VII SA/Wa 82/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " [...]" w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków skargę oddala Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] W. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 96, poz. 667) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 KPA (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) nakazał Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w W. zapewnić w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. właściwą szerokość wyjścia ewakuacyjnego do ewakuacyjnej klatki schodowej na 11 piętrze, wynoszącą co najmniej 0,9 m w świetle ościeżnicy i określił termin wykonania obowiązku na dzień 31 grudnia 2007r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 17 września 2007 r. stwierdzono, że szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z korytarza na 11 piętrze do ewakuacyjnej klatki schodowej wynosi 0,6 m. Istniejąca szerokość wyjścia ewakuacyjnego jest więc o ponad jedną trzecią mniejsza od parametru szerokości określonej w § 239 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt ten stanowi zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi, wskutek niezapewnienia możliwości ewakuacji. Wobec powyższego właściciel budynku w oparciu o § 12 ust. 2 zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690), które na podstawie § 207 ust. 2 stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Organ wskazał, że zgodnie z § 239 rozporządzenia Ministra Infrastruktury łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8 m. Odwołanie od decyzji wniosła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]". Spółdzielnia wskazała, że zbadania wymaga, czy organ zasadnie zastosował nowe normy i przepisy w zakresie ochrony przeciwpożarowej do budynku wybudowanego jeszcze w latach siedemdziesiątych XIX wieku, skoro przepisy przejściowe przewidują stosowanie nowych przepisów do budynków wybudowanych po 1993 roku. Jednocześnie odwołująca się podniosła, że organ nie zastosował się do wymagań przepisu art. 10 kpa, bowiem nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, w sprawie nie zachodził natomiast przypadek nie cierpiący zwłoki, o którym mowa w art. 10 § 2 kpa. Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału znaleźć powinna pełne zastosowanie i w ten właśnie sposób winna być ustalona zarówno zasadność wykonania poszczególnych obowiązków, jak i terminy ich wykonania. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 96, poz. 667 z późn. zm.) w związku art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż stwierdzona szerokość wyjścia ewakuacyjnego na XI piętrze budynku wynosząca 0,6m stwarza zagrożenie dla życia ludzi. Istniejący, użytkowany budynek zagrażający życiu ludzi, w myśl § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) powinien spełniać wymagania rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, również w zakresie wymaganej szerokości wyjścia ewakuacyjnego, która powinna być zgodna z § 239 rozporządzenia. Organ wskazał też, iż strona została pouczona przez organ I instancji o możliwości spełnienia określonego obowiązku w inny sposób niż określono to w przepisach techniczno-budowlanych, zgodnie z § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia. Wymagania mogą być spełnione w sposób inny niż podany w cytowanym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Jednocześnie wskazano w uzasadnieniu decyzji, że dla przedmiotowego budynku opracowana już była ekspertyza, której rozwiązania zamienne były zatwierdzone postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego PSP w W. z dnia [...].09.2002r. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu organ podniósł, że przepisy określające parametry wpływające na występowanie zagrożenia życia ludzi dotyczą każdego budynku użytkowanego, bez względu na okres, w którym był projektowany i wznoszony. Wskazał ponadto, iż brak właściwego działania poprzedniego zarządu spółdzielni w zakresie poprawy stanu bezpieczeństwa pożarowego budynku nie stanowi powodu, dla którego należałoby uchylić realizację przedmiotowego obowiązku. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji strony, wskazującej na niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Czynności kontrolno - rozpoznawcze były przeprowadzone na podstawie upoważnienia z wyznaczonym terminem kontroli, ustaleń telefonicznych (zaakceptowanych przez stronę). Dokonane ustalenia stanu faktycznego zostały opisane w protokole z kontroli, do którego treści reprezentujący stronę prezesi spółdzielni nie wnieśli zastrzeżeń i po zapoznaniu się z treścią protokołu podpisali go. Pomiędzy dniem podpisania protokołu a wydaniem przedmiotowej decyzji upłynęło 7 dni, w trakcie których strona mogła złożyć dodatkowe wyjaśnienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]", zarzucając naruszenie art. 10 kpa poprzez brak należytego zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności brak zapewnienia prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji. Skarżąca wskazała, że nie została zawiadomiona o zebraniu dowodów w sprawie i terminie do zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału i składania wniosków przed wydaniem decyzji (art. 10 kpa). Pierwszą czynnością, o której skarżąca została powiadomiona było przeprowadzenie kontroli w budynku, jednakże brak jest dowodu na okoliczność pouczenia strony, że od chwili podpisania protokołu biegnie termin do zapoznania się z aktami. Skarżąca podniosła ponadto, że kwestie regulowane zaskarżoną decyzją, jak wynika z akt sprawy z lat ubiegłych, nie są zagadnieniem nowym - np. wykrytym nagle zagrożeniem, a strony w drodze ekspertyzy wypracowały kompromisowe stanowisko w zakresie poszczególnych rozwiązań zamiennych. Zatem kwestie niezgodności z przepisami nie mają znaczenia kluczowego, a naruszenie tych norm nie wpływa bezpośrednio na powstanie zagrożenia, skoro dopuszcza się rozwiązania zamienne. W skardze podniesiono też, że zarzut braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest o tyle zasadny, że wypowiedzenie się strony przed wydaniem decyzji stworzyłoby możliwość wspólnego ustalenia terminu realizacji poszczególnych zaleceń z uwzględnieniem realiów finansów spółdzielni, terminów załatwiania spraw przez administrację budowlaną, która musi wydać stosowne zezwolenia przed rozpoczęciem jakichkolwiek robót. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm.) kontroluje zaskarżone akty administracyjne wyłącznie w aspekcie ich zgodności z prawem i może taki akt uchylić lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, gdy narusza on prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Stosownie do powyższego, wobec stwierdzenia przez sąd braku naruszenia prawa, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] września 2007 roku przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] W. wynika wprost z samej ustawy. Art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stanowi, że Komendant miejski Państwowej Straży Pożarnej w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Z §12 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 80 poz. 563) wynika, że właściciel lub zarządca budynku powinien zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w dziale VI zatytułowanym "bezpieczeństwo pożarowe" zawiera wymagania jakie muszą być spełnione w budynkach, aby zapewnić takie bezpieczeństwo. Budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapewniający w razie pożaru możliwość ewakuacji ludzi (§207 w/w rozporządzenia). Jak wynika z ust 2 § 207 dotyczy to również budynków użytkowych. § 239 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że łączna szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób – 0,8 m. W sprawie niniejszej, jak wynika z protokołu kontroli, warunek ten nie został spełniony, a zatem nałożony obowiązek jest prawidłowy. Sąd uznał też, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 Kpa nie jest zasadny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca spółdzielnia wiedziała o wszczęciu postępowania i brała udział w postępowaniu. Wyrazem tego jest protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej przeprowadzonej w dniu 11 września 2007 roku. Czynności te przeprowadzone były w obecności prezesa zarządu spółdzielni J. J. i wiceprezesa zarządu J. W., którzy zapoznali się z protokołem kontroli i podpisali go. Uznać zatem należy, iż o uchybieniach i zagrożeniach wynikających z niezapewnienia właściwej drogi ewakuacyjnej skarżący zostali powiadomieni. Ponadto przepis art. 10 §1 Kpa nie wymaga od organu (w przeciwieństwie do ordynacji podatkowej - art. 200) konieczności wyznaczenia stronom przed wydaniem decyzji terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzenia materiału dowodowego, a jedynie "przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów", w niniejszej sprawie innych dowodów niż wspomniany wyżej protokół z kontroli przeciwpożarowej z dnia 11 września 2007 r nie zgromadzono. Po drugie (co istotne) naruszenie art. 10 § 1 Kpa mogłoby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie już tylko zauważyć należy, że podnoszony przez pełnomocnika skarżącej zarzut stanu finansów Spółdzielni jest bezzasadny dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną, oddalił.