VII SA/Wa 2241/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. R. kwotę 360 zł. (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 2241/07 UZASADNIENIE W piśmie z dnia [...] grudnia 2006r. J. R. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] W. o interwencję w sprawach, dotyczących "legalności budowlanej" obiektów, położonych przy ul. A. [...] w W. Wskazał na zmianę geometrii ul. A., wybudowanie podjazdu oraz bramy do dodatkowego miejsca postojowego, posadzenie drzew w "strefie kontrolowanej" gazociągu średniego ciśnienia (20-30 cm od gazociągu), znajdującego się na nieruchomości przy ul. A. [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] W. na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.), przekazał wg właściwości do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu m. [...] W. w Dzielnicy B. pismo J. R. z dnia [...] grudnia 2007 r. w części dotyczącej posadzenia drzew w "strefie kontrolowanej" gazociągu średniego ciśnienia (20-30 cm od gazociągu). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że kwestia ta nie należy w kompetencji nadzoru budowlanego, w związku z tym przekazał pismo w tej części do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu m. [...] W. w Dzielnicy B. jako właściwego do rozpatrzenie sprawy zgodnie z kompetencjami. J. R. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu zarzucił naruszenie przez organ Prawa budowlanego, a w tym art. 83, gdzie określono zadania i kompetencje organu nadzoru budowlanego. Wyjaśnił ponadto, że jego zawiadomienie należało potraktować jako "zawiadomienie o stanie zagrożenia publicznego - występującego w użytkowanym obiekcie budowlanym". Wskazał również, że nie był to wniosek o wycięcie drzew. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] W. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 65 § 1 Kpa na podstawie którego zostało wydane postanowienie organu I instancji, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przepis art. 1 ustawy Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Natomiast sprawa dotycząca posadzenia drzew w "strefie kontrolowanej" gazociągu średniego ciśnienia nie jest regulowana przepisami szeroko rozumianego Prawa budowlanego, zatem organ I instancji zasadnie przekazał wniosek skarżącego do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu m. [...] W. w Dzielnicy B. jako organu właściwego w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., wniósł J. R. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy wadliwie uznały, że kompetentnym do rozpatrzenia sprawy - naruszenia warunków technicznych i sprowadzenia zagrożenia bezpieczeństwa publicznego, spowodowanych posadzeniem drzew w "strefie kontrolowanej" osiedlowego gazociągu jest Wydział Ochrony Środowiska Urzędu m. [...] W. w Dzielnicy B. Zarzucił organom błędne uznanie, iż powstanie zagrożenia zniszczenia rurociągu gazowego przez korzenie drzew nie stanowi materii regulowanej przez Prawo budowlane i że przeciwdziałanie temu zagrożeniu nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. Wskazał na naruszenie przepisów art. 1, art. 83 i 84 oraz art. 62 ust.3 art. 65 i 66 Prawa budowlanego. Nadto na naruszenie art. 124 § 2 kpa - poprzez brak faktycznego i prawnego uzasadnienia postanowień. Podkreślił, że wszystkie zarzuty, sformułowane w piśmie z dnia [...].12.2006r. dotyczyły funkcjonujących i użytkowanych obiektów budowlanych zatem dotyczyły naruszeń Prawa budowlanego. Takim był również zarzut dotyczący "budowli" jaką jest gazociąg, a w szczególności jego użytkowanie w warunkach odmiennych od przyjętych w projekcie technicznym oraz w powszechnie obowiązujących normach technicznych. Istotą wniosku nie była źle prowadzona działalność przyrodnicza czy sadownicza, ale naruszenie Prawa budowlanego poprzez naruszenie warunków technicznych, które musi spełniać czynna sieć gazowa. Zawarta we wniosku informacja o naruszeniu Prawa budowlanego, została skierowana do organu odpowiedzialnego za kontrolę stosowania i przestrzegania tego prawa (art. 84). Była to informacja o powstałym zagrożeniu bezpieczeństwa publicznego, dlatego przekazanie wniosku do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu m. [...] W. w Dzielnicy B. nie miało prawnego uzasadnienia. Poza tym organy nadzoru budowlanego w uzasadnieniach postanowień nie ustosunkowały się do informacji zawartych w posiadanych dokumentach urzędowych, sprzecznie opisujących stan faktyczny związany z użytkowaniem przedmiotowego gazociągu (np. miejsce posadowienia drzew). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że podjęcie działań w trybie art. 65 Kpa musi być poprzedzone ustaleniami i rozważaniami pozwalającymi na uznanie, że przy wykorzystaniu wszelkich metod wykładni organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy nie jest właściwy, a nadto podkreślić należy, że dopiero jednoznacznie ustalenie stanu faktycznego, z którego organ administracji publicznej wyprowadzi wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia danej sprawy, daje mu podstawę do przekazania żądania organowi właściwemu jego zdaniem w sprawie. Przy czym ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa głównie na tym organie administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt. II OSK 898/2005, LEX nr 266307). Zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa między innymi w art. 66 tej ustawy. Natomiast przepis art. 66 ust. 1 stanowi, że "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zasady budowy sieci gazowych określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z dnia 11 września 2001 r.). Jest to akt wykonawczy do przepisów prawa budowlanego. Przepis § 9 wskazanego rozporządzenia zawiera normy odnoszące się do zasad eksploatacji gazociągu stanowiące, że: 2. Dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu. 3. W strefach kontrolowanych operator sieci gazowej powinien kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu. 4. W strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Dopuszcza się, za zgodą operatora sieci gazowej, urządzanie parkingów nad gazociągiem. Słusznie zatem skarżący wywodził, że organy wadliwie uznały, że nie są kompetentne do rozpatrzenia sprawy - naruszenia warunków technicznych i sprowadzenia zagrożenia poprzez posadzenie drzew w "strefie kontrolowanej" gazociągu, a takie było żądanie skarżącego. Sformułowania zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2006r. dotyczyły funkcjonowania i użytkowania gazociągu zatem dotyczyły naruszeń Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie kwestionował działalności ogrodniczej sąsiada, ale naruszenie Prawa budowlanego poprzez niezachowanie warunków technicznych, które musi spełniać czynna sieć gazowa. Zawarta we wniosku informacja o naruszeniu Prawa budowlanego, została skierowana do organu odpowiedzialnego za kontrolę stosowania i przestrzegania tego prawa a organ był zobowiązany wniosek rozpatrzeć a nie przekazywać do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu m. [...] W. w Dzielnicy B. Jednocześnie należy podkreślić, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić jedynie z woli podmiotu, mającego legitymację procesową strony, w rozumieniu art. 28 kpa. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego w uzasadnieniach postanowień nie odniosły się w ramach zakreślonych przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego do podnoszonych kwestii a autorytatywnie stwierdziły, że nie jest to zagadnienie pozostające w ich kompetencji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżone i poprzedzające je postanowienie. Ponadto na podstawie art. 152 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w pkt II wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na przepisie art. 200 wskazanej ustawy.