III SA/Po 102/08

Dnia 13 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) Asesor sądowy Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [ ... ] r. nr [ ... ] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków. oddala skargę /-/SZ. Widłak /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska Postanowieniem z dnia [ ... ] Starosta odmówił, na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. j. Dz. U. Nr 240 z 2005r., poz. 2027 ze zm. ) i art. 219 kpa, wydania zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków potwierdzającego, iż K. F. ( zam. ul. [ ... ] ) był lub jest właścicielem, współwłaścicielem bądź też użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na terenie powiatu tureckiego. W uzasadnieniu podniesiono, iż o wydanie zaświadczenia wniósł radca prawny M. D., uzasadniając go koniecznością uzyskania zaświadczenia dla potrzeb sprawy egzekucyjnej wierzyciela K. F. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 217 § 2 i 218 kpa osoby nie będące właścicielami nieruchomości mogą żądać dotyczących ich zaświadczeń tylko w razie wykazania istnienia interesu prawnego uzasadniającego tego rodzaju żądanie. Według organu niezbędne jest zatem wskazanie konkretnej nieruchomości działkowej, a nie wyłącznie nazwiska właściciela bliżej nieokreślonych działek. Chęć wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub jego prowadzenie oznacza istnienie po stronie wierzyciela danego dłużnika jedynie interesu faktycznego w uzyskaniu informacji o jego majątku. Ujawnienie tego majątku należy ponadto do sfery postępowania cywilnego prowadzonego przed sądem powszechnym na wniosek wierzyciela ( tryb wskazany w art. 913 – 920 kpc ) W zażaleniu na powyższe postanowienie M. D. wniósł o uchylenie orzeczenia i zobowiązanie organu I instancji do wydania żądanego zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie odwołującego interes prawny wynikać miał z powołania się na konkretny wyrok sądu powszechnego stanowiący podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego ( wyrok Sądu Rejonowego w Koninie z [ ... ] ). To wierzyciel jest zobowiązany do wskazania komornikowi majątku dłużnika – jako przedmiotu potencjalnej egzekucji. M. D. podkreślił ponadto, iż inne organy ewidencyjne I instancji uwzględniały już wielokrotnie analogiczne wnioski. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [ ... ] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż celem uzyskania spornego zaświadczenia nie było potwierdzenie zawartych w nim danych, a jedynie zdobycie informacji przydatnych wierzycielowi w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się w trybie przepisów kpc. Czynności tego typu mogą być natomiast prowadzone wyłącznie przez właściwego komornika lub sąd powszechny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. D. wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji i przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpoznania. Skarżący powtórzył przy tym argumenty dotyczące istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, wynikającego z tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu swojego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. Nr 240 z 2005r., poz. 2027 ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela danej nieruchomości. Na podstawie art. 24 ust. 3 tej ustawy właściciel lub inne osoby władające gruntem mogą żądać od organu ewidencyjnego wyrysów czy wypisów z operatu ewidencyjnego. Żądanie tego rodzaju mogą zgłaszać ponadto inne osoby fizyczne i prawne, jednakże wyłącznie wtedy gdy posiadają interes prawny w tym zakresie. Inną podstawą do ubiegania się o wydanie zaświadczenia przez organ administracyjny jest ogólny przepis art. 217 § 1 i § 2 pkt. 2 kpa, również wskazujący na istnienie interesu prawnego ( w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ) jako na przesłankę warunkującą możliwość formułowania roszczenia tego rodzaju pod adresem danej instytucji państwowej. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie winna zatem wykazać swój interes prawny. Jeżeli jego istnienie budzi wątpliwości przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ mogą być nie tylko okoliczności potwierdzane danym zaświadczeniem, lecz także sam fakt istnienia interesu prawnego po stronie osoby występującej o to zaświadczenie ( art. 218 § 2 kpa ) – zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 818-819; wyrok NSA z 22 listopada 1996 r., I SA/Wr 142/96, Lex nr 27384. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną, wobec czego dla wykazania istnienia takiego interesu niezbędne jest wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania określonego dokumentu lub uprawniającego wnioskującego do jego otrzymania. Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji trafnie uznały, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazała takiego przepisu, umożliwiającego stwierdzenie istnienia jej interesu prawnego. Należy bowiem zauważyć, iż przedmiotem żądania skarżącego nie było uzyskanie zaświadczenia określonej treści, lecz w istocie chodziło o pozyskanie dokumentu umożliwiającego skuteczne poszukiwanie majątku nieruchomego K. F. jako dłużnika. Do wykonywania czynności tego typu nie są jednak upoważnione organy administracji, albowiem postępowanie egzekucyjne wszczynane na podstawie tytułów wykonawczych wydawanych w oparciu o normy prawa cywilnego jest szczegółowo ( i wyczerpująco ) uregulowane w Kodeksie postępowania cywilnego. W szczególności poszukiwaniu majątku dłużnika służy specjalny tryb określony w przepisach art. 913 - 920¹ kpc, regulujący postępowanie w przedmiocie wyjawienia majątku dłużnika prowadzone przed sądem powszechnym właściwości ogólnej dłużnika. Należy ponadto wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 797¹ kpc wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie za wynagrodzeniem majątku dłużnika. Zlecenie takie jest aktualne wtedy, gdy wierzyciel nie jest w stanie wskazać mienia dłużnika, z którego jest prowadzona dana egzekucja ( zob. m. in. red. K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2006, s. 695 ). Komornik jako organ egzekucyjny może z kolei zasięgać od organów administracji publicznej wszelkich informacji niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji ( art. 761 § 1 kpc ). Z tego względu należy uznać, iż w kwestii poszukiwania majątku dłużnika egzekucyjnego podmiotami uprawnionymi do dokonywania czynności wywołujących określone skutki prawne są jedynie komornik i sąd powszechny jako organy egzekucyjne, a nie organy administracji działające na żądanie samego wierzyciela (zob. m. in. wyrok NSA z 22 listopada 1996 r., I SA/Wr 142/96, Lex nr 27384 oraz wyrok NSA z 22 lutego 2007 r., I OSK 560/06 ). Strona skarżąca nie wykazała zatem skutecznie istnienia interesu prawnego uzasadniającego żądanie wydania zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 pkt. 2 kpa, gdyż swoje uprawnienia wynikające z faktu bycia wierzycielem powinna realizować wyłącznie w szczególnym trybie regulowanym przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Brak istnienia interesu prawnego nie wyklucza natomiast istnienia interesu faktycznego skarżącego polegającego na chęci uzyskania stosownych informacji o dłużniku, które mogłyby np. zmniejszyć koszty prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Okoliczność ta nie może jednak stanowić przesłanki uzasadniającej zastosowanie art. 217 § 2 pkt. 2 kpa. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienia organów obu instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/Sz. Widłak /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska EWd