II FZ 214/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Antoni Hanusz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 13/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 13 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 214/08 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt VIII Sa/Wa 13/08 odmówił R.S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 13 listopada 2007 roku w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ocenił, że skarżący nie spełnił przesłanek zwolnienia go z obowiązku uiszczenia opłat sądowych, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako u.p.p.s.a. Sąd wskazał, że R.S. posiada stały dochód uzyskiwany miesięcznie w wysokości około 1.000,00 złotych z tytułu umowy o pracę. Żona wnioskodawcy nie pracuje, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. We wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wnioskodawcą pozostaje dwójka małoletnich dzieci. R.S., wedle oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu, nie posiada majątku, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Sąd jednocześnie zaznaczył, że skarżący aktem notarialnym z dnia 26 marca 2002 roku sprzedał prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność budynków przy ulicy Ż. w R. w części oraz zabudowaną nieruchomość przy ulicy P. w R.. Cena transakcji wynosiła 31.808.000,00 złotych, oraz miała zostać zapłacona w miesięcznych ratach w okresie 15 lat od kwietnia 2002 roku. W ocenie Sądu okoliczność ta przesądziła o braku przesłanek uzasadniających zwolnienie wnioskodawcy z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W ocenie autora zażalenia Sąd niesłusznie uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek zwolnienia go od kosztów sądowych. Podniósł, że skarżący w chwili obecnej nie otrzymuje środków z tytułu spłaty rat w związku ze sprzedażą prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkami oraz innej nieruchomości położonych w R. W konsekwencji, w opinii autora zażalenia, Sąd błędnie przyjął, że R.S. jest w stanie ponieść koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie R.S. domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w części. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd rozpoznał wniosek skarżącego w taki właśnie czyli prawidłowy sposób. Nadto, wbrew twierdzeniom autora zażalenia Sąd wezwał wnioskodawcę w trybie art. 255 u.p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiono, że część należności z tytułu transakcji sprzedaży przez skarżącego prawa wieczystego użytkowania gruntu przy ulicy Ż. w R. oraz nieruchomości przy ulicy P. wraz z zabudowaniami podatnik otrzymał, choć jak sam przyznał, nie były to kwoty znaczące. Nie wskazano już jednak konkretniej sumy jaką skarżący miał otrzymać od nabywcy. Oświadczenie to nie może przesądzać o przyznaniu R.S. prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie kwestionuje także faktu zawarcia opisanej wyżej transakcji jak również umówionej ceny sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości. W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki o jakich mowa w art. 246 § 1 punkt 2 u.p.p.s.a. uprawniające do zwolnienia wnioskodawcy od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 184 u.p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy orzekł jak w sentencji.