację poprzednika ABW tzn. Urzędu Ochrony Państwa. Konsekwentnie zatem, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło w trybie art. 230 ust. 1 pkt 2 ustawy o ABW i AW, to rozwiązanie stosunku służbowego nie mogło nastąpić wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy od dnia likwidacji UOP. Ponieważ instytucja ta została zniesiona na mocy art. 221 ustawy o ABW i AW, to chwilą, w której rozpoczął swój bieg sześciomiesięczny okres ochronny przewidziany w art. 60 ust. 4, jest dzień wejścia w życie wskazanej ustawy tj. 29 czerwca 2002 r. Tak więc sześciomiesięczny okres ochrony funkcjonariuszy UOP, którzy z chwilą wejścia w życie ustawy o ABW stali się funkcjonariuszami ABW, zwalnianych we wskazanym trybie, upływał zatem 29 grudnia 2002 r. i to z tym dniem skuteczny stał się rozkaz personalny Szefa ABW z [...] lipca 2002 r. nr [...] o wypowiedzeniu skarżącej stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 96/06. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że w stosunku do skarżącej ma zastosowanie wyżej powołany art. 60 ust. 4 ustawy o ABW i AW, przewidujący rozwiązanie stosunku służbowego po upływie sześciu miesięcy, a fakt ten ma znaczenie dla określenia roszczeń służących skarżącej od ABW tj. wypłaty uposażenia i pozostałych świadczeń pieniężnych. Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było zatem błędne przyjęcie przez organ, że przy wydaniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. i utrzymującego go w mocy rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] października 2005 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa, wobec niezastosowania wyżej powołanego przepisu. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. W oparciu o art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.