I SA/Wa 2077/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi "I.- J." S.A. w J. na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz "I.- J." S.A. w J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] października 2007 roku nr [...], po rozpatrzeniu wniosku "I.-J." SA o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2007 roku zwracającym wniosek z dnia 5 sierpnia 2007 roku o przyznanie odszkodowania - utrzymał w mocy w/w postanowienie. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2001 roku, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody K. z dnia [...] listopada 1992 roku dotyczącą uwłaszczenia Przedsiębiorstwa M. I. B. "I." w części odnoszącej się do działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości J. - B. Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku Minister Infrastruktury odmówił spółce "I.-J." SA przyznania odszkodowania zgłoszonego wnioskiem z dnia 26 marca 2004 roku. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2007 r., o przyznanie także odszkodowania w trybie art. 160 kpa w kwocie [...] zł, Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 roku zwrócił powyższy wniosek wskazując, że w sprawie należy wystąpić do sądu. Badając ponownie całość sprawy organ stwierdził, że sprawa przyznania odszkodowania została już rozstrzygnięta ostateczna decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2005 roku, strona zgodnie z pouczeniem w niej zawartym wniosła do sądu powszechnego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Wojewodę Wielkopolskiego. Ostateczne rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym sprawy odszkodowania (decyzją z dnia [...] marca 2005 roku) powoduje, że Minister Budownictwa nie jest już organem właściwym do rozpatrzenia nowego wniosku o przyznanie odszkodowania, nie jest bowiem uprawniony do zastępowania sądu co do wysokości tego odszkodowania, niezależnie od wskazanych przez stronę przesłanek. Na powyższe postanowienie Ministra Budownictwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła "I.-J." SA w J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W skardze podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest błędne, albowiem sprawa wniosku o odszkodowanie w wysokości [...] zł dotycząca nakładów poczynionych przez skarżącego na działce nr [...] w okresie od grudnia 1990 roku do listopada 2001 roku nie została dotychczas rozpoznana w trybie art. 160 § 4 kpa. Przedmiotem żądania odszkodowawczego z dnia 26 marca 2004 roku zgłoszonego organowi administracji było wyłącznie roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na nieruchomości w okresie do dnia 5 grudnia 1990 roku w wysokości [...] zł. Tylko to roszczenie jest obecnie przedmiotem rozpoznawania przez Sąd Okręgowy w P. sygn. akt [...]. Skarżący wyjaśnił również, że przed Sądem Okręgowym w P. toczy się sprawa o odszkodowanie w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] listopada 1992 roku. w sprawie tej wnioskodawca domagał się po sprecyzowaniu powództwa m.in. zasądzenia kwoty [...] zł tytułem równowartości nakładów poczynionych na tej działce w okresie do dnia 5 grudnia 1990 roku oraz kwoty [...] zł tytułem równowartości nakładów poczynionych na tej działce w okresie od 5 grudnia 1990 roku do 17 listopada 2001 roku. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 roku Sąd Okręgowy w P. odrzucił pozew w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty [...] zł tytułem równowartości nakładów poczynionych w okresie od 5 grudnia 1999 r. do 17 listopada 2001 r., uzasadniając, że ze względu na niewyczerpanie przez skarżącego w tym zakresie trybu postępowania przewidzianego w art. 160 § 4 kpa, co do tego roszczenia zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej. W tej sytuacji nie można uznać, że odnośnie roszczenia o zapłatę kwoty [...] zł z tytułu wartości nakładów poczynionych po dniu 5 grudnia 1990 roku nie będącego przedmiotem zgłoszonego roszczenia odszkodowawczego zgłoszonego do Ministra Infrastruktury, skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 160 § 4 kpa. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej - w niniejszej sprawie zaskarżonego postanowienia. Badana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Uchybienie organu polega na pominięciu najważniejszego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, elementu kształtującego w tym konkretnym przypadku właściwość danego organu do rozpatrzenia sprawy. Takim elementem stało się prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] sierpnia 2007 r., którym sąd powszechny odrzucił pozew "I. – J." SA w J. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie Wielkopolskiemu w zakresie roszczenia o zapłatę kwoty [...] zł tytułem wartości nakładów poczynionych w okresie od 5 grudnia 1990 roku do 17 listopada 2001 roku. Minister Budownictwa nie dokonał oceny prawnej konsekwencji wypływających z odrzucenia w tym zakresie pozwu. Uchybienie to jest na tyle istotne, iż rzutuje na prawidłowość wydanego przez organ postanowienia, bezpośrednio wpływa na jego treść i w konsekwencji stanowi przyczynę skutkującą jego uchylenie. Zarzut ten dotyczy postanowień wydanych przez organy obu instancji. Jako podstawę zgłoszenia swojego roszenia z dnia 5 sierpnia 2007 roku dotyczącego nakładów poczynionych od dnia 5 grudnia 1990 roku do dnia 17 listopada 2001 roku w wysokości [...] zł, skarżący wskazał art. 160 kpa. Przepis ten został uchylony przez art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162 poz. 1692), która weszła w życie z dniem 1 września 2004 roku, jednak art. 5 tej ustawy stanowi, iż przepis art. 160 kpa stosuje się do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy. Art. 160 § 5 kpa stanowi, że strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w § 4, w terminie 30 dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 26 marca 2004 roku "I.-J." SA w J. wniosła o przyznanie odszkodowania w kwocie [...] zł z powołaniem się na art. 160 kpa. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005 roku odmówił przyznania żądanego odszkodowania, natomiast skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy przez sąd powszechny. Wynika również, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 roku został odrzucony przez Sąd Okręgowy w P. pozew "I.-J." SA w J. o zapłatę kwoty [...] zł tytułem równowartości nakładów poczynionych w okresie od 5 grudnia 1990 roku do 17 listopada 2001 roku. W Kodeksie postępowania cywilnego - Komentarz, pod redakcją K. Piaseckiego (wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 1085 i nast.), omawiając przepis art. 365 § 1 k.p.c., wskazano skutki prawomocnego orzeczenia sądu. "Orzeczenie prawomocne pociąga za sobą te konsekwencje, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był, czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie, które stało się prawomocne". Zatem to orzeczenie sądu wiąże organ administracji i zgodnie z treścią art. 66 § 4 kpa organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Przepis § 4 dotyczy wyłącznie sytuacji, w której sąd odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.), a strona w tej samej sprawie wnosi podanie do organu administracji publicznej. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyżej opisane naruszenie prawa miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ i przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę Sądu. Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.