II FSK 1168/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Burmistrza S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 832/07 w sprawie ze skargi Burmistrza S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 832/07 oddalił skargę Burmistrza S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 lipca 2007 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., działając jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: ustawa egzekucyjna) postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko K. W. S.A. Postępowanie prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 27 października 2004 r., a wystawionych przez Burmistrza S. Jako podstawę umorzenia wskazano uznanie przez wierzyciela w całości zarzutów spółki, iż w tytułach wykonawczych błędnie wskazano daty, od których należało obliczać odsetki za zwłokę. Błędnie też podano stawkę odsetek za zwłokę za okres od 28 listopada 2002 r. do 29 stycznia 2003 r. Spowodowało to nieprawidłowe wyliczenie przez wierzyciela odsetek za zwłokę na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Na powyższe postanowienie wierzyciel nie złożył zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż skoro kwestia zasadności zwrotu tytułów wykonawczych została ostatecznie przesądzona i wierzyciel nie zakwestionował tego rozstrzygnięcia, to w konsekwencji słusznie organ egzekucyjny, mając na uwadze art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej, orzekł o powstałych kosztach egzekucyjnych. W końcowej części uzasadnienia Sąd uznał, że gdy doszło do wszczęcia postępowania na podstawie tytułów wykonawczych zawierających wady i jednocześnie w oparciu o te wadliwe dokumenty wyegzekwowano w całości dochodzone należności, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, to zgodnie z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej, zasadnym było obciążenie kosztami wierzyciela. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył, przez swojego pełnomocnika, Burmistrz S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej przyjmując, że rachunkowe błędy w tytule wykonawczym stanowią podstawę do wniosku o niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie autora kasacji koniecznym warunkiem do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania jest wskazanie, iż nastąpiło niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowane przez niego. Wskazał, że zobowiązany nie kwestionował obowiązku określonego w tytule wykonawczym, lecz jedynie wskazywał na błędy rachunkowe. Zdaniem Burmistrza istotne jest aby istniała prawidłowa i zgodna z prawem podstawa wszczęcia postępowania egzekucyjnego (istniały prawomocne decyzje), a nie tylko prawidłowe wypełnienie tytułu wykonawczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zgodnie z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej tylko niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, spowodowane przez wierzyciela, uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi i tylko wtedy, gdy niezgodność z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania okaże się już po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Uznanie tytułu za niezgodny z prawem musi nastąpić prawomocnym rozstrzygnięciem innego organu lub sądu. Za taką interpretacją powyższego przepisu przemawia art. 59 § 1 pkt 1-4 i § 3 cytowanej ustawy, stanowiący, że podstawę umorzenia postępowania może stanowić jedynie inne orzeczenie wiążące organ egzekucyjny. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny, rozpoznając zarzuty zgłoszone w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, który uznał w całości powyższe zarzuty – umorzył postępowanie egzekucyjne na mocy art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone. Wobec tego przesądzona została kwestia niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, bowiem, jak wynika z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów przewidzianych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, a mianowicie błędnie wskazano w nim termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu nieopłacenia należności w terminie oraz rodzaj i stawki tych odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej). Obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją wcześniejszego umorzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego z uwagi na zasadność zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W postępowaniu dotyczącym obciążenia wierzyciela kosztami zarówno organ egzekucyjny, jak też Sąd, nie są uprawnione do badania zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Powyższa kwestia została bowiem wcześniej przesądzona ostatecznym postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.