II SA/Ol 48/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Magdalena Więcko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydania z operatu ewidencyjnego informacji o numerach ksiąg wieczystych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]", powołując się na art. 67 i 68 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 193, poz. 992) oraz ustawę z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), wystąpił do Starostwa Powiatowego w "[...]" o udostępnienie danych ze zbioru danych - ewidencji gruntów i budynków – poprzez podanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości należących do dłużnika M. C. w celu dochodzenia należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego. Postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", Starosta, powołując się na art. 219 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, odmówił wnioskodawcy wydania z operatu ewidencyjnego informacji o numerach ksiąg wieczystych nieruchomości, które posiada M. C. W uzasadnieniu orzeczenia podniósł, iż wskazane we wniosku przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stanowią podstawy do uzyskania żądanych przez wnioskodawcę informacji. Z kolei art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa, iż wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego są wydawane odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych i prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego. Jednakże wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby jego prawo do uzyskania żądanego zaświadczenia. Zażalenie na to postanowienie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych żądając jego uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, iż pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa czyniąc rozstrzygnięcie niewłaściwym. Wskazano, iż zgodnie z art. 67 ustawy o świadczeniach rodzinnych ZUS jest wierzycielem wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń i jest uprawniony do prowadzenia egzekucji należności z tego tytułu, aż do ich zaspokojenia. Wyjaśniono, że likwidatorem funduszu alimentacyjnego jest Prezes ZUS, który działa przez upoważnionych pracowników. Z kolei organ egzekucyjny ma obowiązek przekazywania ściągniętych od dłużników kwot likwidatorowi. Podniesiono, iż jednym ze sposobów dających możliwość zaspokojenia prawnego interesu wierzyciela jest egzekucja z nieruchomości. Jednakże kwestionowane postanowienie ogranicza ZUS jako wierzyciela w możliwości dochodzenia swoich roszczeń. Wskazano również, że wnioskodawca podał podstawę prawną do żądania danych, bowiem art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych bezsprzecznie wskazują na interes prawny i uzasadnioną potrzebę uzyskania danych przez wnioskodawcę. Dodano również, że odmawianie lub utrudnianie udzielania informacji ZUS w celu dochodzenia należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego jest nieuzasadnione, zwłaszcza z uwagi na fakt, iż środki uzyskane w wyniku likwidacji funduszu są przekazywane na dochody budżetu państwa. Postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia "[...]". W motywach orzeczenia wskazał, iż podstawową formą udzielania informacji z ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym dane określone przez wnioskodawcę jest wypis z ewidencji gruntów. W każdym wypadku pisemne informacje organu ewidencyjnego zawierające takie dane mają charakter zaświadczenia w rozumieniu przepisów k.p.a., ponieważ urzędowo potwierdzają ujawniony w ewidencji stan prawny nieruchomości. Powołując się na treść art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na art. 217 § 2 i art. 218 k.p.a. wskazał, iż ubiegający się o zaświadczenie obowiązany jest wykazać własny interes prawny uzasadniający wydanie zaświadczenia. Nadto, dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Wskazał również, iż interesu prawnego ZUS nie można wyprowadzić z art. 67 i 68 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż sam fakt wszczęcia przeciwko dłużnikowi egzekucji nie oznacza jeszcze istnienia interesu prawnego w otrzymaniu zaświadczenia dotyczącego nieruchomości mogących stanowić własność dłużnika. Ponadto dodał, iż żaden przepis prawa nie obliguje wierzyciela do dostarczenia organom egzekucyjnym zaświadczeń wskazujących składniki majątku dłużnika, a wierzyciel może zlecić poszukiwanie majątku dłużnika komornikowi. Wskazał, iż w jego ocenie przedmiotem wniosku nie jest uzyskanie zaświadczenia konkretnej treści, lecz poszukiwanie majątku nieruchomego dłużnika. Jest to zatem czynność z zakresu prawa cywilnego, której nie można dochodzić w postępowaniu administracyjnym, ani w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zasadne jest zatem stanowisko organu I instancji stanowiące, że ZUS nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie żądanego zaświadczenia. Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi ZUS podniósł, iż niepłacenie długów jest bezprawne i z tego tytułu każdemu wierzycielowi przysługuje możliwość przymusowego dochodzenia swojej należności w drodze egzekucji. Wskazał również, że organ błędnie zinterpretował treść art. 217 § 2 k.p.a. gdyż wynikający z niego interes prawny nie jest determinowany istnieniem konkretnego przepisu prawa materialnego, lecz jest ogółem uprawnień jakie można wywieść z obowiązujących przepisów prawa. Interes prawny jest to, jak wskazał, interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych i może się realizować poprzez uzyskanie określonych faktów. Zatem interes prawny wierzyciela w uzyskaniu faktów umożliwiających prowadzenie egzekucji z nieruchomości jest w pełni zasadny. Wskazał także, iż niesłuszne jest twierdzenie organu II instancji, że istnieje inna forma dochodzenia przez wierzyciela swoich praw. Nadto, wyłącznie wierzyciel decyduje o tym z jakich składników majątkowych będzie prowadzona egzekucja. Ponadto zarzucił, iż nieuprawnionym jest przyjęcie przez organ wydający postanowienie, że treścią żądania wnioskodawcy było uzyskanie wypisu z ewidencji gruntów. Organ rentowy nie wnioskował bowiem o wydanie wypisu lecz o podanie numerów ksiąg wieczystych na nieruchomościach posiadanych przez jego dłużnika. Nie domagał się również ich urzędowego potwierdzenia w formie zaświadczenia, lecz informacji, przy czym informacja ta nie potwierdza ujawnionego w ewidencji stanu prawnego nieruchomości, tak jak twierdzi organ, gdyż stan prawny nieruchomości ujawnia i opisuje jedynie księga wieczysta. Wskazał, iż udzielenie informacji z operatu ewidencyjnego może mieć postać nie tylko wypisu czy wyrysu z operatu ewidencyjnego, lecz także może polegać na wglądzie do dokumentów, czy też poinformowaniu zainteresowanych o aktualnym stanie wypisów w rejestrach i mapach dotyczących działek i budynków w sposób przewidziany rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji. Dodał, iż jedynym sposobem indywidualizacji nieruchomości w sądzie prowadzącym księgi wieczyste jest podanie numeru księgi, które to dane są w posiadaniu starosty. Zatem odmawianie albo utrudnianie udzielenia informacji jest nieuzasadnione i godzi w interes społeczny bowiem środki uzyskiwane z likwidacji funduszu są przekazywane na dochody budżetu państwa. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację prawną zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej. Ponadto należy wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Z administracyjnych akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżący wystąpił do Starosty z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych - ewidencji gruntów i budynków – poprzez podanie numerów ksiąg wieczystych nieruchomości należących do dłużnika M. C. w celu dochodzenia należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta odmówił wnioskodawcy wydania żądanych informacji wskazując, iż wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego wydawane są podmiotom posiadającym interes prawny w ich uzyskaniu, jednakże wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby jego prawo do uzyskania żądanego zaświadczenia. Wskazać należy, iż zgłoszony przez ZUS wniosek nie zawierał w swej treści żądania wydania wypisu lub wyrysu z ewidencji gruntów. Wnioskodawca zwracał się do organu wyłącznie o podanie numerów ksiąg wieczystych należących do jego dłużnika. Z kolei organ administracji, do którego wpływa żądanie strony, zobligowany jest przede wszystkim do dokładnego ustalenia treści żądania. Jednocześnie organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenia dla ustalenia zakresu postępowania. Tylko i wyłącznie strona określa przedmiot żądania. Jeżeli jednak treść żądania nie jest jednoznaczna lub budzi wątpliwości organu, winien on, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., wezwać składającego wniosek do usunięcia jego braków poprzez sprecyzowanie jego treści. W sprawie organy administracji nie wezwały skarżącego do sprecyzowania przedmiotu żądania przyjmując, iż jest nim wypis lub wyrys z ewidencji gruntów. Okoliczność ta wskazuje, iż doszło do naruszenia art. 64 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dn. 26.11.1999r. (sygn. I SA/Łd 1592/97, niepublik.) obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ciążący na organie administracyjnym obejmuje także ustalenie przez ten organ treści rzeczywistego żądania strony i wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości. Ponadto wskazać należy, iż odmawiając wydania z operatu ewidencyjnego informacji o numerach ksiąg wieczystych organ powołał się na art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten stanowi, iż wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego wydawane są przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych lub prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie zainteresowanych organów administracji rządowej jednostek samorządu terytorialnego. Przyjęto zatem, iż udostępnienie żądanych przez ZUS informacji musiałoby nastąpić poprzez wydanie wyrysu lub wypisu z ewidencji. Wskazać jednakże należy, że wymieniony przepis nie stanowi jedynej podstawy udzielenia informacji przez organ. stosownie bowiem do § 51 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dn. 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) udostępnienie przez starostę danych ewidencyjnych może nastąpić również w formie komputerowych wydruków mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, plików komputerowych, a także informacji przekazywanych ustnie i wizualnie. Reasumując, zasadnym jest stwierdzenie, że organy dowolnie przyjęły, iż ZUS zażądał wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów w postaci zaświadczenia, nie zwracając się do skarżącego przed podjęciem orzeczenia o sprecyzowanie treści wniosku. Dopiero po dokładnym ustaleniu treści żądania wnioskodawcy byłoby uprawnione określenie granic zgłoszonego wniosku. Tymczasem nadal pozostaje niewyjaśniona kwestia, czy ZUS żąda wydania wypisu lub wyrysu z ewidencji gruntów. Dopiero jednoznaczne ustalenie w tym zakresie przedmiotu postępowania pozwoli na rozpoznanie wniosku przy zastosowaniu właściwej procedury. Zatem bez wyjaśnienia fundamentalnej kwestii, a mianowicie ustalenia treści żądania wnioskodawcy, przedwczesnym było wydanie postanowienia o odmowie wydania z operatu ewidencyjnego wypisu lub wyrysu, skoro nie zostało ustalone, czy wnioskodawca taką formę odpowiedzi uczynił przedmiotem swojego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto stosownie do art. 152 p.p.s.a. ----------------------- 6