I SA/Ol 343/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 listopada 2006r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie stanowiska wierzyciela o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę Postanowieniem z dnia "[...]"r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa w związku z art. 18 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta I. z dnia "[...]" r. nr "[...]" o odmowie uznania zasadności zarzutów zgłoszonych przez A. L. w postępowaniu egzekucyjnym. W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że: Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułów wykonawczych "[...]" i "[...]" prowadził egzekucję przeciwko dłużnikowi A. L. Burmistrz Miasta I., działając jako wierzyciel w toku postępowania egzekucyjnego - zajął stanowisko w kwestii zarzutów zgłoszonych przez dłużnika i w tym zakresie wydał postanowienie o uznaniu tych zarzutów za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazał na to, że egzekucja należności wynikających z tytułów wykonawczych "[...]" i "[...]" jest zasadna i nie istnieją podstawy do jej zaniechania. Kara pieniężna będąca przedmiotem postępowania egzekucyjnego została ustalona ostateczną decyzją administracyjną z dnia "[...]" r., która zakończyła wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia bez zezwolenia 12 sztuk wierzb. Koszty postępowania ustalone zostały ostatecznym postanowieniem organu z dnia "[...]" r. Nr "[...]". Na postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela odnośnie zgłoszonych zarzutów dłużnik złożył zażalenie, w którym wniósł o odrzucenie postanowienia wierzyciela. Powołał się na to, że prowadzi działalność gospodarczą w ramach której zajmuje się ekspertyzami z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz badaniami i projektami technicznymi obiektów i budowli a także szkoleniami w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Przedmiotem jego działania jest więc inna działalność niż wycinka drzew. Polemizując ze stanowiskiem wierzyciela dłużnik poddaje w wątpliwość istnienie świadków, którzy mogliby potwierdzić wycinkę drzew. Wycinka ta nie dotyczyła wierzb a drzew owocowych i samorostów nie objętych ochroną, co powinno być wiadome biegłemu rzeczoznawcy. Poza tym twierdzi, że nie wydawał nikomu zgody na wycinkę drzew na jego posesji i nikt takiej zgody na piśmie nie posiada. Dłużnik nie zgadza się także z tym, aby jego działkę uznawać za teren przemysłowy, skoro w 90% ma być on zabudowany mieszkaniami. Wobec powstałych niejasności i wobec formułowania nieprawdziwych twierdzeń, czuje się szykanowany przez lokalną władzę i uważa, że wszystkie działania wymierzone przeciwko niemu mają cechę prześladowań. W postępowaniu przed organem II instancji dłużnik uzupełnił akta sprawy o pismo, do którego dołączył dokumenty w postaci: – kserokopii dwóch decyzji administracyjnych - jednej wydanej przez Burmistrza Miasta I. w dniu "[...]" 2001 roku Nr "[...]" o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zagospodarowaniu działki Nr "[...]" położonej w I. przy ulicy "[...]", zabudową mieszkalno usługową, – i drugiej - wydanej przez Starostę I. w dniu "[...]" 2002 roku Nr "[...]" w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego na działce Nr "[...]" położonej w I., – kserokopii uchwały Nr "[...]" Zarządu Miasta I. z dnia "[...]" 2001 roku w sprawie odmowy wydzielenia z działki Nr "[...]" położonej w I. przy ulicy "[...]" drogi dojazdowej do posesji A. L. Przedłożył też kopie pism, z których jedno z dnia 03.09.2003 roku skierowane zostało do Prokuratury Rejonowej w I., drugie zaś w dniu 10.10.2003 roku do Prokuratury w O., określonej jako "Prokuratura Nadrzędna". W piśmie dłużnik ponowił zarzuty wobec władz lokalnych, szczególnie zaś wobec Burmistrza Miasta i ponownie wskazał, że jest prześladowany, bowiem zastosowano wobec niego najwyższe kary za wycinkę drzew - co jest jego zdaniem naruszeniem prawa. Organ nie zwrócił ponadto uwagi na to, że nie obciąża się właścicieli posesji za wykonanie wycinki drzew owocowych, zaś obmiary dokonuje się na wysokości 130 cm. Już sam ten fakt przesądza - zdaniem strony - o konieczności cofnięcia decyzji o egzekucji kary. Nie uwzględniając argumentacji podniesionej w zażaleniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało przede wszystkim na fakt istnienia ostatecznej decyzji, która stanowi podstawę egzekucji. Wynikający z niej obowiązek jest zatem wymagalny i może być egzekwowany. Kolegium wywiodło, że zawieszenie lub umorzenie egzekucji może nastąpić jedynie w przypadku uwzględnienia zarzutów na jej prowadzenie, które to zarzuty opierać się mogą jednak tylko o zamknięty katalog przesłanek - zamieszczony w treści art. 33 ustawy z dnia 15 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do powyższego, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia; 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie wymogów stawianych tytułowi wykonawczemu. W ocenie organu zarzuty zmierzające do wykazania nieistnienia obowiązku egzekwowanego w prowadzonym postępowaniu nie są słuszne. Określona w art. 47 k nieobowiązującej obecnie ustawy z dnia 15 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz.U z roku 2001 Nr 99 poz. 1079 zm. Nr 100 poz. 1085, Nr 110 poz. 1189, Nr 145 poz. 1623, z 2002 roku Nr 130 poz. 1112 oraz z 2003 roku Nr 80 poz. 717, Nr 162 poz. 1568 i Nr 203 poz. 19662 ) norma prawna uprawniała organ gminy do ustalenia w drodze decyzji administracyjnej kwoty należnego świadczenia pieniężnego. Decyzja taka wydana została przez Burmistrza Miasta I. "[...]" 2003r. i doręczona stronie prawidłowo. Wprawdzie adresat przesyłki A. L. odmówił jej przyjęcia, ale fakt ten w myśl art. 47 § 2 KPA oznacza doręczenie stronie decyzji w dniu odmowy jej przyjęcia to jest w dniu 12 maja 2003r. (adnotacja o odmowie przyjęcia decyzji wraz z datą odmowy umieszczoną na stemplu pocztowym - na odwrocie koperty z przesyłką). W tym samym dniu zobowiązany odmówił przyjęcia przesyłki pocztowej zawierającej postanowienie organu o ustaleniu kosztów postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie usunięcia drzew bez zezwolenia. Wskazane wyżej akty administracyjne nie zostały przez A. L. zaskarżone w ustawowym terminie i stały się ostateczne, przy czym decyzja uzyskała cechę ostateczności w dniu 26 maja 2003r. (po upływie 14 dni licząc od dnia następnego po doręczeniu), zaś postanowienie uzyskało taką cechę w dniu 19 maja (po upływie 7 dni licząc od dnia następnego po doręczeniu). Bezsporne jest zatem, że po stwierdzeniu niewykonania ustalonego i istniejącego w obrocie prawnym obowiązku, wierzyciel mógł (po doręczeniu stronie upomnienia - co w opisywanej sprawie miało miejsce w dniu 28 lipca 2003r.) wystawić dłużnikowi tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dopóki zatem w obrocie prawnym funkcjonować będą akty administracyjne (decyzja o wymierzeniu kary oraz postanowienie o wysokości kosztów postępowania) to ani skarżący, ani organ odwoławczy nie mogą kwestionować faktu prowadzenia egzekucji dotyczącej obowiązków określonych tymi aktami. W tej sytuacji postanowienie Burmistrza Miasta I. o nieuwzględnieniu zarzutów dłużnika na postępowanie egzekucyjne jako zgodne z prawem zostało utrzymane w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. L., powołując się na art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10, 13, 14 i 17 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności wniósł o cofnięcie decyzji Burmistrza Miasta I. z dnia "[...]" 2003r. i postanowienia z dnia "[...]".2005r. oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" 2006r. z uwagi na: 1.1 Stronnicze nie udzielenie stronie skarżącej prawa obrony i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. 1.2. Niewłaściwe zapoznanie się z treścią zażalenia, które miało charakter zgłoszenia żądania szkody. Według skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zachowało się biernie i stronniczo wobec niego. Powinno było uwzględnić podnoszone zarzuty o braku podstaw prawnych dla działań Burmistrza, który przez nadinterpretację i zafałszowania, nie mając dowodu na wycięcie drzew przez skarżącego obciążył go zawyżoną karą. Skarżący zarzuca organowi odwoławczemu ochronę interesu prywatnego pewnej grupy osób korzystających z przywileju sprawowania władzy. Ponadto wniósł o: 1. przeprowadzenie rozprawy podczas jego nieobecności i wydania wyroku "bez cofnięcia do ponownego rozpatrzenia przez Burmistrza Miasta I., gdyż sprawa trwa bardzo długo, co stanowi naruszenie art. 6 pkt 1 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności"; 2. przyznanie rekompensaty w kwocie 3.000.000 zł z tytułu uniemożliwienia mu dokończenia budowy w I. przy ul. "[...]"; 3. odrzucenie zarzutów strony przeciwnej i nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu powyższych żądań (podkreślając iż jest osobą pokrzywdzoną) argumentuje, że w swojej działalności zapewnia bezpieczeństwo osobom, jednostkom i przedsiębiorstwom, nie dopuszczając przez swoje ekspertyzy, opinie i projekty techniczne do katastrof budowlanych. Jest to działalność o charakterze publicznym i wysokim stopniu odpowiedzialności. Ciągłe nękanie skarżącego jest próbą zagrożenia społeczeństwu i obywatelom. Otrzymywane przez niego pisma osób kierujących się prywatnym interesem nie uwzględniają wagi i znaczenia jego działalności. Ponadto skarżący powołuje się na zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia 10.10.2005r. oraz z dnia 22.10.2005r., których kserokopie załącza. Pismo z dnia 22.10.2005r. skierowane do Izby Skarbowej w G. jest wnioskiem o umorzenie należności na kwotę 60.143 zł oraz 200 zł za rzekomą ekspertyzę wobec bezprawnego – zdaniem wnioskodawcy – roszczenia egzekucyjnego nr "[...]" i "[...]" z dnia 11.09.2003r. oraz przedawnienia roszczeń. W jego uzasadnieniu zawarto argumentację analogiczną do przedstawionej zażaleniu, w którym między innymi podniesiono też brak prawomocnego wyroku Sądu przeciwko A. L. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na podstawy i treść skargi należy przede wszystkim wyjaśnić, że artykuły 10, 13, 14 i 17 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wyrażające odpowiednio: wolność wyrażania opinii, prawo do skutecznego środka odwoławczego, zakaz dyskryminacji oraz zakaz naruszania praw i wolności wymienionych w Konwencji mają swoje odpowiedniki w normach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ich powołanie jako podstawy skargi jest nieadekwatne do przedmiotu zaskarżenia. Niezasadnie też skarżący wywodzi, że jedyną podstawą nałożenia na niego obowiązków mógłby być prawomocny wyrok Sądu. Zgodnie z art. 10 Konstytucji ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Władza wykonawcza sprawowana jest m. innymi przez organy administracji publicznej, które na mocy ustaw zostały wyposażone w kompetencje do wydawania decyzji i innych aktów konkretyzujących prawa bądź obowiązki obywateli wynikające z obowiązujących przepisów Zgodnie z art. 184 Konstytucji działalność organów administracji publicznej została poddana kontroli sądów administracyjnych. Sądy te nie są właściwe do przyznawania rekompensaty, o co wnosi skarżący w skardze, a stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej a skrócie p.p.s.a. kontrola, o której mowa polega na orzekaniu miedzy innymi w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym i stosowaniu środków przewidzianych ustawą. Podstawowym środkiem kontroli jest uchylenie zaskarżonego aktu, gdy Sąd stwierdzi, że zaistniała któraś z przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. tj. nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 i 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga na podstawie akt i w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice danej sprawy wyznacza zaś konkretny akt wydany przez organ administracji publicznej w trybie określonym przez przepisy przewidujące obowiązek bądź możliwość wydania takiego aktu. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w postępowaniu egzekucyjnym, działającego jako organ wyższego stopnia w stosunku do Burmistrza Miasta I. – wierzyciela należności publicznoprawnej, potwierdzające wypowiedź wierzyciela o istnieniu i wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi "[...]" i "[...]". Sąd nie może zatem, o co wnosi skarżący, "odrzucić zarzutów strony przeciwnej" a jest zobowiązany (jak wyżej wyjaśniono) do dokonania oceny zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem. Przystępując więc do meritum sprawy Sąd stwierdza, że postanowienie to zostało wydane w trybie art. 34 § 1, 4 i 5 w związku z art.17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) zwanej dalej w skrócie u o p e a. Wymieniona ustawa wskazując w art. 2 obowiązki, które podlegają przymusowemu wykonaniu na mocy jej przepisów, stanowi w art. 3 § 1, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisów prawa. Jak zasadnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dla zapewnienia ochrony interesów prawnych zobowiązanego u o p e a w art. 33 przewiduje możliwość zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym nie mogą to być jakiekolwiek zarzuty a wyłącznie enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Ponieważ w myśl art. 29 § 1 u o p e a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, konieczna jest, w przypadku zgłoszenia zarzutów, wypowiedź wierzyciela. Wskazanie w postanowieniu Burmistrza Miasta I. z dnia "[...]" 2005r. utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w obrocie prawnym istnieją: decyzja z dnia "[...]" 2003r. "[...]" o wymierzeniu zobowiązanemu kary za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 12 wierzb oraz postanowienie z dnia "[...]" 2003r. "[...]" o obciążeniu zobowiązanego kosztami postępowania administracyjnego czyni zarzuty nieistnienia obowiązków podlegających egzekucji nieskutecznymi. W oparciu o akta administracyjne sąd stwierdza, że stanowisko wierzyciela jest prawidłowe. W wypadku bowiem gdy tytuł wykonawczy opiera się na ostatecznej decyzji bądź postanowieniu podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności, które zaistniały po wydaniu wskazanych aktów tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie bądź wygaśniecie obowiązku. Postawiony w piśmie z dnia 22.10.2005r. (załączonym do skargi) zarzut przedawnienia obowiązku nie jest trafny. Stosownie do art. 47l ust. 10 ustawy z dnia 15 października 1991r. o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. z 2001r. nr 99, poz. 1079 ze zm.) przedawnienie prawa pobrania (egzekwowania) wymierzonej kary pieniężnej następuje z upływem 5 lat od dnia, w którym decyzja ustalająca jej wysokość stała się ostateczna. Podobnie kwestię tę reguluje art. 89 ust. 7 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880 ze zm.) który stanowi, że kary nie uiszcza się po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin jej wniesienia. Wobec tego, że zarzuty skargi w istocie nie dotyczyły przedmiotu zaskarżenia tj. postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym, a Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu nie stwierdził, by to postanowienie naruszało prawo, przeto na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.