II OZ 404/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 251/08 o odmowie przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. Ś. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W., zwrotu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w prawie wykonywania zawodu lekarza postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 251/08, odmówił przyznania adwokat E. Ś. wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że w/w adwokat jest drugim z kolei pełnomocnikiem wyznaczonym w sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie. Pierwszy pełnomocnik adwokat M. K. otrzymał wynagrodzenie przyznane na mocy wyroku z dnia 9 października 2008 r. Pełnomocnik ten sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie zgodził się z tym stanowiskiem i na jego wniosek Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła nowego pełnomocnika - adwokat E. Ś., która po przejrzeniu akt również sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. W ocenie Sądu wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika z urzędu i podjęcie przez niego czynności stanowiło wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia w zakresie pomocy prawnej świadczonej z urzędu, a tym samym nie można skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu. Tym samym brak było również podstaw do przyznania drugiemu pełnomocnikowi, który wydał tożsame stanowisko w sprawie, kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Dokonanie więc tej samej czynności w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik jest niedopuszczalne, zważywszy, że pełnomocnicy z urzędu są opłacani ze środków publicznych świadczonych przez wszystkich podatników. Pełnomocnik skarżącego adw. E. Ś. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż sporządzenie przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest wyrazem udzielenia pomocy prawnej, a tym samym adwokat taki winien otrzymać wynagrodzenie. Wskazała ponadto, że jeżeli uznać za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, iż drugiemu adwokatowi ustanowionemu w sprawie w ramach prawa pomocy nie przysługuje zwrot kosztów za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to taki pełnomocnik mógłby w miejsce w/w opinii wnieść poprawną pod względem formalnym skargę kasacyjną tylko po to, by otrzymać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach. Stosownie do art. 253 powołanej ustawy o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnikiem z urzędu adw. M. K., któremu wyrokiem z dnia 9 października 2008 r. przyznano koszty pomocy prawnej. Należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że podjęcie przez tego pełnomocnika czynności w sprawie, w szczególności sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Brak było tym samym podstaw do przyznania skarżącemu, na podstawie postanowienia z dnia 20 marca 2008 r. o przyznaniu prawa pomocy, kolejnego pełnomocnika. Podkreślić bowiem należy, że wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych tj.: sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi z jednej strony wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (radcy prawnego), z drugiej zaś stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Sądu. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. W świetle powyższego wskazać należy, iż niezależnie od tego jakiego rodzaju działania podjął kolejny pełnomocnik wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką, nieuprawnione jest przyznawanie mu wynagrodzenia, w sytuacji, gdy jak trafnie zauważył to Sąd I instancji, wykonane już zostało postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.