VII SA/Wa 2049/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-13
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń zdrowotnych, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności zasad postępowania administracyjnego i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest zgodna z prawem. Postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a kryteria oceny ofert były jawne i stosowane jednolicie do wszystkich oferentów. Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia zasady równego traktowania, braku transparentności oceny ofert oraz niekompletności akt nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że ocena elementów pozaprawnych, takich jak jakość, kompleksowość i dostępność świadczeń, leży poza kognicją sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca, M. R., prowadząca Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską, wniosła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń stomatologicznych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w tym brak transparentności oceny ofert i niekompletność akt sprawy. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez organy i sądy, z uwagi na wcześniejsze uchylenia decyzji przez WSA.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert skargę oddala
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...], wydaną dnia [...] grudnia 2004 r. działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dalej jako u.ś.o.z, nie uwzględnił odwołania M. R., prowadzącej Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską w G. od rozstrzygnięcia Konkursu ofert - ogłoszonego w dniu [...] grudnia 2004 r. - na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: leczenie stomatologiczne -prowadzonego przez Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w postępowaniu niejawnym wybrano oferty, które zapewniały lepszą ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, kompleksowość i dostępność oraz lepszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Stwierdzono, że oferta M. R. otrzymała jedną z najniższych ocen na terenie G., tj. 53 pkt na 100 pkt możliwych - za jakość 18 pkt, za kompleksowość - 3 pkt, dostępność - 6 pkt, ciągłość - 8 pkt i cenę 18 pkt.
Zdaniem organu, zapewniono równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców i prowadzono postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z faktem wydania jej z rażącym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako kpa.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym dnia [...] września 2005 r. w sprawie [...] uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w aktach brak było materiałów dowodowych, które upoważniałyby do podjęcia rozstrzygnięcia, a w szczególności powołanego przez organ zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 26/2004 z dnia 13 października 2004 r, w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w
sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oraz "Szczegółowych warunków postępowania" i "Szczegółowych materiałów informacyjnych o przedmiocie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne" - wobec czego nie sposób było ocenić, czym kierowano się w tym zakresie przy wydawaniu decyzji - co jest istotne wobec zarzutu naruszenia art. 147 w/w ustawy. Nadto Sąd podniósł, iż w aktach sprawy brak danych odnośnie treści ogłoszenia o konkursie ofert, danych, w jakiej dacie miała miejsce część jawna i niejawna postępowania, w jakiej dacie i jakiej treści został sporządzony protokół Komisji Konkursowej oraz jakiej treści było ogłoszenie o rozstrzygnięciu konkursu ofert i kiedy nastąpiło - co uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny przebiegu postępowania konkursowego i sprawdzenia wymogów dotyczących złożonego odwołania. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji nie spełniło wymogów z art. 107 § 3 kpa, gdyż nie wskazało przyczyn, dla których organ nie uznał za zasadne argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2006 r. na podstawie art. 154 ust. 6 u. ś.o.z. nie uwzględnił odwołania M. R. od rozstrzygnięcia konkursu ofert ogłoszonego w dniu [...] grudnia 2004 r. na zawieranie umów o udzielenie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: leczenie stomatologiczne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż organ odwoławczy nie wykonał wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia [...] września 2005 r. w sprawie [...], w aktach administracyjnych przesłanych sądowi brak jest powoływanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji aktów prawnych, tj. zarządzenia nr 26/2004 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w sprawie określenia kryteriów oceny ofert i załącznika do tego zarządzenia, "Szczegółowych materiałów informacyjnych o przedmiocie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne", co nie pozwala na ocenę zasadności rozstrzygnięcia i słuszności zarzutów skarżącej.
Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 kpa.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 u.ś.o.z. nie uwzględnił odwołania
M. R. od rozstrzygnięcia konkursu ofert ogłoszonego w dniu [...] grudnia 2004 r. na zawieranie umów o udzielenie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: leczenie stomatologiczne.
Wskazano, iż w wyniku dokonanej oceny, oferta odwołującej się uzyskała łączną liczbę 53 punkty na 100 możliwych. Pozostali oferenci, którzy złożyli ofertę uzyskali 73 punkty i 63 punkty.
Kryteria oceny ofert stosowane były jednolicie do wszystkich oferentów, a określone one zostały przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zarządzeniu nr 26/2004 z dnia 13 października 2004 r. Wobec tego, że kryteria określone w w/w akcie, do których przypisano określone wagi punktowe, uszczegółowione zostały w karcie "Łącznej oceny oferty" stosowanej do wszystkich oferentów, działania Komisji polegające na ocenie ofert pozbawione zostały uznaniowości. Ocenie podlegały odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie ofertowej dotyczące poszczególnych kryteriów wymienianych w w/w zarządzeniu.
Kryteria te nie dokonywały rozróżnienia miejsca wykonywania świadczeń w ramach tzw. kontaktu ogólnostomatologicznego na gabinety położone na terenie szkoły (jak w przypadku oferty skarżącej) i znajdujące się poza nią. W związku z tym Komisja nie mogła w sposób szczególny i uprzywilejowany traktować ofert, które za miejsce wykonywania świadczeń wskazują szkołę.
Zgodnie z pkt 6 "Kryteriów oceny ofert", stanowiących załącznik do zarządzenia nr 26/2004 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w ramach dostępności do świadczeń oceniane było dostosowanie infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz sposób organizacji udzielania świadczeń, w tym harmonogram udzielania świadczeń. Odwołująca w ofercie podała, że nie zapewnia pełnej dostępności dla osób niepełnosprawnych, a gabinet otwarty jest 5 dni w tygodniu od 30 do 34 godzin w tygodniu.
Odnosząc się do kwestii kompleksowości świadczeń - pkt 5 wskazanych wyżej "Kryteriów oceny ofert" - w ramach oceny kompleksowości uwzględnia się w szczególności zakres merytoryczny świadczeń oraz zapewnienie świadczeniobiorcy pełnego dostępu do świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych wymaganych ze względu na rodzaj świadczenia. Odwołująca się w ofercie w części dotyczącej kompleksowości świadczeń wskazała, że posiada umowę na wykonywanie zdjęć RTG za co otrzymała 3 pkt oraz stwierdziła, że nie zapewnia dostępności do świadczeń z innych grup świadczeń stomatologicznych.
Stwierdzono, iż zarzuty odwołującej stanowią polemikę ze sposobem oceny ofert oraz wymaganiami od oferentów, przyjętych w toku postępowania. Ocena oferenta odbywała się na jednolitych kartach "łącznej oceny oferty", w których do konkretnie udzielonych odpowiedzi przyporządkowywano określoną liczbę punktów. Wyłonienie oferentów do zawarcia umów ograniczało się do operacji arytmetycznych. W ocenie organu nie doszło do naruszenia zasad wynikających z ustawy.
Od tej decyzji została złożona skarga, która po dodatkowych wyjaśnieniach została potraktowania jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 105 kpa, gdyż postępowanie jest bezprzedmiotowe wskutek upływu okresu, na który miano zawrzeć umowę. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7, 77, 80 kpa, gdyż w aktach brak jest zarządzeń Prezesa Funduszu powoływanych w zaskrżonej decyzji. Wskazano, iż większość twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji nie ma w odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności brak jest algorytmu stosowanego przy przyznawaniu punktów w poszczególnych kryteriach oceny ofert.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu wskazano, iż odnosząc się do zarzutu braku zarządzeń w aktach należy stwierdzić, iż nie stanowiły one elementu akt administracyjnych. Były one opublikowane na stronach internetowych Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż brak w aktach zarządzeń przekreśla możliwość oceny zasadności decyzji, ale nie zobowiązał organu do zagwarantowania stronie dostępu do tych zarządzeń w sytuacji, gdy były one ogólnodostępne w internecie.
Kryteria oceny ofert zostały określone w zarządzeniu nr 26/2004 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 października 2004 r. Kryteria te były określone ogólnie poprzez definicję poszczególnych ofert. W załączniku do Zarządzenia nr 26/2004 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zawarto dodatkową informację o sposobie oceny ofert, tj. ocena miała być dokonana według jednolitych zasad, na podstawie odpowiedzi udzielonych przez oferenta na pytania zawarte w zapytaniach ofertowych. W celu wyeliminowania jakiejkolwiek uznaniowości w ocenie odpowiedzi udzielonych przez oferentów dokonano ujednolicenia wag punktowych przypisanych do poszczególnych odpowiedzi w karcie łącznej oceny oferty, stosowanej do wszystkich oferentów. Algorytm stosowany przy przyznawaniu punktów w
poszczególnych kryteriach umieszczony jest w aktach sprawy, właśnie w kartach łącznej oceny oferty, a co za tym idzie możliwa jest weryfikacja poprawności pracy komisji konkursowej poprzez porównanie treści oferty z liczbą punktów zawartą w karcie łącznej oceny oferenta. Skarżąca kwestionuje kryteria ocen, lecz komisja konkursowa miała obowiązek ich stosowania i nie mogła w sposób uprzywilejowany traktować ofert, które za miejsce świadczenia usług wskazują szkołę. Jednym z kryteriów była dostępność dla niepełnosprawnych, czego nie spełniała placówka, w której wykonywała świadczenia skarżąca.
Odnosząc się do kwestii kompleksowości świadczeń - pkt 5 wskazanych wyżej "Kryteriów oceny ofert" - w ramach oceny kompleksowości uwzględnia się w szczególności zakres merytoryczny świadczeń oraz zapewnienie świadczeniobiorcy pełnego dostępu do świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych wymaganych ze względu na rodzaj świadczenia. Odwołująca się w ofercie w części dotyczącej kompleksowości świadczeń wskazała, że posiada umowę na wykonywanie zdjęć RTG za co otrzymała 3 pkt oraz stwierdziła, że nie zapewnia dostępności do świadczeń z innych grup świadczeń stomatologicznych.
Wskazano również, iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż żaden z przepisów nie zakazywał zawarcia umowy na okres krótszy niż rok. Zatem nadal jest możliwość zawarcia umowy na świadczenie usług.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazano, iż brak jest w aktach algorytmu zawierającego kryteria oceny ofert, co świadczy o naruszeniu art.147 u.ś.o.z. W ocenie organu doszło do naruszenia, ale w związku z tym, iż dotyczyło ono wszystkich oferentów nie spowodowało to naruszenia art. 147 u.ś.o.z. Skarżący podnosi, iż tłumaczenie to jest wątpliwe, gdyż nie znana jest data powstania algorytmu ani jego autor, zatem nie można wykluczyć, iż algorytm sporządził jeden z oferentów.
Wskazano również, na wadliwe przedstawienie punktów uzyskanych przez oferentów.
Skarżąca podniosła także, iż leczenie ogólnostomatologiczne nie ma związku z leczeniem protetycznym bądź chirurgicznym. Akta, pomimo wyroku Sądu Administracyjnego, nie są kompletne i nie zawierają żądanych dokumentów. Ponadto postępowanie winno być umorzone wobec upływu terminów do zawarcia umowy na świadczenia usług stomatologicznych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art.3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Jak wynika z art. 132 ust. 1 u.ś.o.z., podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu.
Umowa taka może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 139 ust. 1 u.ś.o.z. zawarcie przez Fundusz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań.
Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad prowadzania postępowania, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 135 i art. 154 u.ś.o.z., przy czym środki te nie przysługują na wybór trybu postępowania, niedokonanie wyboru świadczeniodawcy i unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Warunkiem jednak uwzględnienia odwołania jest wykazanie przez skarżącego takiego naruszenia przez Fundusz zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które naruszyło jego interes prawny i
powodowało uszczerbek, czyli zaistnienie szkody po stronie skarżącego.
Z art. 154 ust. 1 i art. 152 ust. 1 u.ś.o.z. wynika, iż przedmiotem rozstrzygania organu rozpoznającego odwołanie od rozstrzygnięcia komisji, tj. Prezesa Funduszu, jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania. Przedmiot badania organu jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organ rozpoznający odwołanie nie prowadzi ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznaje sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powiela zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 139 ust. 5 u.ś.o.z.). Organ rozpoznający odwołanie, o którym mowa w art. 154 ust. 1 ustawy, bada, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego się.
W całym postępowaniu prowadzącym do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej można wyodrębnić dwa etapy: cywilnoprawny i administracyjnoprawny. Postępowanie administracyjne w tej sprawie jest postępowaniem mającym na celu weryfikację rozstrzygnięcia (wyboru lub odrzucenia ofert) dokonanego przez komisję, prowadzonym według zasad k.p.a.
Decyzja Prezesa Funduszu, podlegająca w myśl art. 154 ust. 8 u.ś.o.z. zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie jest decyzją odwoławczą (decyzją organu II instancji). Zgodnie z art 52 § 1 p.p.s.a. przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Od decyzji podjętej w trybie k.p.a. przysługuje odwołanie (art. 127 § 1 k.p.a.) bądź wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
W takim też zakresie sprawę rozpoznawał Prezes Funduszu przy wydaniu decyzji.
Jak wspomniano powyżej, sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. To kryterium stanowić musi również podstawę oceny decyzji Prezesa NFZ, która zawiera w sobie ocenę legalności i
merytorycznej zasadności nie tylko samego rozstrzygnięcia, lecz i postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Z natury rzeczy kontroli Sądu nie może podlegać pozaprawna strona rozstrzygnięcia, przy którym, najpierw komisja konkursowa, a potem Prezes NFZ, muszą brać pod uwagę - zgodnie z art 142 ust. 5 pkt 1 ustawy - takie elementy oceny poszczególnych ofert, jak ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia, tj. elementy o charakterze ekonomicznym i medycznym.
Odnosząc się więc do zarzutu naruszenia przez Fundusz art. 134 u.ś.o.z., polegającego na nieprzestrzeganiu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji należy stwierdzić co następuje:
Komisja konkursowa przyjęła ofertę M. R., prowadzącej Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską w G. do postępowania konkursowego jako spełniającą wymogi formalnoprawne, na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 marca 2003 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 55, poz. 493), oraz dokonała jej oceny według jednolitych kryteriów oceny. Takim samym zasadom postępowania, określonym w art. 148 ustawy i szczegółowych materiałach informacyjnych o przedmiocie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo szpitalne, stanowiących załącznik do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 października 2004 r., oraz jednolitym kryteriom oceny obejmującym: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną oraz cenę i liczbę oferowanych świadczeń jak i kalkulację kosztów, zostały poddane wszystkie oferty złożone i zakwalifikowane do części niejawnej postępowania konkursowego, w tym wybrane celem podpisania umów.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 147 ustawy kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, i co ważne nie mógł ich zmienić ani oferent ani zamawiający.
W tej sytuacji nie znajduje potwierdzenia zarzut oferenta, że Fundusz prowadził porównywanie ofert w postępowaniu konkursowym o dowolnie określone kryteria. Nie
doszło do naruszenia art. 134 u.ś.o.z., polegającego na nieprzestrzeganiu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.ś.o.z. do zakresu działań Funduszu należy w szczególności określanie jakości i dostępności oraz analiza kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Nałożone na Fundusz ustawowe obowiązki związane z zapewnieniem dostępności do świadczeń w zakresie niezbędnym do prawidłowego zawierania umów są realizowane w przebiegu postępowania konkursowego. Wojewódzki oddział Funduszu wybiera spośród ofert złożonych do postępowania konkursowego te, które zapewnią świadczeniobiorcom z danego województwa dostępność do świadczeń, z uwzględnieniem między innymi usytuowania miejsca udzielania świadczeń.
Dlatego też uwzględniając ten wymóg, po przeprowadzeniu jawnej części konkursu, a następnie po części niejawnej konkursu do podpisania umów wyłoniono oferentów, wśród których nie znalazła się skarżąca. Ze względu na uzyskanie jednej z najniższej ocen na ternie G., tj. 53 punkty na 100 możliwych, pod uwagę wzięto także dostępność do świadczeń, z uwzględnieniem między innymi usytuowania miejsca udzielania świadczeń.
Nadto skarżąca podniosła, że rozporządzenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 26/2004, na które powołuje się organ zawiera załącznik, w którym są zawarte ogólne zasady punktacji za ofertę na poszczególne jej części. Brak jest możliwości ustalenia, co było podstawą oceny oferty poprzez przyznanie określonej liczby punktów - co uniemożliwia sprawdzenie prawidłowości prowadzonego postępowania konkursowego. Zdaniem skarżącej, organ potwierdził istnienie i stosowanie algorytmu oceny poszczególnych świadczeń, ale go nie przedstawił mimo, że zarzut ten był przedstawiony w odwołaniu.
Z powyższym zgodzić się nie można. Zarządzenie Nr 26/2004 Prezesa NFZ z dnia 13 października 2004 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz załącznik do zarządzenia ustalają kryteria oceny ofert dla postępowań o zawarcie umów na dany rok. Ocena ofert następuje według równoważnych kryteriów, którymi są:
1) jakość oferowanych świadczeń - należy uwzględnić w szczególności:
a) kwalifikacje osób udzielających świadczeń,
b) wyposażenie w aparaturę i sprzęt,
c)bezpieczeństwo udzielania świadczeń, przede wszystkim możliwość zapewnienia prawidłowego postępowania w przypadku wystąpienia zdarzeń niekorzystnych (np.
dostęp do intensywnej terapii),
d) potwierdzenie jakości udzielanych świadczeń uzyskanym i ważnym w okresie
obowiązywania przyszłej umowy certyfikatem jakości (np. ISO) lub certyfikatem
akredytacyjnym (certyfikaty takie wydaje jednostka certyfikująca przy Ministrze
Zdrowia);
2) kompleksowość - powinna ona dotyczyć w szczególności zakresu merytorycznego
oferowanych świadczeń, zapewnienia świadczeniobiorcy pełnego dostępu do
świadczeń diagnostycznych i terapeutycznych wymaganych ze względu na rodzaj
realizowanych świadczeń oraz możliwości udzielania świadczeń w innych zakresach;
3) dostępność - regulująca:
a) sposób organizacji udzielania świadczeń, w tym harmonogram udzielania świadczeń,
oraz udostępnione świadczeniobiorcom sposoby rejestracji (zapisy telefoniczne,
osobiste, internet itp.),
b) dostosowanie infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych,
c) sposób kwalifikacji świadczeniobiorców do udzielania świadczeń;
4) oferowana cena - należy tutaj uwzględnić relację ceny oferowanej do ceny ustalonej
dla danego świadczenia dla potrzeb postępowania przez dyrektora oddziału
wojewódzkiego;
5) ciągłość - w myśl której uwzględnić należy zapewnienie świadczeniobiorcy
kontynuacji procesu leczenia.
Zarówno w/w kryteria oceny ofert, jak i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Komisja działała w ściśle określonych warunkach wskazanych w zarządzeniu Nr 26/2004 Prezesa NFZ z dnia 13 października 2004 r., jak i złączniku do zarządzenia. Na podstawie tychże szczegółowych dokumentów ustalono punktację przyznawaną za poszczególne aspekty oferty. Nie było tu zatem dowolności, którą zarzuca skarżąca. Komisja miała w zasadzie jedynie podzielić ilości możliwych punktów do osiągnięcia za poszczególną kategorię przez ilość kryteriów składających się na tę kategorię wynikających z załącznika w/w zarządzenia.
Również nie można zgodzić się ze skarżącą, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu do zawarcia umowy, gdyż żaden z
przepisów nie zakazywał zawarcia umowy na okres krótszy niż rok, zatem w czasie wydawania decyzji nadal była możliwość zawarcia umowy na świadczenie usług.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Prezesa NFZ jest w przedstawionym zakresie prawidłowa, a zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia w świetle przepisów ustawy.
Prezes NFZ w sposób należyty odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i uzasadnił zajęte stanowisko w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach kpa.
Prezes NFZ przeprowadził tym razem szczegółowe postępowanie wyjaśniające i odniósł się do zarzutów skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Opierając się na powyższych ustaleniach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ani zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. W toku postępowania wszystkim świadczeniodawcom udostępniono na takich samych zasadach - na stronach internetowych Narodowego Funduszu Zdrowia - wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z tym postępowaniem. Wydając rozstrzygnięcie Prezes NFZ dokonał oceny zarówno samego postępowania, jak i rozstrzygnięcia podjętego przez komisję prowadzącą konkurs ofert oraz przedstawił w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący przyczyny nieuwzględnienia odwołania skarżącego. Ocena zaś pozaprawnych elementów poszczególnych ofert i negocjacji, takich jak ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia, tj. elementów o charakterze ekonomicznym i medycznym znajduje się poza kontrolą sądu administracyjnego.
Z tych względów na podstawie art. 153 p.p.s.a. należało skargę jako niezasadną oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło