II OSK 1238/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Grażyna Radzicka Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych J. T. oraz B. i M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 38/08 w sprawie ze skarg J. T. oraz B. i M. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki oddala skargi kasacyjne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r., VII SA/Wa 38/08 uchylił zaskarżoną przez J. T. oraz B. i M. T. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. i na podstawie art. 151 § 2 i art. 146 § 2 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 r., ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej, jednocześnie organ stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] października 2000 r. z naruszeniem prawa. Przebieg postępowania administracyjnego w sprawie był następujący: Kierownik Urzędu Rejonowego w Częstochowie decyzją z dnia [...] lipca 1993 r. udzielił pozwolenia na budowę budynku magazynowego, a Wojewoda Częstochowski decyzją z dnia [...] września 1993 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W jego wyniku organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 1994 r. ponownie udzielił pozwolenia na budowę, a Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Roboty budowlane na podstawie tej decyzji zostały rozpoczęte. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 1995 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda swoją decyzją z dnia [...] września 1995 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 1994 r. W konsekwencji roboty budowlane zostały kontynuowane i zakończone w dniu 3 listopada 1995 r., a w dniu 9 listopada 1995 r. Prezydent Miasta Częstochowy przyjął zgłoszenie obiektu do użytkowania w dniu 9 listopada 1995 r. Następnie NSA postanowieniem z dnia 27 listopada 1996 r. wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody Częstochowskiego, a następnie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 1997 r. uchylił pozwolenie na budowę. Decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. Prezydent Miasta Częstochowy nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku, a Wojewoda Częstochowski decyzją z dnia [...] stycznia 1998 r. uchylił decyzję organu I instancji, a z kolei NSA wyrokiem z dnia 9 grudnia 1999 r. uchylił decyzję Wojewody. Sąd uznał, że brak decyzji zezwalającej na budowę nie tylko w dacie wznoszenia obiektu, ale także w dacie kontroli budowy i zapadłych w sprawie rozstrzygnięć jest równoznaczny z samowolą budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] października 2000 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 1997 r. nakazującą rozbiórkę obiektu, a skarga na tą decyzję została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 10 października 2001 r. W wyniku wniosku J. T. z dnia 3 września 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. odmówił uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, a organ II instancji decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał tą decyzję w mocy. Obie te decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r. Sąd uznał, że co prawda organy nadzoru budowlanego związane są poglądem prawnym zawartym w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., II SA/Ka 308/98, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, ale wznowienie postępowania wymagało rozstrzygnięcia na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu. Tak więc organy winny rozważyć możliwość legalizacji samowoli budowlanej, a tego nie uczyniły. W rezultacie tego wyroku Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] października 2000 r. i umorzył postępowanie prowadzone na podstawie art. 48 i 52 Prawa budowlanego, jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. uchylił decyzję z dnia [...] października 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 1997 r. i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Decyzja ta została uchylona zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Uznał on, że w postępowaniu poprzedzającym decyzję z dnia [...] października 2000 r. nie brała udziału bez swej winy J. T., ale w wyniku uchylenia tej decyzji mogłaby zapaść sprawie wyłącznie decyzja identyczna w stosunku do decyzji dotychczasowej. Działki, na których posadowiony jest przedmiotowy budynek nie są objęte planem zagospodarowania przestrzennego, a niemożliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla istniejącego obiektu, a wiec brak jest możliwości jego legalizacji. W swojej skardze do Sądu J. T. podniosła, że w chwili zakończenia budowy w 1995 r. obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, a jego uchylenie nie powoduje wygaśnięcia decyzji wydanych na jego podstawie. W sprawie istotne jest czy budowa była zgodna z tym planem i czy spełnione są przesłanki pozwalające na legalizację obiektu. B. i M. T. w swojej skardze podnieśli, że Główny Inspektor podaje rozbieżne daty wszczęcia postępowania w sprawie. Ich zdaniem organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz wykazał zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym do końca 2003 r. Sąd połączył sprawy z obu skarg do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu swojego wyroku uchylającego decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził m. in., że art. 146 k.p.a. zawiera dwie przesłanki negatywne ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jeżeli któraś z nich wystąpi organ nie będzie mógł uchylić decyzji, ale zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. będzie musiał stwierdzić, że była ona wydana z naruszeniem prawa. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki została doręczona adresatom w dniu 19 października 2000 r. Postępowanie w sprawie wznowiono na skutek wniosku z dnia 3 września 2004 r., ale decyzja kończąca wznowione postępowanie kontrolowana przez Sąd zapadła ostatecznie w dniu [...] listopada 2007 r. Określony w art. 146 § 1 k.p.a. 5 letni termin od dnia doręczenia decyzji upłynął w dniu 19 października 2005 r. Tylko do tego czasu mogła zapaść "decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, a do takiej kategorii należy decyzja odmawiająca uchylenia decyzji z przyczyn merytorycznych. Decyzja ta, jak już wskazano wyżej zapadła jednak w dniu [...] listopada 2007 r., a więc po upływie 5 lat od daty doręczenia decyzji ostatecznej, co ze względu na upływ czasu określonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. było niedopuszczalne". Po upływie tego terminu organ prowadzący wznowione postępowanie traci podstawę do badania czy decyzja powinna czy też nie - być uchylona może jedynie wydać decyzję stwierdzającą jej wydanie z naruszeniem prawa. Czynności dokonane przez organ po dniu 19 października 2005 r. nie mogły doprowadzić do wydania decyzji innej niż określona w art. 146 § 1 k.p.a. Okoliczności tej nie zmieniają ustalenia poczynione przez WSA w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 497/05, który kontrolował postępowanie poprzedzające decyzje wydane przed upływem 5 letniego terminu od dnia wydania decyzji w postępowaniu zwykłym. W skardze kasacyjnej B. i M. T. zaskarżyli wyrok Sadu i instancji w całości zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 153 p.p.s.a. poprzez ustalenie w uzasadnieniu wyroku wskazówek dla organów administracji niezgodnych z oceną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/ Wa 497/05; - art. 170 p.p.s.a. poprzez zlekceważenie zasady związania sądu i organów administracji prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/ Wa 497/05; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 146 § k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone ze znacznym wyprzedzeniem przed upływem terminu zakreślonego w tym przepisie, a w wyniku niewłaściwego postępowania organów administracji publicznej sprzecznego z art 7, 8 i 35 k.p.a. doszło do przekroczenia terminu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o zasądzenia na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przypomniano cały przebieg postępowania w rozpoznawanej sprawie. Powołano się na fragment uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 497/05, w którym Sąd stwierdził, iż organy administracji we wznowionym postępowaniu wydają rozstrzygnięcia na podstawie przepisów Prawa budowlanego w ich aktualnym brzmieniu. W sprawie mogłaby zapaść taka sama decyzja, to jest decyzja o nakazie rozbiórki wyłącznie wtedy, gdyby nie zaistniały przesłanki do legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego przez skarżących. Uznano, że stanowisko zajęte przez Sąd i instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotyczące skutków upływu 5 letniego terminu od dnia doręczenia decyzji jest dla skarżących niekorzystne, gdyż organy administracji i Sąd na podstawie art. 153 p.p.s.a. będą tym wyrokiem związane. Uznano, że stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest niezgodne z art. 170 p.p.s.a., gdyż nakazuje organom administracji zbadanie czy nie zachodzą przesłanki z art. 146 § 1 k.p.a., podczas, gdy w sprawie jest wiążące stanowisko zamieszczone w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 7 grudnia 2005 r.. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 146 § 1 k.p.a. uznano, że decydujące znaczenia ma data złożenia podania o wznowienie postępowania. Dalsze zdarzenia prawne są tylko następstwem złożenia takiego wniosku. Wyłączną przyczyną nieuzyskania przez skarżących decyzji o uchyleniu nakazu rozbiórki było sprzeczne z prawem zachowanie organu administracji, tolerowane przez Sąd w zaskarżonym wyroku. J. T. w swojej skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wyroku: 1. art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w uzasadnieniu wyroku wytycznych sprzecznych z oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 497/05; 2. art. 170 p.p.s.a. poprzez naruszenie zasady związania Sądu I instancji, który wydal zaskarżony wyrok wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 497/05; 3. art. 146 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin pięcioletni powinien być liczony do dnia wydania w wyniku wznowienia postępowania decyzji merytorycznej – uchylającej. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu tej skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że Sąd winien zastosować się do wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA z dnia 7 grudnia 2005 r., a wiec odnieść się do zagadnień merytorycznych dotyczących możliwości legalizacji budynku wzniesionego przez małżonków T.. Uznano także, że zaskarżony wyrok poprzez nakazanie organom administracji sprawdzenia czy w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 146 § 1 k.p.a. narusza zasadę wynikająca z art. 170 p.p.s.a. Stwierdzono również, że przyjęta przez Sąd wykładnia art. 146 § 1 k.p.a. przenosi wszystkie negatywne skutki przewlekłości postępowania na jego strony. Należy przyjąć taką interpretację wskazanego przepisu, która upływ pięcioletniego terminu będzie wiązała z datą złożenia podania o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. G. i U. S. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie w pełnym zakresie odpowiadają przedstawionym wymogom. W oby skargach zarzucono Sądowi I instancji m.in. naruszenie art. 146 k.p.a. Przy czym w skardze kasacyjnej B. i M. T. zarzut ten określono jako naruszenie prawa materialnego, a w skardze kasacyjnej J. T. – jako naruszenie przepisów postępowania. Przepis ten jest niewątpliwie przepisem postępowania, ale postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego, które to przepisy stosują sądy administracyjne. Jednak w orzecznictwie sądowym kontrowersje wywołuje podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dotyczą one przede wszystkim tego, czy w przepisie tym chodzi wyłącznie o naruszenie prawa procesowego stosowanego przez Sąd I instancji, to znaczy naruszenie przepisów p.p.s.a. czy także o naruszenie przepisów k.p.a. stosowanych przez organy administracji, a ocenianych przez Sąd. W wyroku składu siedmiu sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r., I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, z. 2, poz. 39 przyjęto, iż naruszenie przepisów postępowania może odnosić się także do naruszenia przepisów k.p.a. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 września 2006 r., SK 63/05 (OTK-A 2006, nr 8, poz. 108). Nawet, gdyby przyjąć dopuszczalność postawienia takiego zarzutu w skardze kasacyjnej J. T., to i tak trzeba uznać, że nie jest on trafny z przyczyn podanych w dalszej części uzasadnienia. Natomiast zarzut naruszenia art. 146 sformułowany w skardze kasacyjnej B. i M. T. nie mógł zostać rozpoznany. Wniesione w rozpoznawanej sprawie skargi kasacyjne nie posiadają usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 497/05, wyraził pogląd, iż co prawda przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, ale rozpoznając sprawę we wznowionym postępowaniu organy winny wydać rozstrzygnięcia na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie orzekania we wznowionym postępowaniu, a więc organy winny rozważyć możliwość legalizacji samowoli budowlanej, a tego nie uczyniły. Stosownie do cytowanego art. 153 p.p.s.a. pogląd ten był wiążący zarówno dla organów administracji ponownie rozstrzygających sprawę, jak i dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wbrew zarzutom skarg kasacyjnych Sąd I instancji, ani zresztą organy administracji, tego przepisu nie naruszyły. Organ administracji rozważając kwestię legalizacji samowoli budowlanej, a w zakresie oceny, że przedmiotowa inwestycja była samowola budowlaną związany był on, jak i sądy administracyjne, oceną prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., II SA/Ka 308/98, rozważały kwestię legalizacji tej samowoli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał jednak, że nie można legalizować tej samowoli, gdyż na terenie, na którym zlokalizowana jest ona nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, a nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej. W konsekwencji, po rozważeniu kwestii legalizacji, zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku z 7 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 497/05, stwierdził, że w wyniku uchylenia decyzji mogłaby zapaść wyłącznie decyzja identyczna z decyzją dotychczasową. Sąd I instancji rozpoznając skargi od tej decyzji uznał jednak, że ze względu na upływ terminu przedawniania z art. 146 § 1 k.p.a. nie jest możliwe rozważanie kwestii merytorycznych związanych z rozstrzygnięciem sprawy we wznowionym postępowaniu, a organ może jedynie stwierdzić niezgodność z prawem dotychczasowej decyzji, ze względu na to, iż od dnia doręczenia decyzji dotychczasowej - 19 października 2000 r. do dnia orzekania we wznowionym postępowaniu upłynęło więcej niż 5 lat. Należy zauważyć, że rolą sądów administracyjnych jest ocena legalności zaskarżonych do niego aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. W wyroku WSA z dnia 7 grudnia 2005 r. Sąd oceniał zgodność z prawem decyzji z dnia 14 lutego 2005 r. a więc decyzji wydanej przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a. Nie brał pod uwagę okoliczności i zdarzeń prawnych, w tym i upływu czasu, który nastąpił już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Dodać można, iż w dacie wydawania kwestionowanej decyzji mogła być wydana decyzja uchylająca wydaną w postępowaniu w trybie zwyczajnym decyzję ostateczną. Natomiast zaskarżony wyrok odnosił się do decyzji wydanej po upływie 5 letniego terminu przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a. Zawarta więc w zaskarżonym wyroku ocena prawna odnosząca się do upływu terminu przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a. nie narusza oceny prawnej zawartej w wyroku WSA z dnia 7 grudnia 2005 r. Z tych samych względów Sąd I instancji nie naruszył też art. 170 p.p.s.a. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 146 § 1 k.p.a. W obu paragrafach tego artykułu sformułowane zostały negatywne przesłanki uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. W § 1 przewidziano, że nie można uchylić dotychczasowej decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia nastąpiło 10 lat – w przypadku wystąpienia dwóch pierwszych przesłanek z art. 145 § 1 lub 5 lat – w przypadku wystąpienia pozostałych przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. W § 2 wskazano, że nie można uchylić decyzji dotychczasowej, jeżeli w konsekwencji uchylenia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja "odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej". Trafnie Sąd I instancji uznał, że po upływie terminu przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a. nie jest już możliwe uchylanie dotychczasowej decyzji. Nie jest, co prawda trafne stwierdzenie Sądu I instancji, iż decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z tego powodu, iż w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca dotychczasowej decyzji ma charakter decyzji merytorycznej, ale nie miało to żadnego wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku. Można sobie wyobrazić bowiem sytuację, w której w sprawie wystąpią jednocześnie dwie przesłanki negatywne uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Powyższe rozważania w niczym nie zmieniają faktu, iż w obu skargach kasacyjnych istoty naruszenia art. 146 § 1 k.p.a. upatruje się w tym, że wspomniany termin przedawnienia upłynął z winy organów administracji. W dacie bowiem złożenia wniosku o wznowienie postępowania ten termin jeszcze nie upłynął, a zadaniem składających skargi kasacyjne właśnie termin złożenia wniosku o wznowienie powinien mieć w sprawie zastosowanie a nie termin wydania decyzji kończącej postępowanie. Stanowisko takie jest jednak całkowicie sprzeczne z jednoznacznym, a więc niemogącym wywoływać wątpliwości brzmieniem art. 146 § 1 k.p.a. Jednocześnie, oczywistym jest fakt, iż nadmierne przedłużanie postępowania administracyjnego doprowadziło do tego, że w wyniku wznowienia postępowania niemożliwe byłoby uchylenie dotychczasowej decyzji. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że istotą decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., tzn. decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazującej powody – przesłanki negatywne – dla których nie można było uchylić dotychczasowej decyzji, jest okoliczność, że co prawda decyzja wydana w postępowaniu w trybie zwyczajnym nadal będzie obowiązywała, ale strony, które poniosły szkodę na skutek wydania takiej decyzji mogą dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów kodeksu cywilnego w postępowaniu przed sądem powszechnym. Na marginesie zauważyć trzeba, że w przypadku naruszenia przez organ administracji terminów załatwienia spawy określonych w art. 35 k.p.a., stronie przysługuje na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niewydanie decyzji w terminie do organu wyższego stopnia, a jeżeli i ono okaże się bezskuteczne, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.