II SA/Gl 643/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Ref. staż. Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. W pismach z dnia [...] i [...] r. oraz z dnia [...] r. A. S. zakwestionowała dane w ewidencji gruntów dotyczące działki nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz działki nr [...] o powierzchni [...] m2 wykazanych wcześniej w jednostce rejestrowej nr [...]. Po rozpatrzeniu tych żądań Starosta Z. nazwaną postanowieniem decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 24 o pow. 2027, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym ), § 45, § 46 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem lub rozporządzeniem z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów ) oraz art. 124 kpa i odmówił dokonania sprostowań w sprawie ewidencji gruntów i budynków, obręb Z., dla jednostki rejestrowej nr [...] obejmującej działkę nr [...]. W uzasadnieniu decyzji przyjął, że wnioski A. S. obejmowały żądanie przywrócenia w jednostce ewidencyjnej rejestrowej nr [...] wpisu "właściciel O. S. c. T. i B. i spadkobiercy" oraz ujawnienia w niej działki nr [...]. Stwierdził również, że w jednostce tej, obejmującej działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 o nieuregulowanym stanie prawnym, wpisani są jako jej samoistni posiadacze : A. S., J. S., M. S. i inni, przy czym wpisu tego dokonano na podstawie nieobowiązującego już dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 6 poz. 32 ze zm.), a to zgodnie z treścią art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, wykazując w tej jednostce spadkobierców po władających, którzy zostali tam wpisani w [...] r. w czasie zakładania ewidencji gruntów. Nieuzasadnione jest zdaniem organu I instancji żądanie wpisania w tej jednostce działki nr [...], a to wobec jej uregulowanego stanu prawnego. Została ona bowiem ujawniona w Księdze wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego w Z. Na podstawie zawiadomienia tego Sądu z dnia [...] r. dz. Kw [...] i [...], zmianą nr [...] działkę tę przeniesiono do jednostki rejestrowej nr [...]. Następnie na podstawie postanowień spadkowych zmianą nr [...] w miejsce J. S. wpisano w tej jednostce A. S. jako współwłaścicielkę do [...] części, zaś zmianą nr [...] ujawniono treść aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. [...] o zbyciu udziału przez jednego ze współwłaścicieli tej działki. Zmiany te zostały dokonane w oparciu o dokumenty przewidziane prawem. Do organu prowadzącego operat ewidencji gruntów nie należy rozstrzyganie sporów dotyczących własności nieruchomości ani też podważanie dokumentów wystawionych przez uprawnione do tego podmioty. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, wpisów dokonanych w księgach wieczystych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych oraz umów dzierżawy zgłoszonych do ewidencji na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W odwołaniu od tej decyzji A. S. podniosła, że w obrębie Z. wprowadzono w latach [...] kompleksową modernizację ewidencji gruntów i założono ewidencję budynków. O wyłożeniu dokumentacji w okresie od [...] do [...] r. nie została powiadomiona, a wcześniejsze jej uwagi nie zostały uwzględnione. Operat ogłoszony w Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...] poz. [...] jest sprzeczny ze stanem faktycznym i prawnym i nie uwzględnia całości dokumentów. Zakwestionowała decyzję wywłaszczeniową Naczelnika Z. z [...] r. W odwołaniu jest też mowa o działkach [...], [...], [...] bez wyjaśnienia jaki mają związek z wydaniem zakwestionowanej decyzji. W konkluzji stwierdzono, że "wskazanie różnych stanów prawnych działek [...] i [...] jest błędem administracji". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie stwierdził, że przy zakładaniu w [...] roku ewidencji gruntów i budynków miasta Z. protokołem ustalenia stanu władania stwierdzono, że O. S. jest osobą władającą działkami nr [...], [...] i [...] na zasadzie samoistnego posiadania. W postępowaniu tym nie uwzględniono prowadzonego równolegle postępowania wywłaszczeniowego odnośnie parceli gruntowej nr [...] stanowiącej część działki nr [...]. Dla potrzeb postępowań wywłaszczeniowych prowadzonych w latach [...] dotyczących działki nr [...] dokonano jej podziału na działki nr [...], [...] i działkę nr [...], która stanowiła odpowiednik wywłaszczonej parceli gruntowej nr [...]. Powyższą odpowiedniość wykazano w księdze wieczystej nr [...] urządzonej na rzecz Skarbu Państwa. Działkę nr [...] podzielono następnie na działki nr [...], [...], [...]. Na podstawie decyzji naczelnika Miasta Z. z dnia [...] r. i [...] r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu działki nr [...], [...] i [...] wykazano w księdze wieczystej nr [...] jako własność Skarbu Państwa. Dla niewywłaszczonej działki nr [...] na podstawie postanowień Sądu Powiatowego w Z. sygn. [...] z dnia [...] r. i sygn. [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, w dniu [...] r. w Sądzie Rejonowym w Z. założono nową księgę wieczystą nr [...] w której ujawniono jako współwłaścicieli tej działki B. S. w 7/16 części, W. S. w 3/16 części, S. S. w 3/16 części i J. S. w 3/16 części. Na podstawie zawiadomienia Sądu Rejonowego V Wydziału Ksiąg Wieczystych w Z. z dnia [...] r. o założeniu tej księgi wieczystej Starosta Z. dokonał zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. Zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami, a mianowicie § 25 ust. 2 załącznika do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ( M.P. nr 11 poz. 98 ), który stanowił, że "działki będące współwłasnością dwóch lub więcej tych samych osób stanowią odrębną jednostkę rejestrową", działkę nr [...] odłączono z jednostki rejestrowej nr [...] i założono dla niej nową jednostkę rejestrową nr [...] w której jako właścicieli wpisano w/w osoby wykazane w księdze wieczystej nr [...]. Organ ewidencyjny był bowiem zgodnie z art. 365 § 1 kpc związany prawomocnym orzeczeniem sądu i dokonanym na jego podstawie wpisem prawa własności w księdze wieczystej. Organ ten uprawniony jest wyłącznie do rejestrowania stanów prawnych ustalonych w innym trybie przez sąd lub inne organy orzekające. Założenie nowej jednostki rejestrowej nr [...] dla działki [...] było zatem zdaniem organu odwoławczego prawidłowe. Dalej organ ten podał, że działkę nr [...] od założenia ewidencji gruntów dla miasta Z. wykazuje się w jednostce rejestrowej nr [...] jako nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym, czego dowodzi postępowanie przed Sądem Rejonowym w Z. za sygnaturą akt [...]. Działkę nr [...] z jednostki rejestrowej nr [...] odłączono zaś na podstawie umowy przeniesienia własności sporządzonej aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. dopisując ją w jednostce rejestrowej nr [...] urządzonej na rzecz Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu [...] Fabryki Maszyn w Z. Stwierdził też organ II instancji, że sprawa "brakujących gruntów" w jednostce rejestrowej nr [...] była przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...] z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą ujawnienia działki nr [...] w operacie ewidencji gruntów miasta Z. W postępowaniu tym wykazano, że poszczególne działki z tej jednostki rejestrowej odłączono na podstawie ostatecznych decyzji wywłaszczeniowych i aktów notarialnych zaś podnoszony przez A. S. ubytek powierzchni gospodarstwa wynikał ze zmian zaistniałych na gruncie po założeniu w [...] roku austriackiego operatu katastralnego dla gminy katastralnej S. w mieście Z. oraz zastosowania dokładniejszych metod pomiarowych i obliczeniowych przy założeniu w [...] roku operatu ewidencji gruntów. W postępowaniu tym stwierdzono również, że istotnie w odniesieniu do działki nr [...] sporządzono błędną identyfikację, w wyniku której zamknięta została księga wieczysta nr [...]. Zaistniały błąd skorygowano identyfikacją z dnia [...] r. Dla potrzeb postępowania sądowego prowadzonego za sygnaturą akt [...] geodeta biegły sądowy na zlecenie Sądu Rejonowego w Z. opracował mapę z projektem podziału działek nr [...] i [...], która w dniu [...] r. za nr [...] została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego prowadzonego przez Starostę Z. Prawomocne orzeczenie sądu w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] będzie stanowić podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Odnośnie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta Z. prowadzonej w latach [...] organ odwoławczy stwierdził, że w jego wyniku nie dokonano żadnych zmian podmiotowych dotyczących opisywanych działek ani nie zmieniono ich powierzchni. Zgodnie z definicją terenów mieszkaniowych zawartą w ustępie 3 pkt 1 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 38, poz. 454 ) w odniesieniu do działki nr [...] zmieniono dotychczas wykazywany na niej użytek gruntowy – grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem [...] na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem [...]. W skardze do Sądu Administracyjnego A. S. zarzuciła, że decyzje organów obu instancji odmawiające ujawnienia działki nr [...] w jednostce rejestrowej [...] operatu ewidencji gruntu miasta Z. zostały wydane z naruszeniem prawa. Zakwestionowała prawidłowość wpisów w księgach wieczystych oraz legalność wydanych wcześniej decyzji wywłaszczeniowych. Podała, że w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w latach [...] uwzględniono wpisy w księgach wieczystych dokonane w oparciu o błędną identyfikację geodezyjną. Przy dokonywaniu tych wpisów błędnie też ustalono, że prawo do gospodarstwa rolnego przysługiwało L. S. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca dodatkowo podniosła, że wydane w sprawie decyzje nie uwzględniają przepisów dekretu z dnia 11.10.1946 r. - Prawo o księgach wieczystych. Nie uwzględniono też wytycznych zawartych w decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Podtrzymała też zarzuty co do błędnych wpisów w księgach wieczystych. Zarzuciła, że błędy dokumentacji geodezyjnej zwiększa jeszcze dokumentacja geodezyjna sporządzona na użytek postępowania sądowego w sprawie o zniesieniu współwłasności działek nr [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa ( w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ). Na wstępie należy podnieść, że obszerność, miała precyzyjność i dość chaotyczny sposób opisu poruszanych w pismach skarżącej problemów stwarza trudności w ustaleniu jej rzeczywistych żądań i w konsekwencji przedmiotu postępowania administracyjnego. Biorąc jednak pod uwagę wypowiedź skarżącej na rozprawie sądowej w dniu [...] r. należy stwierdzić, że sprawa została rozpoznana w tym postępowaniu w zakresie jej żądań. Z wypowiedzi tej wynika bowiem, że faktycznie chodziło A. S. o dokonanie sprostowań wpisu w ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. przez przywrócenie w jednostce rejestrowej nr [...] wpisu działek nr [...] i [...] jako nie posiadających uregulowanego stanu prawnego. Chodziło zatem w istocie skarżącej o przywrócenie odnośnie tych działek wpisu w rejestrze jaki istniał w latach [...] tj. po założeniu operatu ewidencji gruntów dla miasta Z. Wedy zaś, jak to wynika z załącznika nr 1 do skargi ( karta 27 akt sądowych) w rejestrze tym jako władająca działkami nr [...] i [...] i [...] ujawniona była S. O. c. T. i B. i współpadkobiercy. Jak to wynika z art. 22 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, z § 44 – 49 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i jak wynikało z § 30 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1990 r. ( Dz. U. Nr 158 poz. 813 ) oraz z § 54 i § 55 załącznika do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ( M.P. Nr 11 poz. 98 ze zm.), do obowiązków organów prowadzących ewidencję gruntów należało i należy utrzymywanie operatu ewidencji w aktualności, czyli i jej aktualizowanie i wprowadzanie w niej zmian zgodnie z obowiązującymi przepisami. Aktualizacja ta dotyczy danych o jakich mowa w art. 20 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. m.in. danych dotyczących gruntów ich współwłaścicieli względnie władających. Aktualizacji tej organy dokonują i dokonywały z urzędu lub na wniosek. Są one dokonywane w oparciu o przewidziane prawem dokumenty. Jeżeli chodzi o dane dotyczące właścicieli gruntów to ich prawa uwidacznia się w ewidencji na podstawie dokumentów o jakich mowa w § 12 Rozporządzenia tj. m.in. wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych i umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości oraz ostatecznych decyzji administracyjnych. Z przepisów w/w aktów prawnych wynikało i wynika, że wpisy w ewidencji gruntów i zmiany tych wpisów miały i mają charakter ewidencyjny, odzwierciedlający stan prawny wynikający z innych w/w dokumentów. Nie mogą one zatem stanowić źródła uprawnień wymienionych w ewidencji podmiotów. Dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty, m.in. sądy powszechne i organy administracji publicznej. W konsekwencji nie było też możliwe w takim postępowaniu uwzględnienie zastrzeżeń skarżącej ( nawet gdyby przyjąć, że były one zasadne – co nie było i być nie mogło przecież w tym postępowaniu badane ) co do zasadności decyzji o wywłaszczeniu, aktów własności ziemi, aktów notarialnych, wypisów z ksiąg wieczystych i ostatecznych decyzji administracyjnych. Jak to natomiast wykazały i szczegółowo opisały organy obu instancji w wydanych przez nie orzeczeniach, w oparciu właśnie o takie wiążące organy ewidencyjne dokumenty dokonywane były zmiany w jednostce ewidencyjnej [...], w której pierwotnie były ujawnione działki nr [...], [...] i [...] oraz jako ich władająca (a nie jak sugeruje skarżąca, właścicielka ) O. S. i "współspadkobiercy". Skarżąca w żaden sposób wiążącego charakteru tych dokumentów nie podważyła, co przesądza o tym, że jej żądanie w zakresie ujawnienia w tej jednostce działki nr [...] nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób szczegółowy i jednoznaczny opisał, jak, kiedy i w oparciu o jakie wiążące dokumenty doszło do zmiany wpisów w tej jednostce, w następstwie których była tam ujawniona jedynie działka nr [...] – powierzchni [...] ha o nieuregulowanym stanie prawnym. W świetle tych nie podważonych ustaleń bezpodstawne jest żądanie ujawnienia w tej jednostce działki nr [...], która jako jedyna działka powstała z podziału działki nr [...], nie została wywłaszczona, a która została ujawniona w księdze wieczystej Sądu Rejonowego w Z. nr [...] na rzecz innych osób jako jej współwłaścicieli. Jak to zasadnie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiło to podstawę do założenia dla niej nowej jednostki rejestrowej – nr [...], a to zgodnie z § 25 ust. 2 załącznika do w/w zarządzenia z dnia 20 lutego 1969 r. w zw. z § 65 ust. 2 w/w rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów z dnia 17 grudnia 1998 r., w której jako jej współwłaścicieli wpisano osoby wykazane w powyższej księdze wieczystej. Skarżąca nie wykazała także aby w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta Z. w latach [...], przeprowadzonej już w oparciu o rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów z dnia 29 marca 2001 r., dokonano w jednostce rejestrowej nr [...] w której ujawniona jest działka nr [...], zmian dotyczących powierzchni tej działki względnie odnośnie osób nią władających. Przedmiotem postępowania administracyjnego w którym zapadła zaskarżona decyzja nie była też dokumentacja geodezyjna sporządzona na użytek postęp[...] i [...], której prawidłowość skarżąca kwestionuje. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).