III SA/Gd 483/07
WyrokWSA w Gdańsku2008-03-13
Skład orzekający: Anna Orłowska, Felicja Kajut, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna wykonująca niezarobkowy przewóz drogowy na własne potrzeby, pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, podlega karze pieniężnej za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżący nie wykonywał przewozu drogowego w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Analiza przepisów, w tym definicji przewozu drogowego oraz wyłączeń zawartych w rozporządzeniach unijnych, doprowadziła do wniosku, że niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, wykonywany pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, nie podlega sankcjom przewidzianym za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.Stan faktyczny
W dniu 6 maja 2007 r. funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli pojazd należący do W. W., stwierdzając m.in. wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na W. W. karę pieniężną w kwocie 3.000 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. W. W. zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Unii Europejskiej, w szczególności Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które wyłącza stosowanie przepisów do niezarobkowych przewozów rzeczy pojazdami o DMC nieprzekraczającej 7,5 tony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 26 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 17 sierpnia 2007 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego W. W. kwotę 120,00 ( sto dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 17 sierpnia 2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...], działając na podstawie przepisów art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. z późniejszymi zmianami), w związku z art. 42 ust. 1, art. 92 ust 1 i ust. 4, art. 93 ust.1 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. Nr 204 poz. 2088 z 2004 r. ze zm.), § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19.01.2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153) zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli nr [...] z dnia 06.05.2007 r. nałożył na W. W. karę pieniężną w kwocie 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, t. j. za czyn określony w punkcie 4.1 wykazu naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.
Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż w dniu 06.05.2007 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli pojazd samochodowy o nr rej.[...]. W wyniku kontroli dokumentów wymaganych w związku z wykonywaniem krajowego przewozu drogowego stwierdzono wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Na powyższą okoliczność sporządzono protokół kontroli nr [...], który podpisał W. W., kierowca i właściciel w/w pojazdu. Kontrolowany odmówił złożenia wyjaśnień do protokołu przesłuchania świadka i nie zapoznał się z pouczeniem. Ponadto funkcjonariusze celni sporządzili notatkę służbową, z której wynika, że kontrolowany prowadzi działalność gospodarczą polegającą na handlu częściami samochodowymi. Brak karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych w/w tłumaczył dniem świątecznym - niedzielą, nieczynną pocztą oraz nie posiadaniem kart w sprzedaży przez stację benzynową. W toku postępowania W. W. wnosił o umorzenie postępowania, powołując się na art. 4 ust. 6 a ustawy o transporcie drogowym ( t.j. Dz. U. Nr 204 , poz. 2088 z 2004 r.), który mówi, że przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy transport drogowy , a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 370 z 31.12. 1985 r.) oraz na art. 4 pkt 12 ww. rozporządzenia Rady (EWG) , który mówi, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych.
Organ wskazał, iż W. W. prowadzi działalność gospodarczą. Jednak w toku postępowania złożone przez niego wyjaśnienia dowodzą, że przewóz wykonywał jako osoba fizyczna, prywatna, na własne potrzeby, który nie miał związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ stwierdził, że nie doszło do wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, natomiast zasadne jest twierdzenie, że doszło do naruszenia punktu 4.1 wykazu naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, t.j. wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ podkreślił, że z uwagi na treść znowelizowanej ustawy o transporcie drogowym nie można już utrzymać tezy , że obowiązek uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, sprecyzowany w art. 42 spoczywa wyłącznie na podmiotach określonych przez prawo jako przedsiębiorcy. Wspomniany przepis stanowi, że to podmioty wykonujące przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi kartę opłaty drogowej. To przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane prawem dokumenty. Art. 92 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, iż kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wymienionych przepisów odrębnych podlega karze grzywny w wysokości od 50 do 15000 zł. Przy czym zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy szczegółowy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Wobec tak sformułowanych uregulowań prawnych organ kontrolny uprawniony do wymiaru kary nie posiada kompetencji w zakresie ustalenia jej wysokości, bowiem szczegółowy wykaz naruszeń oraz odpowiadające im sankcje określił ustawodawca.
Organ zaznaczył, że w dniu 14 kwietnia 2007 r. weszło w życie rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i ( WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 , str. 1 ).
W odwołaniu od w/w decyzji W. W. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Podniósł zarzut nie uwzględnienia w wydanej decyzji treści Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...), które między innymi stanowi, iż Rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy.
Podkreślił, iż organ uznał, że przewóz wykonywał jako osoba fizyczna, prywatna, na własne potrzeby, który nie miał związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie skarżącego organ I instancji wydając decyzję przemilczał fakt, iż powołane Rozporządzenie (WE) 561/2006 dokładnie określa zasady zastosowania rozporządzenia, oraz wyraźnie wskazuje, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu: m.in. " pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7, 5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy". Definicja przewozu drogowego zawarta w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym określa go, jako transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia WE nr 561/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, skoro Naczelnik Urzędu w wydanej decyzji uznał, że wykonywany transport był transportem wykonanym przez osobę fizyczną, prywatną, na własne potrzeby, który nie miał związku z prowadzoną działalnością gospodarczą , a tym samym nie był przewozem zarobkowym (nastawionym na zysk), to z mocy wyłączeń określonych w wyżej wymienionym Rozporządzeniu 561/2007 - przewóz taki nie jest przewozem drogowym w myśl ustawy o transporcie drogowym.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej [...] decyzją z dnia 26 października 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym ( t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz.874), § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 151, poz. 1089) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...].
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, iż ustawa o transporcie drogowym w art. 1 ust. 1 określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz krajowego i międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego. Natomiast przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi, iż do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Jednocześnie przepis art. 4 pkt 6a w/w ustawy, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 26 kwietnia 2007r. o zmianie pracy kierowców oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), definiuje przewóz drogowy, jako transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z 11.04.2006 r., str. 1). Zgodnie z treścią art. 4 lit. a) ww. rozporządzenia nr 561/2006 przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniu, a dotyczących nie uwzględnienia art. 3 lit. h przywoływanego wyżej rozporządzenia ( WE) nr 561/2006 organ wskazał, że z treści tego przepisu wynika, iż przejazd pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy jest przewozem drogowym. Wyłączenia wymienione w powyższym przepisie dotyczą zastosowania przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które niniejsze rozporządzenie ustanawia. Przepis art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nakłada natomiast na podmioty wykonujące przewóz drogowy obowiązek uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, zaś stawki, rodzaje i tryb uiszczania opłaty drogowej reguluje rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Dowód uiszczenia opłaty - zgodnie z ust. 3 przywołanego powyżej przepisu - stanowią obie części karty opłaty łącznie, czyli: winieta samoprzylepna umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, odcinek kontrolny przechowywany w pojeździe samochodowym i okazywany na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Stąd też zdaniem organu przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (tzw. przewozu na potrzeby własne) stosuje się odpowiednio do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, czyli do osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które nie są przedsiębiorcami. Konsekwentnie więc także osoba nie będąca przedsiębiorcą podlega karze za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 42 ust. 1 omawianej ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. W. zarzucił organom administracji rażące naruszenie norm przepisów Unii Europejskiej przez nie uwzględnienie postanowień art. 3 lit. h Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r., które weszło w życie 11 kwietnia 2007r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, który stanowi , iż rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy , do którego to przepisu odnosi się art. 4 pkt 6 a ustawy o transporcie drogowym. Nadto skarżący zarzucił niezastosowanie się do dyspozycji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak faktycznego uzasadnienia. W związku tym skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organy obu instancji nie uwzględniły w wydanych decyzjach, pomimo iż o powyższym przepisie informował, postanowień art. 3 lit. h Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. Zauważył, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym funkcjonariusze organów celnych uprawnieni są do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 (dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego).
Stosownie do postanowień art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy - podlega karze pieniężnej. Ustawodawca w art. 93 ust. 1 uprawnił organ celny do nałożenia na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Z cytowanych przepisów wynika, że organ celny jest uprawniony do nałożenia kary pieniężnej wówczas, gdy podmiot wykonuje przewóz drogowy oraz inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem przepisów ustawy. Tak więc naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy przez podmiot dokonujący przejazdu pojazdem samochodowym może nastąpić jedynie, gdy przewóz ten będzie stanowił w myśl przepisów ustawy przewóz drogowy. Z kolei w rozumieniu przepisów powołanego Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przewóz drogowy określony w art. 4 lit. a oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez używanym do przewozu osób lub rzeczy. Definicja ta jednakże nie ma zastosowania z mocy wyłączeń określonych wart. 3 przywołanego rozporządzenia do przypadków literowo w nim określonych. W literze "H" tegoż artykułu wskazano, iż Rozporządzenie (WE) 561/2006 nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Tak więc wyłączenie spod stosowania Rozporządzenia (WE) 561/2006 przypadku, w którym osoba fizyczna wykonuje przewóz w celach prywatnych (niehandlowych, nienastawionych na zysk) powoduje, że przewóz taki nie jest przewozem drogowym w myśl ustawy o transporcie drogowym. Stwierdził, że powyższe rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio - tak jak inne rozporządzenia unijne - w państwach członkowskich a co więcej ma prymat nad przepisami krajowymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej wskazanych.
Na skarżącego nałożono karę pieniężną za wykonywanie w dniu 6 maja 2007 r. "przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych", powołując się m. in. na treść art. 42 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Kara ta została nałożona decyzją z dnia 17 sierpnia 2007 r.
Przepis art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( zwanej dalej "ustawą") stanowi, że podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Art. 92 ust. 1 w/w ustawy stanowi natomiast, że ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub innych wskazanych przepisów, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Wynika z powyższego, że podmiot, wykonujący przewóz drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu podlega karze pieniężnej, czyli innymi słowy, że czyn taki jest penalizowany.
W tej sytuacji istotne jest, czym jest "wykonywanie przewozu drogowego".
Podkreślić trzeba, że przepis art. 4 pkt 6a) ustawy w dniu zdarzenia, t. j. w dniu 6 maja 2007 r. definiował przewóz drogowy jako " transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985)" ( t.j. Dz. U. Nr 204 z 2004 r., poz. 2088 ze zm.). Natomiast w datach wydania decyzji obu instancji treść tego przepisu była inna, i określała przewóz drogowy jako " transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1)" ( t. j. Dz. U. Nr 125 z 2007 r. poz. 874 ze zm. )
Stwierdzić należy, że czynem penalizowanym w dniu zdarzenia, t. j. w dniu 6 maja 2007 r. był czyn, określony przez ustawę o transporcie drogowym w brzmieniu z tego właśnie dnia, nie zaś z dnia wydania decyzji.
Rozporządzenie Rady zostało przywołane w treści definicji "przewozu drogowego" jako element tej definicji, a nie jako akt prawny, który należy stosować. Nieistotne jest w tej sytuacji to, że w dniu zdarzenia Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 nie obowiązywało jako akt prawny z uwagi na to, że zostało uchylone przez rozporządzenie (WE) nr 561/2006.
Jak wynika z przytoczonej definicji przewozu drogowego ( w brzmieniu z dnia zdarzenia), przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Organy w wydanych decyzjach nie wskazały wprost, czy upatrują - ustalony przez siebie - fakt wykonywania przez skarżącego przewozu drogowego w tym, że wykonywał on transport drogowy, czy też niezarobkowy przewóz drogowy, czy też inny przewóz drogowy w rozumieniu rozporządzenia Rady. Organ drugiej instancji podkreślał jednak, że z treści rozporządzenia rady ( przy czym odnosił się błędnie do rozporządzenia (WE) nr 561/2006) wynika, że przejazd pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy jest przewozem drogowym. Należy z tego wnioskować, że organ ten uznał , że skarżący wykonuje przewóz drogowy – jako inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia. Organ ten odniósł się także do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym do podmiotów nie będących przedsiębiorcami stwierdzając, że także osoba nie będąca przedsiębiorcą podlega karze za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Przewozem drogowym jest transport drogowy, którym jest, zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, jak również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej oraz działalność gospodarcza w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy . Krajowy transport drogowy i międzynarodowy transport drogowy dotyczą podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej. W sprawie niniejszej organy ustaliły, że skarżący działał jako osoba fizyczna, prywatna. Skoro tak, to skarżący nie wykonywał transportu drogowego.
Przewozem drogowym jest też niezarobkowy przewóz drogowy. Jest to – zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy - przewóz na potrzeby własne i jest to każdy przejazd pojazdu ( ...) wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez
przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Także ta postać przewozu drogowego w sprawie niniejszej nie wchodzi w grę, skoro organy ustaliły, że skarżący działał jako osoba fizyczna, prywatna, bez związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Gdyby nawet dokonać próby odpowiedniego zastosowania tego przepisu do sytuacji, w której w dniu 6 maja 2007 r. znalazł się skarżący, to nie spełniał on warunku określonego w art. 4 pkt 4 c ustawy, bowiem przewożony przez niego samochód, jak wynika z umowy z dnia 15 grudnia 2006 r. znajdującej się w aktach administracyjnych , został skarżącemu użyczony do dnia 15 czerwca 2007 r.
Należy wobec tego rozważyć, czy skarżący wykonywał przewóz drogowy jako inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady ( EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.
Rozporządzenie to w art. 1 pkt 1 stanowi, że w niniejszym rozporządzeniu "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż, odbywaną na drogach publicznych przez pojazd, załadowany lub nie, służący do przewozu osób lub rzeczy.
Powyższa definicja przewozu drogowego jest tak ogólna, że dotyczy w istocie rzeczy każdego pojazdu przemieszczającego się po drogach krajowych. Skoro tak, to zastanowić się należy, czy faktycznie ustawodawca, konstruując określenie "przewozu drogowego" w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym i stwierdzając, że jest nim "inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia" faktycznie miał na uwadze tę definicję przewozu drogowego, która zawarta jest w art. 1 pkt 1 rozporządzenia. Należy stwierdzić, że nie, bowiem w przeciwnym wypadku nie byłoby potrzeby dokonywania w przepisie art. 4 pkt 6 a ustawy takiego wyliczenia, jaki w nim jest zawarty; wystarczyłoby samo przytoczenie, jako definicji przewozu drogowego w rozumieniu przepisów ustawy, określenia: "każda podróż, odbywana na drogach publicznych przez pojazd, załadowany lub nie, służący do przewozu osób lub rzeczy", jako określenie najbardziej pojemne. Wobec tego sformułowanie z art. 4 pkt 6a ustawy, że przewozem drogowym jest także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia należy rozumieć w ten sposób, że przewozem drogowym jest także inny przewóz drogowy, do którego mają zastosowanie przepisy rozporządzenia. Przywoływane rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 stanowi natomiast w art. 4 , że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych m.in. pojazdami używanymi do niehandlowych przewozów towarów w celach prywatnych( pkt 12). Organy w sprawie niniejszej przyjęły, że taki właśnie przejazd wykonywał skarżący, wobec czego uznać należy, że nie wykonywał on przewozu drogowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Przywoływany przez organ art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym , który stanowi, że do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego miałby zastosowanie wówczas, gdyby można było ustalić, że skarżący wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 6 a ustawy .
Skoro z powyższej analizy przepisów wynika, że skarżący nie wykonywał przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 6 a ustawy , nie jest możliwe zastosowanie wobec niego przepisu art. 42 ust. 1 ustawy, bowiem on również odwołuje się do wykonywania przewozu drogowego, jak również przepisu art. 92 ust. 1 ustawy, który stanowi o tym, że wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub innych przepisów podlega karze pieniężnej.
Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe rozważania.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło