I OZ 791/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-10-14
Skład orzekający: Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest dopuszczalne, gdy sytuacja materialna wnioskodawców nie uległa pogorszeniu, a nawet nastąpił wzrost dochodów, a wcześniejsze wnioski były już prawomocnie rozpoznane?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest uzasadnione, gdy sytuacja materialna wnioskodawców nie uległa pogorszeniu, a wręcz nastąpił wzrost dochodów. Ponadto, wcześniejsze wnioski w tej sprawie były już prawomocnie rozpoznane, a zgodnie z art. 165 P.p.s.a. nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnych postanowień. Nawet gdyby uznać wniosek za nowy, nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż dochody wnioskodawców pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych M. K. i A. K. w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury. Sąd wskazał, że wnioskodawcy składali już wcześniej podobne wnioski, które zostały oddalone, a ich sytuacja materialna nie uległa pogorszeniu, a nawet nastąpił wzrost dochodów. Wnioskodawcy wnieśli zażalenia, podnosząc, że ich dochody są niskie i nie stać ich na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie M. K. oraz zażalenie A. K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2008 r. sygn. akt IV SAB/Wa 23/08 odmawiające przyznania prawa pomocy M. K. i A. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z., M. K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie M. K. oraz zażalenie A. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 września 2008 r. sygn. akt IV SAB/Wa 23/08 oddalił wniosek M. K. i A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z., M. K. i A. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący po raz kolejny złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem, postanowieniem z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt I OZ 468/08 oddalił zażalenie M. K. i A. K. na orzeczenie Sądu I instancji odmawiające przyznania wnioskodawcom prawa pomocy. Składając zaś ponowny wniosek strony nie wykazały, aby ich sytuacja uległa pogorszeniu w stosunku do okoliczności branych pod uwagę przy wydawanych zarówno przez Sąd I instancji, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniach.
Co więcej – zaznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – dochody skarżących uzyskiwane z tytułu świadczeń emerytalnych wzrosły z kwoty [...] do kwoty [...] zł brutto miesięcznie. Tym samym uznano, że nie wykazali, aby spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż ich sytuacja nie uległa pogorszeniu.
M. K. oraz A. K. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie, podnosząc, że jest ono krzywdzące. Strony wskazały, iż uzyskiwane przez nich dochody są kilkakrotnie niższe od przeciętnego wynagrodzenia i nie dysponują środkami na pokrycie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.
W pierwszej kolejności należy podkreślić – co zaznaczył już Sąd I instancji – iż wniosek M. K. i A. K. o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, był już prawomocnie rozpoznany. Bowiem postanowieniem z dnia 15 maja 2008 r., od którego zażalenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania stronom prawa pomocy w zakresie częściowym. M. K. i A. K. składając kolejny wniosek o przyznanie wskazanego prawa ponownie powołali się na okoliczności uprzednio podnoszone, nie wykazując przy tym, aby ich sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Wręcz przeciwnie, bowiem – jak podkreślił już Sąd I instancji – dochody skarżący wzrosły. Nie zachodzą zatem przewidziane w art. 165 P.p.s.a. przesłanki do zmiany wcześniejszych prawomocnych postanowień.
Nawet, gdyby przyjąć, że wniosek skarżących, jest – z uwagi na wzrost ich dochodów – nowym wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych, to należy uznać, że nie zostały spełnione w sprawie określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym obejmującym zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stąd biorąc pod uwagę uzyskiwane przez M. i A. K. dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł nie można przyjąć, iż uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł, mogłoby wywołać uszczerbek w ich utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak powyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło