II SA/Gl 141/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. na pismo-czynność Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w spłacie czynszu z tytułu umowy dzierżawy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W jednym piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Wojewody, skargi na czynności - pisma tegoż organu z dnia [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r., nr [...], odmawiające skarżącej Spółce przyznania ulgi w spłacie pierwszej i drugiej raty czynszu z tytułu zawartej w dniu [...] r. w K. umowy dzierżawy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia [...] r. na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., zarządził rozdzielenie powyższych skarg. W konsekwencji skarga na pismo z dnia [...] r. udzielone w odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia [...] r. o umorzenie w ramach pomocy de minimis, względnie o rozłożenie na raty stosownie do art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), zaległości z tytułu czynszu dzierżawnego za pierwszy kwartał 2007 r. powołanej na wstępie umowy zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Gl 141/08. Wraz z wniesionymi skargami uiszczony został także wpis sądowy w wysokości [...]. W piśmie z dnia [...] r., stanowiącym odpowiedź na zarządzenie przewodniczącego Wydziału, pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż przedmiotowy wpis uiszczono tytułem skargi na pismo z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga jest niedopuszczalna z braku kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i obejmuje orzekanie w sprawach wymienionych w art. 3 - 5 p.p.s.a. I tak sądy administracyjne orzekają między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też na inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a.). Tymczasem rozpoznawana skarga nie należy do żadnej z wymienionych kategorii spraw. Zaskarżone pismo nie stanowi bowiem ani aktu ani też czynności z zakresu administracji publicznej, a jest jedynie przejawem działania organu administracji publicznej jako czynności prawnej w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Sądy administracyjne sprawują bowiem kontrolę działalności administracji publicznej jedynie wówczas, gdy podejmowana jest ona w formie władczego rozstrzygnięcia o prawach bądź obowiązkach stron określonych w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Spór natomiast w niniejszej sprawie dotyczy należności pieniężnych powstałych w wyniku zawartej uprzednio umowy cywilnoprawnej, uregulowanej w art. 693 – art. 709 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Wskazać przy tym należy, iż w § 11 przedmiotowej umowy strony przewidziały właściwość rozpoznania ewentualnych sporów przez sądy powszechne, zaś w § 14 zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nią nieuregulowanych. Zatem obowiązek czynszu dzierżawnego, jest elementem treści stosunku zobowiązaniowego o charakterze prywatnoprawnym, pozbawionym władztwa administracyjnego, którego fundamentalną zasadą jest zasada równości stron. Należy zaznaczyć, iż w doktrynie panuje pogląd, iż o prawnej formie przyznania ulg w spłacie należności pieniężnych przesądza charakter tych należności. I tak umorzenie, odroczenie czy rozłożenie spłaty należności o charakterze cywilnoprawnym następuje na podstawie przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem formy pisemnej. Wobec powyższego, kwestia przyznania bądź odmowy przyznania ulgi w spłacie czynszu z tytułu umowy dzierżawy, w której jedną ze stron jest Skarb Państwa jako wydzierżawiający a drugą skarżąca jako dzierżawca - ma charakter cywilnoprawny i nie może wynikać z decyzji administracyjnej. Wystąpienie zaś z wnioskiem o umorzenie czy rozłożenie na raty czynszu dzierżawnego jest próbą zmiany treści ukształtowanego stosunku zobowiązaniowego. Przy czym do rozpoznania spraw cywilnoprawnych powołane zostały sądy powszechne (art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Odnosząc poczynione wyżej spostrzeżenia do poddanej kontroli Sądu skargi stwierdzić należy, że jej przedmiot leży poza zakresem właściwości sądu administracyjnego wyznaczonym treścią przywołanych wyżej przepisów, co oznacza, że skarga ta jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.