II FSK 1186/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-30

Skład orzekający: Jan Rudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie terminu liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o wyroku sądu administracyjnego, mimo braku wyraźnego wskazania w piśmie organu o prawomocności tego wyroku, może zostać uznana za wniesioną w terminie?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona z uchybieniem terminu. Wiedza strony o prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wynikała z postanowienia organu podatkowego, w którym powołano się na ten wyrok, nawet jeśli nie wskazano wprost na jego prawomocność. Argumentacja o zmianie adresu na kopercie nie mogła przynieść skutku, gdyż brak zawiadomienia sądu o zmianie adresu skutkuje skutecznością doręczenia zastępczego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie, twierdząc, że była pozbawiona możności działania z powodu posługiwania się przez sąd błędnym adresem. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Skarżąca dowiedziała się o wyroku WSA w dniu 24 stycznia 2007 r. z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, a skargę o wznowienie postępowania wniosła 4 czerwca 2007 r. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania dotyczących terminu do wniesienia skargi o wznowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

II FSK 1186/08 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 681/07 w zakresie odrzucenia skargi wydanego w sprawie ze skargi K. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 768/04 postanawia: oddalić skargę kasacyjną. II FSK 1186/08 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 681/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę K. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 768/04. Relacjonując przebieg postępowania Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 marca 2004 r. utrzymującą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 12 grudnia 2003 r. określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w wysokości 43.946,90 zł. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie handlu, z uwagi na nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli. W treści skargi nie został wskazany adres strony, natomiast adres - odmienny od stosowanego w postępowaniu podatkowym - zamieszczony został na kopercie przesyłki zawierającej skargę. W toku postępowania sądowego skarżąca zawiadamiana była na adres wskazany w odpowiedzi na skargę, tożsamy z używanym w postępowaniu podatkowym. Po skutecznym dokonaniu zawiadomienia na ten adres, Sąd, mimo niestawiennictwa skarżącej na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r., rozpoznał sprawę, wydając wyrok oddalający skargę, który uprawomocnił się bez zaskarżenia. W dniu 4 czerwca 2007 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem, wskazując jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., stanowiący o możliwości żądania wznowienia postępowania z powodu nieważności w sytuacji, gdy strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, co według niej miało miejsce w niniejszej sprawie ze względu na posługiwanie się przez Sąd błędnym adresem, mimo podania nowego adresu przez skarżącą na kopercie zawierającej skargę do WSA. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał, że zarzuty przedstawione przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że do czasu wniesienia przez skarżącą skargi do WSA, nie otrzymał on żadnego pisma informującego o zmianie przez stronę adresu, dlatego też w świetle regulacji normatywnej, prawidłowym było posługiwanie się przez organy publiczne adresem dotychczasowym. Wskazał, że mimo twierdzeń strony podającej, że o wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 lipca 2006 r. dowiedziała się w kwietniu 2007 r., faktyczną datą zapoznania się z tym orzeczeniem był 24 styczeń 2007 r., kiedy osobiście odebrała postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za 2002 r., w którego uzasadnieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wyraźnie powołał się ten wyrok. Sąd pierwszej instancji przychylił się do wniosków wskazanych w odpowiedzi na skargę, opierając się na zawartym w aktach sprawy potwierdzeniu doręczenia do rąk własnych strony postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. z dnia 19 stycznia 2007 r. oraz na treści tego dokumentu, wyraźnie wymieniającego wspomniany wyżej wyrok WSA w Krakowie. Uznając, że dzień 24 stycznia 2007 r. stał się początkiem biegu trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik skarżącej zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności: 1) art. 281 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu, a w konsekwencji odrzucenie skargi mimo wystąpienia przesłanek do jej rozpoznania, gdy tymczasem uchybienie takie nie miało miejsca (w związku z tym uchybienie to miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy), 2) art. 277 in fine p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że informacja o zapadnięciu orzeczenia sądowego jest równoznaczna z posiadaniem wiedzy na temat jego prawomocności, co spowodowało wydanie orzeczenia odrzucającego "skargę o wniesienie", 3) art. 282 § 1 p.p.s.a., albowiem w związku w tym, że Sąd bezpodstawnie przyjął, iż uchybiono terminowi do wniesienia skargi Sąd nie rozpoznał sprawy merytorycznie w sytuacji, gdy zachodziły ewidentne podstawy do wznowienia postępowania. Pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podkreślono, że zgodnie z wnioskami doktryny i orzecznictwa NSA trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem biegnie od dnia, w którym strona i jej organ lub przedstawiciel dowiedzieli się o prawomocnym orzeczeniu, zaś w niniejszej sprawie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 19 stycznia 2007 r. nie wspominało w żadnym stopniu o prawomocności wyroku WSA. W opinii pełnomocnika strony oznacza to, że termin powyższy można liczyć najwcześniej od dnia doręczenia stronie decyzji podatkowych w podatku VAT z marca 2007 r., w których ponownie przywoływany jest wspomniany wyrok. Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazuje, że zawarcie nowego adresu na kopercie jest wystarczające do uznania, iż zostało dokonane powiadomienie o zmianie adresu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał, że zarzuty przedstawione przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie i wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do przepisu art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach, tj.: na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 wskazanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej oparł skargę kasacyjną na naruszeniu przepisów postępowania. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Wobec informacji zawartych w aktach sprawy należy stwierdzić, że słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż strona przekroczyła trzymiesięczny termin przewidziany w art. 277 p.p.s.a. na wniesienie skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 20 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 768/04. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 stycznia 2007 r. skarżąca odebrała postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 19 stycznia 2007 r. o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za 2002 r., w którym organ powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 lipca 2006 r. Natomiast skargę o wznowienie postępowania strona skarżąca złożyła w dniu 4 czerwca 2007 r. Sugestia autora skargi kasacyjnej dotycząca braku informacji o prawomocnym charakterze tegoż wyroku w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 19 stycznia 2007 r., nie daje się pogodzić z charakterem tego postanowienia. Natomiast argumentacja pełnomocnika dotycząca braku prawidłowego i skutecznego zawiadomienia strony skarżącej o terminie rozprawy również nie może przynieść zamierzonego skutku, ponieważ zgodnie z art. 70 § 2 p.p.s.a. brak zawiadomienia sądu o zmianie adresu skutkuje skutecznością doręczenia zastępczego, chyba że nowy adres był sądowi znany. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie można uznać, że miała miejsce taka sytuacja, nie można bowiem oczekiwać od jakiegokolwiek organu publicznego, aby z faktu podania określonego adresu na kopercie wyciągał tak daleko idące wnioski, gdyż byłoby to naruszeniem zakresu ich kompetencji i mogło prowadzić do usankcjonowania nadmiernej dowolności w działaniach instytucji, które są w swoich działaniach ściśle związane prawem. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty pełnomocnika strony dotyczący nie zasługują na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło