II FZ 204/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Op 70/08 w zakresie przywrócenia I. K. terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 3 stycznia 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. (sygn. akt I SA/Op 70/08) postanowił przywrócić I. K. termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 3 stycznia 2008 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi bez swojej winy, ponieważ we właściwym terminie skargę wniosła – tyle że złożyła ją w kancelarii niewłaściwego organu. Kancelaria Pierwszego Urzędu Skarbowego w O. oraz Izby Skarbowej w O. mieszczą się pod tym samym adresem (O., ul. O.). Dla zachowania terminu wystarczyło, by Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego przekazał wadliwie wniesione pismo skarżącej w dniu, w którym je otrzymał lub dnia następnego. W sensie technicznym sprowadzało się to do przeniesienia pisma na inne piętro tego samego budynku. Nawet uwzględniając konieczne czynności techniczne związane z zarejestrowaniem wpływającego pisma, okres dwóch dni na dokonanie tych czynność wydał się Sądowi zbyt długi. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, gdyż pomimo złożenia jej w niewłaściwym organie termin zostałby zachowany, gdyby organ ten nie działał opieszale w zakresie przekazania pisma organowi właściwemu. Ponieważ skarżąca o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi, zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, czyli od doręczenia skargi. Dyrektor Izby Skarbowej w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie zarzucił mu naruszenie: art. 86 § 1 dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.) w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a. a także art. 87 § 2 p.p.s.a – poprzez przyjęcie, że skarżąca nie ponosi winy w wadliwym wniesieniu skargi tj. za pośrednictwem niewłaściwego organu, mimo właściwego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a – poprzez wadliwe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazanie, że przesłanką przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest fakt opieszałego działania organów skarbowych oraz poprzez brak odniesienia się do spełnienia przez skarżącą przesłanki braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie autora zażalenia nie można przyjąć, że skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w niedochowaniu terminu. Skarżąca powinna dołożyć należytej staranności nie tylko w oznaczeniu właściwego organu, ale również we wnoszeniu pism. Fakt, że Izba Skarbowa oraz Pierwszy Urząd Skarbowy mieszczą się w tym samym budynku nie może mieć znaczenia, gdyż są to wyodrębnione jednostki organizacyjne, posiadające różne miejsca składania pism przez interesantów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 p.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. odpowiada prawu. Sąd przyjął, iż skarżąca dochowała terminu do wniesienia skargi bowiem nie można mówić o winie w wypadku kiedy skarga została wniesiona w terminie, nagłówek jej świadczy, że była skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w O., a zarówno Pierwszy Urząd Skarbowy jak i Izba Skarbowa w O. mieści się pod tym samym adresem. Dla zachowania terminu wystarczyło, by Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego przekazał wadliwie wniesione pismo skarżącej w dniu, w którym je otrzymał lub dnia następnego. W sensie technicznym sprowadzało się to do przeniesienia pisma na inne piętro tego samego budynku. Nawet uwzględniając konieczne czynności techniczne związane z zarejestrowaniem wpływającego pisma, okres dwóch dni na dokonanie tych czynność wydał się Sądowi pierwszej instancji zbyt długi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że artykuł 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi bez swojej winy, co w ocenie tutejszego Sądu należycie uzasadnił. Należy zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z przepisami prawa przy tym, to do Sądu pierwszej instancji, kierującego się przepisami prawa, wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy zachodzą okoliczności wskazane w cytowanym przepisie. W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego – na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji.