II OZ 427/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 751/07 o ściągnięciu należności sądowych z tytułu nieuiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie odroczenia usunięcia barakowozu postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 751/07, wydanym na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarządził ściągnięcie od K. B. opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 marca 2008 r. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła K. B., wnosząc o jego uchylenie, względnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wnioskodawczyni zarzuciła zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie art. 220 p.p.s.a. podnosząc, iż w razie nieuiszczenia opłaty, pismo pozostawia się bez rozpoznania. K. B. wskazała, że nie otrzymała zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący obowiązany jest zarządzić jej ściągnięcie od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 p.p.s.a. nie stosuje się. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia lub doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. W przedmiotowej sprawie K. B. w dniu 27 marca 2008 r. wniosła o doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 marca 2008 r. wraz z uzasadnieniem. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 marca 2008 r. K. B. została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w terminie 7 dni, pod rygorem jej ściągnięcia (k. 77). Wezwanie to zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 31 marca 2008 r. (k. 81). Nadto po prawomocnym oddaleniu wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy, uczestniczce postępowania doręczono upomnienie do wykonania zarządzenia z dnia 27 marca 2008 r. Wobec nieuiszczenia opłaty kancelaryjnej w zakreślonym w wezwaniu terminie, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zasadnie wydał w dniu 9 kwietnia 2009 r. zarządzenie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej w trybie egzekucji sądowej. Podkreślić należy, iż cytowany na wstępie art. 234 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia przewodniczącemu swobody w zakresie orzekania o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej, nakłada nań obowiązek podjęcia zarządzenia o jej ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej. Powyższe wynika wyraźnie z użytego we wskazanym przepisie sformułowania: "przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek". Z uwagi na zarzuty zawarte w zażaleniu zważyć należy, iż przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W § 2 art. 234 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zakazując stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 220 § 1 zdanie trzecie). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia bowiem stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.